Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Tensión postraumática en escenarios bélicos

Os malos tratos psicolóxicos aos prisioneiros son considerados polos afectados igual de prexudiciais que os físicos, segundo científicos británicos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 11deAbrilde2007

A polémica creada polo trato dos detidos na prisión estadounidense de Guantánamo e en Iraq e Afganistán levou aos expertos a tentar coñecer os efectos das torturas psicolóxicas e comparalos cos da tortura física. Científicos do Reino Unido, que estudaron os casos de 279 sobreviventes torturados durante a guerra da antiga Iugoslavia, demostraron que a tortura psicolóxica ten os mesmos efectos que a física. Os resultados publicáronse na revista científica Arquives of Xeral Psychiatry.

ImgImagen: takomabibelot

Considéranse abusos psicolóxicos a un prisioneiro comportamentos como a manipulación psicolóxica, o trato humillante, a exposición a condicións ambientais adversas, como o frío ou a calor, así como obrigarlle a manter posturas en tensión. O sufrimento mental, manifestado en sensacións de malestar e de falta de control, é moi semellante nestes cativos ao producido pola tortura física e dá lugar en ambos os casos a tensión traumática e a consecuencias psicolóxicas a longo prazo, explican os científicos, liderados por Metin Basoglu.

Estes procedementos teñen que ser considerados como unha forma de tortura e deben de ser prohibidos pola lei internacional, sinala a revista Arquives of Xeral Psychiatry nun artigo editorial, no que se fai eco da preocupación que na comunidade internacional de dereitos humanos produciu o intento de Estados Unidos de limitar a definición de tortura. «O estudo mostra que a gravidade dos efectos mentais adversos de longa duración non depende de que a tortura ou os malos tratos sexa físico ou psicolóxico nin coa medida obxectiva da severidade das técnicas».

Tortura

A definición na Convención contra a Tortura explica que esta é «unha grave dor ou sufrimento, sexa físico ou mental» inflingido sobre unha persoa cun obxectivo determinado por alguén con capacidade oficial. O Goberno de EEUU tentou limitar a definición para excluír a dor e sufrimento mentais creados por diversos actos que non causan unha grave dor física aínda que poidan considerarse trato cruel, inhumano e degradante».

Na aparición da tensión traumática xoga un papel importante a falta de control do suxeito sobre o que lle está pasando

Entre eles estarían diversos procedementos de interrogatorio e detención, como vendar os ollos, pór carapuchas, manter espido ao prisioneiro, illarlle, obrigarlle a estar de pé, atarlle con cordas, manterlle na escuridade, e impedirlle durmir, beber ou comer. Tamén se excluirían da definición os procedementos para debilitar a súa resistencia, como o trato humillante ou provocarlle medo, terror ou sensación de impotencia. E todo iso co argumento de que habería que probar que este trato causa un dano mental prolongado, como é a tensión postraumática.

Efecto traumático

Os científicos explican que existe un gran descoñecemento sobre tres factores importantes: a gravidade do sufrimento mental asociado a factores estresantes durante a detención ou catividade; os mecanismos psicolóxicos polos cales estes factores estresantes exercen o seu impacto traumático e os efectos psicolóxicos a longo prazo. No entanto, os datos obtidos do estudo permiten chegar a conclusións claras.
A conclusión máis importante, á parte da básica, é que na aparición da tensión traumática xoga un papel importante a falta de control do suxeito sobre o que lle está pasando.

Por iso, as manipulacións psicolóxicas, os malos tratos en xeral e a tortura durante os interrogatorios comparten o mesmo mecanismo psicolóxico que desemboca nun efecto traumático. O tres clases de actos diríxense a crear ansiedade ou medo no detido á vez que lle privan de calquera forma de control para provocar un estado de total impotencia. Aínda que non haxa danos físicos, o efecto é o mesmo. De feito, comprobouse que o 20% dos detidos pola policía ten unha reacción de ansiedade desproporcionada debido á incerteza e a falta de control, que nalgúns casos desemboca en tensión postraumática.

No seu comentario, a revista lembra que, aínda que a tortura é ilegal, practícana máis da metade dos países do mundo e afirma que «aínda que a tortura aplícase a un individuo, está dirixida á sociedade. Como o terrorismo, é un factor destrutivo das sociedades civís». A miúdo está dirixida a «obxectivos políticos, xornalistas, intelectuais, sindicalistas e voces con autoridade moral, co obxectivo de consolidar o poder do goberno», engade.

SOBREVIVENTES

ImgImagen: Miguel Ugalde
No estudo básico, realizado sobre 1.358 sobreviventes da guerra da antiga Iugoslavia, tomáronse medidas para que houbese representantes de cinco grupos representativos: os veteranos de guerra, os sobreviventes de tortura, os refuxiados, os desprazados e os sobreviventes do bombardeo de Belgrado pola OTAN e para que existise un número suficiente de casos de tensión postraumática.

O estudo sobre a tortura centrouse en 279 sobreviventes (102 de Belgrado, 58 de Rijeka, 52 de Saraievo e 67 de Banja Luka). Deles 241 eran homes (o 86,4%). O tempo medio transcorrido desde que sufriron tortura os estudados era de 96 meses. Dos 279 individuos estudados 49 tiñan tensión postraumática asociado a vivencias distintas da tortura. Do resto, 128 sufrían tensión postraumática asociado a unha depresión grave e os restantes sufrían polo menos un trastorno de ansiedade ou tensión postraumática, en diversos graos de gravidade.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións