Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Unha pneumonía diferente

A infección reviste máis gravidade e provoca máis días de ingreso se se contrae nunha institución sanitaria extrahospitalaria

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Domingo, 03 de Outubro de 2010
img_abuelos1 1

As persoas ingresadas en xeriátricos e centros sociosanitarios padecen pneumonías máis graves e mortais que aquelas que contraen a súa forma común, coñecida como “pneumonía adquirida na comunidade”. Nos últimos anos, varios estudos achegaron datos que o demostran. Por fortuna, hai medidas preventivas que poden axudar a evitar que estas persoas, especialmente vulnerables, contraian esta infección. A prevención é, neste momento, a mellor baza para protexelas.

A pneumonía, ou pulmonía, é unha infección respiratoria habitual na comunidade. Polo xeral, contráese ao inhalar microorganismos patógenos adquiridos fóra do ambiente hospitalario. Está causada por diferentes microorganismos; entre eles, o máis común é o neumococo. Recentemente, novos estudos detectaron que o seu impacto é aínda maior en persoas institucionalizadas, é dicir, que están ingresadas en centros xeriátricos ou centros sociosanitarios. Esta nova categoría de infección respiratoria denomínase pneumonía asociada aos coidados sanitarios e ten certas peculiaridades respecto da súa forma común, chamada pneumonía adquirida na comunidade (NAC).

Así, en España, o número de novos casos -a incidencia global- de NAC é de 3 a 5 casos por 1.000 habitantes e por ano, mentres que na poboación xeriátrica no mesmo período diagnostícanse 50 casos de pneumonía asociada aos coidados sanitarios. Isto supón que, nos anciáns, a incidencia é entre 30 e 50 veces maior que na poboación xeral, polo que é “altísima”, segundo información de Antoni Torres, xefe do Servizo de Pneumoloxía do Hospital Clínic, de Barcelona, e catedrático de Pneumoloxía da Universidade de Barcelona.

Nas persoas ingresadas en institucións sanitarias extrahospitalarias, como os xeriátricos, a mortalidade por pneumonía é entre 3 e 4 veces maior respecto da dos pacientes que contraen a pneumonía adquirida na comunidade. Cando se ingresa a estes anciáns, falecen máis fronte aos enfermos de NAC, un 17% fronte a un 4%.

As persoas máis vulnerables son as que seguen un tratamento de diálese ou de quimioterapia, ou viven nunha residencia de anciáns
Estes datos son froito das investigacións que se realizaron no últimos cinco anos neste grupo de poboación, por unha banda, en Alemaña, a través dun estudo realizado por Santiago Ewig e publicado en Thorax “”, e en España, nun estudo multicéntrico no que participaron 13 hospitais, o Centro de Investigación en Rede de Enfermidades Respiratorias (CIBERES) e a Sociedade Española de Pneumoloxía e Cirurxía Torácica (SEPAR), cuxos resultados se comentaron no último Congreso da Sociedade Europea de Respiratorio (ERS), celebrado en Barcelona o pasado mes de setembro con máis de 22.000 expertos internacionais.

Unha infección distinta

As persoas máis vulnerables a contraer unha pneumonía asociada aos coidados sanitarios son aquelas que foron hospitalizadas recentemente, seguen un tratamento de diálese ou de quimioterapia, ou viven nunha residencia de anciáns ou de coidados prolongados. Esta vulnerabilidade responde a que estes pacientes son máis fráxiles e tanto eles como os que residen en centros teñen un risco maior de infectarse con bacterias resistentes, que son máis difíciles de tratar e que se asemellan ás que provocan as infeccións dos hospitais (e non aos microorganismos causantes da NAC).

Os estudos realizados tamén permitiron pescudar que as persoas que caen enfermas dunha pneumonía asociada aos coidados sanitarios permanecen o dobre de días ingresadas, consomen máis recursos e inféctanse a partir doutros microorganismos, mentres que na NAC o principal axente causal é o neumococo. Entre estes patógenos figuran bacilos gram negativos, como as enterobacterias, que son resistentes ao tratamento antibiótico con betalactámicos, o que ocorre en toda Europa. Ademais, padecen máis pneumonías con aspiración de contido gástrico ou orofaríngeo (pneumonías espirativas).

Todas estas peculiaridades levaron a que os especialistas traballen na elaboración de novas guías clínicas que permita un manexo diferente dos pacientes con distinto tratamento.

Previr mellor que tratar

A prevención é a mellor forma de combater a pneumonía no caso das persoas institucionalizadas, que están a cargo dunha enfermeira ou dun coidador informal, como un familiar ou algún asistente, no seu domicilio. Iso débese a que adoitan ser persoas anciás e, por tanto, fráxiles, o que implica que a enfermidade sexa moi difícil de tratar, requírase ingreso e, mesmo, chegue a ser mortal, segundo apuntan os últimos estudos.

“Estes pacientes con pneumonía se descompensan por completo e requiren hospitalización. É un peixe que se morde a cola. Se descompensan a nivel cardiológico, neurológico, xa que sofren confusión, e ao coidador resúltalle moi difícil atendelos en casa”, explica o especialista.

En concreto, as desordes neurológicos que sofren son 10 veces máis frecuentes na fase aguda da pneumonía asociada aos coidados sanitarios que na NAC. Os cadros confusionales destes afectados caracterízanse polo padecimiento dunha desorientación temporal e espacial.

MEDIDAS PREVENTIVAS

Hai varias medidas preventivas que é posible aplicar, tanto nos centros sanitarios como en casa, para previr que as persoas maiores e fráxiles contraian a pneumonía. Unha das máis básicas é a vacinación antigripal, posto que a gripe común ou estacional pódese complicar cunha pneumonía, e a vacina antineumocócica, que evita a infección polo neumococo e, en consecuencia, a mortalidade, posto que ao estenderse a vacinación nesta franxa de poboación diminúe o número de casos.

Outra medida importante é extremar a hixiene bucal, porque son moitos os xermes causantes da pneumonía que aniñan nos dentes e na cavidade oral. E, por último, aconséllase controlar ao máximo as outras enfermidades asociadas que teñan as persoas vulnerables, como as respiratorias (entre elas a enfermidade pulmonar obstructiva crónica ou EPOC), as hepáticas ou a diabetes.

“Son medidas que non están implantadas ao 100%”, denunciou Antoni Torres. Este profesional figura entre os expertos que traballan na redacción das novas guías clínicas americanas Health-Care Associated Pneumonia. O seu obxectivo é mellorar a prevención e o diagnóstico das pneumonías e aplicar un tratamento antibiótico o máis adecuado posible desde o inicio tanto nos pacientes que contraen a NAC como en quen sofren pneumonía asociada aos coidados sanitarios.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións