Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Transplante de medula ósea

Os afectados de leucemia ou linfomas viven pendentes de recibir un transplante de medula ósea, pero aínda hoxe en España hai poucos doantes

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Domingo, 12deFebreirode2012
img_quimio2

Moitos afectados por unha enfermidade do sangue dependen dun transplante de medula ósea. Con todo, aínda hoxe en España, con probabilidade por descoñecemento, medo e falsos mitos que se difundiron sobre esta doazón, non hai suficientes persoas decididas. Doar medula é fácil e non é doloroso. Este é a mensaxe dos pacientes que están á espera dun transplante. Parte deles promoveron unha campaña a través da rede social Facebook para pedir ao Ministerio de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade que se modifique o sistema de captación de doantes en España.

Img quimio2 art
Imaxe: this lucide moment

As persoas con enfermidades malignas, como a leucemia ou os linfomas, e quen teñen algún tipo de insuficiencia medular, como a aplasia medular ou as talasemias, entre outras, viven pendentes de recibir un transplante de medula ósea. A aplasia medular consiste na desaparición das células nai (denominadas proxenitores hematopoyéticos) encargadas de fabricar o resto de células do sangue: glóbulos vermellos (hematíes), glóbulos brancos (leucocitos) e plaquetas.

Cando a única solución é o transplante

Se as células nai deixan de producir glóbulos vermellos, chega menos osíxeno aos órganos do corpo. Se producen menos glóbulos brancos, diminúen as defensas e aumenta o risco de infeccións, mentres que se producen menos cantidade de plaquetas, aumenta o risco de hemorraxias. Este é o caso de Janire Rivera, de 32 anos, que como outros pacientes vive pendente das transfusións.

Pola súa banda, nas persoas con leucemia , as células nai da medula ósea si producen os compoñentes do sangue, pero tamén células malignas que se deben eliminar con quimioterapia . Este é un tratamento tóxico que pode atacar tanto ás células malignas como a outras que non o son.

A miúdo por descoñecemento, a poboación ten medo a doar a medula ósea, un tipo de tecido que se localiza no interior dos ósos longos

Unha vez que se trata aos afectados das súas respectivas enfermidades hematológicas (do sangue), un dos principais problemas é o alto risco de recaer. A Janire Rivera diagnosticóuselle aplasia medular en 2007, recibiu un tratamento intravenoso que funcionou durante dous anos e permitiulle abandonar as transfusións en 2009. Ata que recaeu en 2011. “A recaída é case peor que o diagnóstico. Tras repetir o tratamento, sabes que a única solución é o transplante de medula”, engade.

A miúdo por descoñecemento, os cidadáns teñen medo de doar a medula ósea, un tipo de tecido localizado no interior dos ósos longos, vértebras, costelas, esternón, ósos do cranio, cintura escapular e pelvis. Todas as células sanguíneas derivan dunha soa célula nai hematopoyética pluripotencial situada na medula ósea. Por este motivo, hai que distinguila da medula espinal, que se localiza na columna vertebral e é a encargada de transmitir os impulsos nerviosos cara a todo o corpo.

Á espera dun transplante

Mentres se espera un doante compatible, os afectados experimentan todo tipo de emocións, entre elas o medo. Desde o punto de vista físico, deben realizarse transfusións, sempre teñen sensación de cansazo, esgótalles subir unha costa e teñen un alto risco de hemorraxias e infeccións, polo que non poden frecuentar lugares moi concorridos nin moi pechados, co aire moi viciado, como bares, onde poidan contaxiarse con algún virus (sobre todo no inverno) -se por algún motivo acoden a urxencias dun hospital, deben protexerse dos virus circulantes cunha máscara-, non poden traballar nin viaxar e viven pendentes das visitas aos médicos.

Hoxe en día, tárdase unha media de catro meses en atopar un doante compatible, segundo a Fundación Josep Carreiras. A probabilidade de atopar a ese doante compatible entre un irmán ou un familiar é do 25%; o 75% dos doantes son non emparentados e localízanse a través de rexistros de doantes, como o REDMO (Rexistro Español de Doantes de Medula Ósea), que están conectados á Rede Mundial de Doantes de Medula Ósea (Bone Marrow Donors Worldwide).

Pacientes, doantes e transplante de medula

Na actualidade, un grupo de pacientes denunciou, a través da rede social Facebook, que aínda que España é un país de referencia en canto á doazón de órganos, en relación á medula ósea está á cola respecto doutros países do mundo. Tamén difundiu unha carta, dirixida á nova ministra de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade, Ana Mato, para mellorar a captación de doantes de medula ósea mediante campañas de sensibilización e anuncios aos doantes de sangue, entre outras medidas.

Cabe lembrar que, no noso país, a doazón é un acto solidario, anónimo e universal. Non se pode obter diñeiro nin outros beneficios a cambio, nin vai dirixida a un receptor determinado. Este modelo defendeuse recentemente por parte do coordinador da Organización Nacional de Transplantes (ONT), Rafael Matesanz, por mor da actividade en España da empresa alemá DKMS, que promove campañas para captar doantes para unha persoa en particular, procedemento legal en Alemaña, pero non en España.

COMO DOAR MEDULA ÓSEA

Ser doante de medula ósea é sinxelo e non resulta doloroso. Para iso, hai que ter entre 18 e 55 anos e estar san. Cada persoa acode ao centro de referencia da súa comunidade autónoma, onde lle extraerán unha mostra de sangue que se analizará e incluirase no REDMO, conectado a todos os rexistros do mundo. A partir de aí, hai unha posibilidade entre 1.700 de que se chame a unha persoa en concreto para que a doazón sexa efectiva.

Os interesados poden informarse de todo o proceso a través da Guía do doante de medula ósea, da Fundación Josep Carreiras, ou dos centros de doazón de sangue. Se ao longo da vida os doantes inscritos nun rexistro reciben unha chamada que lles alerta de que son compatibles, poden facer efectiva a súa doazón de medula ósea de dúas formas:

Por punción: practícase no óso da cadeira para extraer as células nai da medula ósea e é un procedemento cirúrxico que se realiza baixo anestesia xeral ou epidural. O doante ingresa o día anterior e queda ata o día seguinte. Os riscos deste procedemento son os inherentes a unha operación.

Por aférese: é o procedemento que se realiza no 80% dos casos. Para iso, cinco días antes, ponse ao doante unhas inxeccións subcutáneas que mobilizan as células nai, localizadas na medula ósea, para que pasen ao sangue periférico (torrente sanguíneo). Para a doazón, ao paciente pícaselle en ambos os brazos e conéctaselle a un circuíto (máquina de aférese). Por un brazo sae o sangue coas células nai, que se capturan pola máquina, e polo outro se lle devolve o seu propio sangue con todos os seus compoñentes, pero desprovista das células nai. A aférese leva a cabo sen anestesia, non doe e dura un cinco horas, durante as cales se pode ler, ver a televisión ou estar acompañado. “É pouco tempo, se temos en conta que se pode salvar unha vida”, destaca Janire Rivera.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións