Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Un tumor de diagnóstico difícil

O feocromocitoma rexistra unha taxa de curación de máis do 90%

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 02deAbrilde2009

Este tumor orixínase nas glándulas suprarrenales, situadas encima dos riles. A maioría dos feocromocitomas non adoitan estenderse e, ademais, presentan unha elevada taxa de curación. O maior problema estriba no seu difícil diagnóstico. A complicación vén derivada da cantidade excesiva de sustancias que xeran, como a adrenalina e a noradrenalina, e os seus efectos sobre o sistema vascular.

O feocromocitoma é un tumor raro que se orixina a partir dunhas células -chamadas cromafines- das glándulas suprarrenales. En España, non existen datos concretos sobre a súa incidencia; en EE.UU. diagnostícanse preto de 800.000 casos cada ano. Nos mamíferos, como o ser humano, as suprarrenales son unhas glándulas situadas encima dos riles cuxa función é a de secretar hormonas para regular as respostas á tensión, a través da síntese de corticosteroides e catecolaminas, como o cortisol e a adrenalina, entre outras. A adrenalina supón o 80% da secreción e o 20% restante corresponde á noradrenalina (ou norepinefrina).

Estas dúas hormonas provocan un aumento da presión arterial, da frecuencia cardíaca e respiratoria, da contracción muscular e dos niveis de azucre en sangue (glicemia). Debido ao feocromocitoma libéranse cantidades extremadamente altas destas catecolaminas, dando lugar a episodios ou crises de aparición brusca que se caracterizan por uns síntomas que poden ser moi variados e distintos no tempo.

Esta enfermidade afecta a ambos os xéneros, a todas as etnias por igual e a persoas de todas as idades, aínda que é máis frecuente entre a terceira e quinta década. Coñéceselle como o “tumor do 10%” debido á súa presentación: o 10% bilateral, 10% extrasuprarrenal, 10% infantil (que, en xeral, manifestan os síntomas entre os 6 e 14 anos de idade), o 10% é de carácter familiar, o 10% bilateral e un 10% é maligno.

Síntomas que distraen

Ademais de tensión arterial alta, este tumor pode provocar palpitaciones, sensación de opresión torácica e ansiedade

A pesar de que o síntoma máis común é a tensión arterial elevada, mesmo perigosa, hai outros indicios que, máis que ser concluíntes, poden distraer. O afectado pode sufrir frecuencia cardíaca elevada (taquicardia), palpitaciones (arritmias), sudoración profusa con palidez cutánea, sensación de opresión no tórax (dor torácica) e ansiedade con sensación inminente de morte, visión borrosa, dor abdominal acompañado de nauseas e vómitos, hiperglucemia, palidez, micción abundante e cefalea localizada na parte posterior do cranio, entre outros. En nenos é particular un atraso no crecemento e pouco aumento de peso a pesar de ter bo apetito.

Algunhas veces, estas crises poden estar desencadeadas por determinadas actividades que mobilizan o interior da cavidade abdominal, como a tensión, o exercicio físico, os estornudos, algúns alimentos (queixo, bebidas alcohólicas) ou medicamentos (antidepresivos, anestésicos), técnicas como a angiografía ou a mesma cirurxía, entre outras.

A pesar de que este tumor adoita estar limitado na medula -parte interna- destas glándulas, non é estraño outro tipo de localizacións: no 10% dos pacientes atópase fóra das glándulas (feocromocitoma extrasuprarrenal ou paraganglioma). Destes, un 97% sitúanse na cavidade abdominal, preto do 3% no tórax e case un 1% no pescozo.

Diagnóstico e tratamento cirúrxico

Ademais dunha historia médica completa, as probas complementarias para poder efectuar un diagnóstico baséanse en análise de ouriños e sangue (que medirán os niveis de hormonas), unha tomografía axial computerizada (TAC) ou escáner, ou un escáner por radioisótopos no que se introducen sustancias radioactivas no organismo para crear unha imaxe da glándula adrenal funcional.

A resección cirúrxica é a opción estándar para extraer o tumor. Con isto espérase que os síntomas diminúan ou desapareza aínda que, ás veces, non é o que ocorre coa hipertensión, que persiste. Nalgúns casos coexiste unha hipertensión esencial cunha secundaria ao tumor. O que si desaparecen son as crises paroxísticas. Antes da intervención cirúrxica e durante o proceso hai que extremar a vixilancia porque pode producirse unha liberación masiva de catecolaminas ao torrente circulatorio.

Por iso é polo que se trate dunha cirurxía complexa cun programa anestésico específico. Se o tumor primario está localizado na glándula suprarrenal e é benigno a supervivencia é a da poboación normal correspondente á idade.

Ás veces non é posible realizar cirurxía polas características do tumor (cando non é resecable, ou é recorrente ou metastático) ou o risco particular da persoa que o sofre. Nese caso pódese instaurar un tratamento farmacolóxico para contrarrestar os efectos das catecolaminas. Estes pacientes tamén poden ter supervivencia a longo prazo, co tratamento médico con fármacos, con radioterapia ou quimioterapia, que proporcionan efectos paliativos adecuados.

Os expertos recomendan que calquera persoa con antecedentes de feocromocitoma debe ser avaliada de forma anual para descartar recidivas.

MUTACIÓNS XENÉTICAS

Img
Os expertos avogan por estudar xeneticamente a todos os pacientes que teñan feocromocitoma por dúas razóns básicas: a primeira, porque as formas hereditarias deste tipo de tumor relaciónanse con outros cancros, e se se detecta de forma temperá pódese vixiar a súa evolución e instaurar o tratamento máis óptimo, que mellora o prognóstico, ademais de vixiar a outros individuos da mesma familia. Nalgunhas familias agrúpanse os tumores das glándulas endocrinas e tamén os presentan en glándulas paratiroides, nas suprarrenales e tumores cutáneos, e de forma bilateral.

A segunda razón para o estudo xenético é que en pacientes con mutacións xenéticas comprobadas teñen máis posibilidades de desenvolver feocromocitomas multifocales con recurrencia alta. Ata agora, os investigadores identificaron polo menos seis mutacións asociadas á predisposición de sufrir este tipo de tumor. Actualmente, recoméndanse as probas xenéticas a persoas con antecedentes familiares e con menos de 50 anos, sobre todo, en nenos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións