Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Sobrevivir a un paro cardíaco

Segundo científicos xaponeses, ante un paro cardíaco na vía pública é mellor realizar masaxe cardíaca sen respiración boca a boca

En España prodúcese unha parada cardíaca cada 20 minutos e seis de cada dez vítimas falecen antes de chegar ao hospital. Tras sufrir un paro, o tempo é ouro e a probabilidade de sobrevivir diminúe un 10% por cada minuto que pasa; a partir dos 5 minutos pódense producir lesións cerebrais e despois de 10 minutos hai escasas posibilidades de sobrevivir. En contra do que cabería esperar, un estudo conclúe que, cando unha persoa sofre un paro cardíaco, as probabilidades de que sobreviva sen secuelas son máis elevadas se só se lle aplica unha masaxe cardíaca que se ademais practícaselle a boca a boca.

Mellor masaxe cardíaca sen respiración boca a boca. Estes son os inesperados resultados dunha investigación realizada en Xapón que se publicou recentemente en The Lancet e que pon en cuestión algunhas ideas que se tiñan desde hai moitos anos sobre as manobras de reanimación. Os autores do traballo analizaron os casos de 4.068 individuos que sufriron paro cardiorrespiratorio en presenza doutras persoas fóra dun hospital. Nun 72% de casos, as testemuñas limitáronse a chamar a unha ambulancia; nun 18%, practicáronlles unha masaxe cardíaca e a boca a boca tal como recomendan os manuais de socorrismo actuais, e nun 11% realizóuselles só masaxe cardíaca.

De forma sorprendente, os resultados mostran que este último grupo foi o que tivo uns índices de recuperación máis altos: o 6% de supervivencia sen secuelas neurológicas graves nos que recibiron só masaxe fronte ao 4% en quen recibiron masaxe máis boca a boca, e un 2% nos que non recibiron ningún tipo de reanimación. As taxas máis altas corresponderon a quen empezaron a recibir a masaxe no catro primeiros minutos tras o desmaio cun 10% de supervivencia sen secuelas neurológicas graves. Segundo os investigadores, unha posible explicación destes resultados, que a primeira vista poden resultar contraditorios, podería ser que cando se realiza a respiración boca a boca interrómpese a masaxe e reduce as probabilidades de reanimación tras un paro cardíaco xa que só se presiona o peito o 50% do tempo.

Calquera intento mellor que nada

Nun editorial que acompaña ao artigo da revista, Gordon Ewy, director do Centro de salvamento cardíaco da Universidade de Arizona (EEUU), reflexiona sobre o tema e comenta que desde hai varios anos están a proporse cambios nas manobras de reanimación cardiorrespiratoria que se efectúan fóra do hospital por persoal non especializado. Proponse a compresión torácica única para o paro cardíaco xa que enquisas realizadas indican que as persoas son máis propensas a realizar reanimación se teñen que levar a cabo só a compresión torácica, en lugar de ter que aplicar respiración boca a boca.

A maioría dos falecementos por infarto cardíaco que se producen antes de recibir asistencia sanitaria son debidos a unha fibrilación ventricular

Os transeúntes dubidan en efectuar este tipo de respiración artificial para evitar o contacto físico e o risco de contaxio de infeccións e, tamén, porque é unha manobra que non senten seguros de efectuar correctamente. É posible que os resultados desta investigación leven a modificar, nun futuro, os consellos de actuación para a poboación xeral en caso de ter que prestar primeiros auxilios a vítimas de paros cardiorrespiratorios. No 2005, xa se efectuaron algunhas modificacións cando se cambiou a cadencia entre masaxe cardíaca e respiración asistida pasando de dúas respiracións por cada 15 compresións torácicas a dúas respiracións por cada 30.

A pesar disto, sería necesario matizar as recomendacións xa que a boca a boca segue sendo unha técnica válida tanto para vítimas dunha parada respiratoria de causa non cardíaca como para afogados ou para os que sufriron unha sobredose de drogas. De todos os xeitos, hai unha mensaxe que debe quedar claro para a poboación xeral e é que, en caso de paro cardíaco, calquera intento de reanimación é mellor que non facer nada, xa que calquera manobra axudará ao afectado.

Desfibriladores

De cada 70.000 infartos anuais que hai en España só 41.000 chegan con vida ao hospital. A maioría dos falecementos que se producen antes de recibir asistencia sanitaria son debidos a unha fibrilación ventricular. O único tratamento efectivo deste grave trastorno do ritmo cardíaco é a desfibrilación mediante unha descarga eléctrica que restaura o ritmo normal do corazón. A rapidez é a clave para que a terapia sexa eficaz e o ideal sería que puidese efectuarse antes de cinco minutos. O manexo destes aparellos, do tamaño dun maletín de 1,5 quilos de peso e un prezo que rolda os 3.000 euros, simplificouse moito nos últimos anos e calquera persoa minimamente adestrada é capaz de usalo.

A vantaxe destes desfibriladores é o seu sinxelo manexo: basta seguir as instrucións verbais que emite o aparello e apertar un botón. Son dispositivos seguros que antes de emitir unha descarga detectan automaticamente se a vítima sofre unha fibrilación ventricular; en caso contrario, bloquéase e non produce chispazo. Nestes últimos anos, a Sociedade Española de Cardiología está a promover a instalación destes dispositivos e pide que en lugares públicos «haxa tantos desfibriladores como extintores». No último Congreso Mundial de Cardiología celebrado en Barcelona debateuse o tema e Josep Brugada, director do Instituto do Tórax do Hospital Clínic de Barcelona, puxo de manifesto a necesidade da colocación destes dispositivos en teatros, supermercados, discotecas, estadios e centros comerciais.

Así mesmo, lamentou a súa escasa dispoñibilidade en lugares públicos e comentou que nin no aeroporto de Barcelona nin no Madrid hai desfibriladores, mentres que noutros aeroportos europeos como o de Heathrow (Londres) si os hai. A pesar de que cada ano máis de 1.000 persoas morren por parada cardíaca a bordo de avións só as principais liñas aéreas internacionais levan este equipamento desde hai anos de maneira voluntaria. Neste sentido, EEUU adiantouse á Unión Europea e desde hai algúns meses obriga aos seus avións a levar desfibriladores cardíacos.

NA VÍA PÚBLICA

Img
Dous traballos publicados en New England Journal of Medicine certifican o enorme valor dos desfibriladores automáticos para tentar diminuír as mortes súbitas. Nun dos estudos revisáronse os resultados obtidos por American Airlines ao longo dos dous anos que levan desfibriladores en todos os seus avións. No outro traballo ponse de manifesto o que ocorreu co uso dos dispositivos, por parte dos gardas de seguridade, de 32 casinos de EEUU durante un período de 32 meses.

Os resultados son tan prometedores que os autores de ambas as investigacións e a autora do editorial que acompaña aos estudos cren que a forma de atender as paradas cardíacas fose do hospital pasa pola utilización xeneralizada de desfibriladores. En España, a súa presenza en lugares públicos é case anecdótica e o problema é quen os debe manipular. Calcúlase que o número de aparellos deste tipo instalados actualmente non supera os 500, a maioría en coches de policía, bombeiros e grandes fábricas. As praias da Coruña fixeron unha aposta neste sentido e desde o 2005 están provistas de desfibriladores, sete equipos distribuídos entre as praias da Coruña e a de Santa Cristina (Oleiros).

Voluntarios de Protección Civil do municipio coruñés foron formados para o uso destes equipos na atención de emerxencias nas praias. Por outra banda, a Ertzaintza converteuse na primeira policía de España en dotar aos seus equipos de rescate de desfibriladores. De momento, dispoñen de cinco aparellos repartidos entre os grupos de mergullo e montaña da Brigada Móbil, o grupo de intervención, a unidade de helicópteros e a embarcación Itsas-sain. Ademais, o servizo de prevención conta con outro seis equipos distribuídos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións