Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Sociedades científicas e profesionais sanitarios reclaman máis control nas análises clínicas

Presentarán en breve un documento paira unificar os requisitos de calidade entre as autonomías

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 14deFebreirode2003

A Asociación Española de Biopatología Médica (AEBM), a Federación Empresarial de Laboratorios de Análises Clínicas (FELAC) e os Consellos Xerais dos Colexios Oficiais de Médicos e Farmacéuticos anunciaron a próxima presentación dun documento conxunto que describe de forma exhaustiva os requirimentos que deberían esixirse de maneira unificada en todas as comunidades autónomas paira garantir a calidade das análises clínicas. Este informe está baseado na norma ISO15189 que prepara a Unión Europea (UE) respecto diso.

Os expertos coinciden en sinalar que unha análise é o primeiro indicador que consultan paira tratar a un paciente. Descubrir enfermidades como a diabetes, detectar una anemia, recoñecer alerxias, comprobar a eficacia dun tratamento ou identificar una infección son algunhas das posibilidades que facilita este paso. Paira iso están os laboratorios clínicos, onde se obteñen e analizan una serie de produtos biolóxicos de procedencia humana que, convenientemente tratados, van revelar ao facultativo os primeiros datos que lle levarán a un diagnóstico.

Cos avances rexistrados nos métodos de detección e diagnóstico, multiplicáronse os parámetros tradicionais (glicosa, urea, colesterol, bilirrubina…) até chegar a varios centos. Moitas desas novas determinacións só é posible realizalas en laboratorios especializados ou de referencia.

Paira as máis frecuentes, estamos habituados a acudir a laboratorios de proximidade, capacitados en persoal e medios paira extraer especímenes (una ou máis partes tomadas directamente do paciente), realizar mostras (parte dun espécime tras a súa manipulación cun fin específico) e analizalas con garantías.

Os PPORE

Xunto a eles e máis recentemente, proliferaron os chamados puntos periféricos de obtención e recollida de especímenes (PPORE), “un ente sen equivalentes en Europa”, din os médicos especialistas en Análises Clínicas. Como o seu propio nome indica, os PPORE limítanse a extraer e recoller os especímenes paira envialos aos grandes laboratorios de Madrid ou Barcelona ou ao hospital público do que son tributarios.

Aínda que estes PPORE aforran ao usuario desprazamentos e esperas, a súa proliferación co tempo levou ás sociedades científicas e ás asociacións profesionais a dar a voz de alerta. Aínda que non se dispón de cifras concretas, estímase que o 10% das análises que se realizan inclúen resultados erróneos nalgunha determinación, porque se producen fallos na extracción, conservación ou traslado dos especímenes. Os profesionais quéixanse do intrusismo, e os laboratorios pequenos e medianos, de competencia desleal por parte dos grandes.

Un estudo-enquisa realizado hai un ano pola AEBM nunha zona do Insalud e por encargo da propia Administración sanitaria, apuntaba que o 40% das mostras non se acompañaban do protocolo adecuado e entre o 10 e o 15% das determinacións tíñanse que repetir porque non estaban ben identificadas ou daban resultados anormais.

“Os grandes cambios habidos en tecnoloxía e informática son os primeiros causantes da creación destes puntos periféricos de extracción, capaces de recadar centos de mostras que logo se procesan en laboratorios dotados con todos estes avances”, sinala o doutor Fernando Ruiz-Falcó, presidente da AEBM.

Reducir custos

“O medicamento público está a crear un gran número de PPORE, á vez que está a suprimir laboratorios dos ambulatorios -engade-. O obxectivo é reducir custos e facilitar o acceso do paciente ao servizo, pero está a producir efectos contrarios. En efecto, a unidade analítica salgue máis barata, pero unha análise mal feito non serve para nada, hai que repetilo”. Ademais, desaparece a relación médico-analista-paciente, ao converterse en máquinas “de facer análise”.

Outra consecuencia: a competencia dos grandes laboratorios, que poden ofrecer aos aseguradoras prezos por baixo do mercado (menos da metade), eliminou nalgunhas provincias ao 40-60% dos laboratorios de proximidade, apunta a FELAC, que preside Alfonso Santa María. A federación reúne a uns 200 laboratorios de proximidade, medianos e pequenos, dos preto de 500 que hai en España e que cada día realizan, aproximadamente, 150.000 analíticas diferentes.

Una vez transferidas as competencias en materia sanitaria, algunhas comunidades regularon os requisitos que deben cumprirse en todo o proceso das análises, pero a maioría non. Isto dá lugar a circunstancias curiosas, como que un laboratorio situado en Alcalá de Henares (Madrid) pode estar sometido a diferentes esixencias que un centro de Guadalaxara, empezando pola titulación do persoal que o atende.

“A alteración no seguimento dos requisitos pode xerar erros nos resultados, e eses erros poden levar, primeiro, á alarma innecesaria do paciente e, o que é máis grave, a diagnósticos e tratamentos equivocados, ou á non detección precoz de anomalías que acaban derivando nunha enfermidade cando non tiñan por que facelo”, comenta Alfonso Santa María.

Fallos

Os fallos poden producirse desde a extracción, por falta de experiencia dun persoal non cualificado, á deficiente conservación e traslado por falta de medios. Non quere dicir que sempre ocorra, xa que os laboratorios privados que contan con algún punto de extracción adoitan situalos a unha distancia prudente para que o percorrido dos especímenes e mostras sexa o máis curto posible. Pero poden ocorrer anécdotas pintorescas, como que o vehículo que fai a ruta de recollida sexa roubado nun descoido, ou que un atasco alargue de forma imprevista o prazo máximo para que non se deteriore o material biolóxico transportado.

E en calquera caso, como comprobar que o traslado se realizou nas condicións de tempo, almacenamento, temperatura e control necesarias? De feito, como sinala Ruiz-Falcó, “en moitas Áreas de Saúde os PPORE dependen da dirección de Atención Primaria e, por conseguinte, é frecuente que os especialistas responsables do laboratorio descoñezan as incidencias que sufriron os especímenes na fase preanalítica. Con todo, correspóndelles validar o informe final dos parámetros analizados”.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións