Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Investigación médica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Sobrediagnóstico de melanoma

Un estudo americano abre o debate tras demostrar que a precisión ao diagnosticar o cancro cutáneo pode evitar cirurxías e tratamentos innecesarios e agresivos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 09deAgostode2006

Case descoñecido hai 40 anos, o cancro de pel converteuse nun elemento máis da nosa rutina, tal é a súa incidencia. Cada vez máis frecuente, 11 de cada 100.000 habitantes padéceno en España, segundo estimacións da Sociedade Española contra o Cancro, que prevé ademais que a cifra siga crecendo. A razón deste aumento é, entre outras, que se diagnostica cada vez máis. Quizais demasiado. Así o asegura un grupo de expertos do Clínica Maio de Florida, que logrou distinguir tumores malignos incipientes de simples lesións solares que eran diagnosticadas como melanoma, o que podería reducir o número de cirurxía e tratamento, que a miúdo causan ao paciente graves danos cutáneos.

Non todos os profesionais están de acordo e moitos argumentan que un diagnóstico precoz (mesmo aínda que nalgún caso fose un falso positivo) é máis beneficioso para o paciente que equivocarse e dar un falso negativo, un erro irremediable. O debate está servido.

Verán tras verán os dermatólogos repiten a mesma consigna: precaución fronte aos raios solares. A exposición ao sol, que pode ser un pracer nos días de asueto, é tamén a máxima responsable do cancro de pel de peor prognóstico: a melanoma. Esta tumoración ten unha incidencia de 5,5 novos casos anuais por cada 100.000 habitantes, segundo datos do servizo de Dermatoloxía do hospital Gregorio Marañón, de Madrid, cifra que aumenta cada ano.

Incidencia en aumento

Este cancro cutáneo aparece cando os melanocitos -as células que elaboran a melanina, responsable da cor da pel, do pelo e do iris dos ollos, que ademais funciona como un fotoprotector e defende os tecidos da acción solar- se malignizan. A enfermidade é máis frecuente nas mulleres que nos homes, e padécese en pernas e cadeiras, mentres que entre os homes dáse máis no tronco, segundo datos do Instituto para a Investigación Estatística e Epidemiolóxica do Cancro de Helsinqui publicados en International Journal of Cancer. Como outros tipos de tumores de pel (cancro de células basales e de células escamosas) a melanoma é curable nas súas etapas iniciais, pero ten moitas máis probabilidades de propagarse a outras partes do corpo. Unha vez detectado, o seu tratamento depende do tipo e do estadio do tumor, así como doutros factores como o estado de saúde e a idade do paciente aínda que se adoitan utilizar catro tipos de tratamento, case sempre de forma combinada: cirurxía (o tratamento máis común, que consiste na total extirpación do tumor xunto a unha parte do tecido san que hai ao seu ao redor para evitar que o cancro se reproduza se invadiu outras zonas) quimioterapia, radioterapia e inmunoterapia.

Un estudo suxire que os melanomas se diagnostican en exceso e que é necesario distinguilos de lesións por radiación solar
Para evitar chegar a esta fase é fundamental a detección precoz, principal responsable de que a mortalidade deste cancro non alcance as mesmas cifras que a súa incidencia, segundo indican desde a Academia Española de Dermatoloxía e Venereología. Con todo, expertos do Clínica Maio de Estados Unidos elaboraron un estudo e suxiren que os melanomas se poderían estar a diagnosticar en exceso, e que é necesario distinguir estes tumores no seu estado incipiente de simples lesións orixinadas por un exceso de radiación solar, que non necesitarán tratamento.
Un diagnóstico máis preciso

Distinguir unha lesión causada polo sol da melanoma na súa fase incipiente é a base do estudo de Ali Hendi, cirurxián dermatológico do Clínica Maio de Florida, publicado en xullo en Arquives of Dermatology. Ambas presentan constantes moi similares, polo que segundo Hendi un estudo máis minucioso de cada caso podería evitar moitos diagnósticos de melanoma e as súas consecuentes consecuencias, como cirurxía e tratamentos con quimioterapia e radioterapia, agresivos para o paciente. A investigación comparou dúas dos criterios máis empregados para o diagnóstico de melanoma (a alteración na cantidade de melanocitos presentes na pel exposta ao sol, e a presenza de melanocitos adxacentes), observando que na pel sa exposta ao sol tamén aparecen estes indicadores, utilizados ata agora polos patólogos para diagnosticar melanoma. Por iso cren que o seu achado poderá evitar falsos diagnósticos, así como aforrar cirurxía e tratamentos agresivos aos pacientes.

Fronte ás críticas a un posible sobrediagnóstico, os expertos da Clínica Universitaria de Navarra argumentan que a melanoma é o cancro cutáneo máis mortífero que existe, que a taxa de mortalidade aumentou de 6.000 a 9.000 casos en dez anos e que en EEUU é a principal causa de morte nas mulleres de entre 19 e 50 anos. Por este motivo, é preferible que poidan aparecer falsos positivos a que un diagnóstico máis conservador degenere finalmente en melanoma e xa sexa tarde, porque neste tipo de cancro un diagnóstico cedo garante o tratamento cirúrxico e curación dun 99% dos casos.

A EXTIRPACIÓN DA MELANOMA

Img
Para extirpar o tumor de pel tipo melanoma emprégase habitualmente a cirurxía de Mohs. Chamada así por Frederic Mohs, o dermatólogo que desenvolveu a técnica fai uns sesenta anos na Universidade de Wisconsin, consiste en analizar ao microscopio todos os bordos do tumor, facendo unha biopsia intraoperatoria. O patólogo informa o estado da mostra e, se é preciso, procédese a ampliar a zona. Trátase de non pechar o defecto ata non ter a seguridade de que se extirpou todo o tumor. A diferenza coas técnicas de cirurxía convencional é abismal xa que se extirpaba o tumor e inmediatamente despois reconstruíase a zona afectada. Esta técnica, ademais de asegurar a extirpación total do tumor, favorece a máxima conservación do tecido san e eleva a porcentaxe de curación.

Co paso do tempo a técnica perfeccionouse, pero a base segue sendo a mesma: En primeiro lugar anestesíase a zona afectada para que quede insensibilizada por completo; despois procédese a extirpar a capa de pel afectada por tumoración e extráense pequenas porcións do tecido extirpado para examinalo ao microscopio e poder determinar se o tumor foi eliminado ou non na súa totalidade. Á espera dos resultados do laboratorio (uns 35-40 minutos) se cura a ferida provisionalmente para evitar o sangrado. Se tras a análise do tecido detéctase algunha célula cancerosa, repítese todo o procedemento pero só na área afectada.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións