Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Síndrome de fatígaa crónica

Quen o sofre cánsase máis do habitual e necesita moito tempo paira recuperarse dos esforzos realizados
Por Adolfo Arias 5 de Decembro de 2005
Img fatiga p
Imagen: CC Babsi Jones

A incapacidade paira ducharse, saír da cama, baixar á rúa e paira levar a cabo calquera acto cotián que requira esforzo, ademais dun cansazo acusado no tempo, son algúns síntomas de Fatígaa Crónica. O principal problema desta enfermidade é a súa detección, posto que estes síntomas facilmente pódense confundir con episodios de depresión ou tensión. Os expertos consideran que para que se confirme o diagnóstico desta síndrome o cansazo debe de ser tan severo que quen o padece debe ver diminuída á metade a súa capacidade paira participar en actividades ordinarias durante seis meses. Aínda que en España non existe un rexistro que cuantifique o número de persoas que padecen esta enfermidade, una aproximación cifra entre 15.000 e 90.000 o número de afectados, segundo estudos sobre epidemias achegados por expertos nesta cuestión.

Causas e síntomas

Non se coñece con exactitude a razón pola que aparece a síndrome de fatiga crónica ou afección de cansazo acusado e prolongado no tempo que impide á persoa que o padece desenvolver una vida laboral, social e de relación con normalidade. Sábese que este mal ten maior prevalencia entre as mulleres adultas de 30- 50 anos de idade,

Sábese que este mal ten maior prevalencia entre as mulleres adultas de 30- 50 anos de idade

aínda que pode manifestarse en individuos de ambos os sexos e en nenos e adolescentes. As investigacións, por tanto, diríxense sobre todo ao estudo dos factores que a poden desencadear, como este feito de que predomine máis entre mulleres que homes ou que haxa antecedentes familiares. Tamén se sabe que hai algúns hábitos durante a vida do paciente que predisponen a padecer este mal, como ter pouca actividade ou realizar pouco exercicio.

O doutor Joaquím Fernández Solá, da Clínica Universitaria de Barcelona, afirma que o desencadenamento da súa aparición, nun 85 % dos casos, adoita ser un episodio gripal máis ou menos severo ou una pneumonía. Este especialista asegura que se trata de virus normais que todo o mundo pode coller, pero que nalgúns pacientes compórtanse como virus persistentes “e dan un cadro de mantemento da afección de tal maneira que poden facer iniciar a enfermidade”.

Causas e síntomas

Tamén hai outras causas que poden provocar a súa aparición, aparte do virus, como as intoxicacións ou o contacto con tóxicos de forma intensa ou mantida, como no caso dos insecticidas. Unha tensión altísima, una situación de mobbing ou una presión física moi intensa poden tamén degenerar nesta patoloxía. Ao cansazo sen causa e desmesurado engádense outros síntomas menores, moi variables duns enfermos a outros. É frecuente ter algunhas décimas de febre, sobre todo polas tardes. Tamén se atopan entre as queixas máis habituais as dores de cabeza, a dor de garganta e as dores musculares ou debilidade. Outros síntomas inclúen a aparición de ganglios no pescozo, a dificultade de concentración e as alteracións de soño. Como se pon fin a esta situación?

Cristina Montené, da Asociación Catalá de Afectados a Síndrome de Fatiga Crónica, afirma que a persoa que o padece non recupera a enerxía e que a sensación de cansazo non mellora co descanso. Montené realiza una comparación paira describir esta enfermidade. “una persoa xoga un partido de fútbol, dúchase, descansa una ou dúas horas e recupera a enerxía; una persoa con fatiga crónica non a repón, é coma se romper a batería interior”, aclara. Segundo esta experta, é una situación que afecta sobre todo ao estado de ánimo dos enfermos.

O principal problema é que non se trata dunha enfermidade lineal, xa que os síntomas de fatiga non se manifestan igual todos os días. Hai días nos que o paciente está mellor, polo que se atopa pletórico, e outros peores, nos que o corpo non acompaña. “Hai persoas que chegan mesmo descoidar a súa hixiene, porque o mero feito de pensar en saír da cama supéralles”, subliña.

Diagnóstico

O diagnóstico non é difícil paira un médico que coñeza a enfermidade. O problema, segundo Fernández Solá, é que a Síndrome de Fatígaa Crónica non só se coñece pouco senón que o colectivo médico non a considera,

A Síndrome de Fatígaa Crónica non só se coñece pouco, senón que o colectivo médico non a considera

hai un problema xeneralizado de credibilidade. Doutra banda recalca que si se coñece a enfermidade non é difícil diagnosticala, posto que “son criterios clínicos fáciles”. Montené recoñece que o facultativo só pode diagnosticar esta enfermidade en función do que lle vaia contando o paciente. No entanto, incide en que nun principio non adoitan acertar co diagnóstico. O normal é que o médico de cabeceira considere que o enfermo estea a atravesar un episodio de depresión e mándelle ao psiquiatra, que lle medicará paira combartirla con antidepresivos. Con todo, “aos enfermos de Fatiga Crónica sintan fatal os medicamentos”, resalta.

A experta recalca que é una enfermidade “para sempre” e aconsella que la mellor maneira de ‘levala’ é aprendendo a vivir con ela. Neste punto as distintas asociacións de Fatiga Crónica xogan un papel moi destacado porque é nelas onde se aprende a convivir con este mal. “Primeiro ensínaselles a pasar o duelo, é dicir a superar o desgusto, e despois a que se conciencien. Hai que aprender a sacarlle o máximo partido a cada cousa e a vivir usando o mínimo de enerxía; a lei do mínimo esforzo pasa a ser nosa máxima”, confesa.

A pesar do devandito até agora acerca de que nestes momentos non se coñece ningunha cura paira esta enfermidade, ademais dos medicamentos paira tratar algúns dos síntomas, convén insistir na existencia dous tipos de tratamento que poden ser moi útiles: un programa de exercicios especiais e una terapia de conduta. Os obxectivos básicos do tratamento van dirixidos a reducir os graos de fatiga e dor, así como a mellorar os niveis de afectividad e calidade de vida destes pacientes.

Tratamento

Solá insiste en aclarar que o tratamento a esta enfermidade é sintomático, trátanse os síntomas, polo que hai que dicirlle ao paciente moi claramente que ‘non podemos quitarlle fatígaa que ten, só aliviarlle’. “Non coñecemos a ninguén na asociación que se curou”, engade Montané.

No momento de iniciar un tratamento, os enfermos son clasificados en dous grupos: quen aceptan a enfermidade e adáptanse a ela, e quen non a aceptan e, por tanto, tampouco se adaptan. Aínda que en ambos os grupos a enfermidade persista, comprobouse que os que se adaptan aprenden a convivir cos síntomas e poden facer máis actividades e levar una vida máis normal. Os que non se adaptan seguen tendo os síntomas e, a miúdo, empeoran. Ante a imposibilidade de curar a enfermidade, os expertos tentan aliviar os seus síntomas,

Ante a imposibilidade de curar a enfermidade, os expertos tentan aliviar os seus síntomas

o que se coñece como tratamento sintomático, que consiste na administración dalgúns medicamentos e en cambiar o estilo de vida. “Facelo dunha forma ou outra pode supor até un 30% de variación na intensidade dos síntomas e non é o mesmo un 100% de fatiga que un 70%. Neste último caso, pódense realizar máis actividades e levar una vida máis normal”, din os expertos consultados.

As únicas intervencións que demostraron ter un efecto claramente beneficioso nos enfermos de Fatiga Crónica recóllense no Documento de Consenso sobre o Diagnóstico e Tratamento da Síndrome de Fatiga Crónica en Catalunya.