Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Una tese doutoral revela que tres de cada dez nenos sofren malos tratos emocionais

Este tipo de malos tratos dáse en todas as capas da sociedade, aínda que con maior incidencia nas clases medias

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 02deMaiode2003

Aproximadamente tres de cada dez nenos sofren malos tratos emocionais a pesar de non padecer problemas aparentes, segundo a tese doutoral “Sistema atribucional e sintomatología depresiva en menores institucionalizados con antecedentes de malos tratos” do psicoterapeuta Jesús Jiménez Jarauta, que acaba de defender na Universidade do País Vasco (UPV).

Este traballo estuda a forma de razoar de nenos que sufriron malos tratos físicos e foron acollidos nunha institución. A metodoloxía científica obriga a comparar os resultados obtidos nestes nenos con outros que non presentan talles problemas e pertencen a familias que viven en condicións normais. E neste punto produciuse a sorpresa, xa que o 33% dos nenos deste último grupo tiñan a mesma forma de razoar que os nenos que sufriran malos tratos físicos. E iso debido a que sufrían algún tipo de malos tratos psicolóxicos nas súas familias.

“Os malos tratos psicolóxicos é un problema moi grande do que apenas se fala porque non hai evidencias físicas, e é propio do noso tempo”, explica Jesús Jiménez. “Vivimos nun momento no que a cultura xa non lexitima o pegar aos fillos. Pásase así aos malos tratos emocionais, no que os pais utilizan a linguaxe como arma daniña e producen uns problemas afectivos tremendos”, afirma.

Paira a elaboración da tese, Jiménez Jarauta estudou a 480 nenos, dunha idade media de 12 anos. Deles, 135 sufriran malos tratos físicos e estaban acollidos nunha institución. Os 248 restantes vivían coas súas familias. Deles, 33 procedían dun medio sociocultural baixo, similar ao dos nenos institucionalizados, e 212, de familias de clase media. En ambos os casos, tratábase de familias “non abusivas nin neglixentes”, con fillos escolarizados, e en ambos os casos había nenos coa forma de pensar propia dun pequeno fisicamente maltratado.

Una das características dos malos tratos emocionais é que se dá en todas as capas da sociedade, quizais mesmo con maior incidencia nas clases medias ou acomodadas, onde hai máis presión contra os malos tratos físicos e onde o dominio da linguaxe pode convertelo en arma daniña.

Autoconcepto negativo

Os datos obtidos na teses doutoral quedan corroborados pola experiencia diaria como psicólogo de Jesús Jiménez. “Cada vez vemos máis casos de nenos tristes. O outro día uno contaba que o seu pai levaba dous meses sen falarlle, tras a última avaliación. Isto é malos tratos emocionais”. Os nenos que sofren malos tratos afectivos desenvolven un sistema de atribución, una forma de analizar o que lles ocorre similar á dos nenos que sufriron malos tratos físicos. É una forma de pensar que configura un autoconcepto negativo dun mesmo e xera autoestima baixa e mesmo depresión.

A secuela sería o que os expertos denominan a indefensión apresa. “Por este sistema parental de destrución da autoestima, o neno sente incapaz de gobernar a súa vida. Desenvolve sentimentos de impotencia paira abordar actividades ou proxectos e atribúe os resultados das súas accións á fatalidade, á boa ou mala sorte”, comenta o experto.

Os índices de fracaso escolar son grandes. “Estes nenos non explican os seus resultados pola falta de esforzo, senón pola mala sorte ou a súa incapacidade. É un veleno tremendo, porque é levar instalados os mecanismos paira o fracaso”, asegura Jiménez Jarauta. A motivación destes nenos é moi débil, porque non confían nas súas posibilidades. Son nenos moi desarmados paira afrontar o estudo. “Teñen una severa dificultade paira a aprendizaxe e paira calquera logro na vida”, engade.

Os problemas derivados do abuso psicolóxico poden manifestarse con condutas agresivas ou interiorizando os conflitos. Os primeiros serían nenos conflitivos e os segundos nenos retraídos, aos que resulta difícil chegar.

Prolongación da súa propio eu

Pero, que pode converter a un pai ou una nai en maltratador emocional? Paira o autor da tese, “a tensión que produce o fillo pode dar lugar a moitas frustracións que os pais non dixiren ou elaboran. Moitos crearon unhas expectativas sobre o seu fillo que lle converten nunha prolongación da súa propio eu”.

O non recoñecer a identidade do fillo é una forma de malos tratos. Outra sería esixirlle máis do que pode dar. Tamén resulta habitual neste tipo de casos o descargar no neno o mal humor dos pais, até o punto de que este sente culpable do mesmo. Os expertos inclúen mesmo casos relativamente habituais como “o querer que o fillo estude a carreira que a nós nos gusta”.

Outros malos tratos infantís sería o da exposición continua á violencia física ou verbal entre os dous membros da parella. “Comprobouse que é un efecto tan daniño como o dos malos tratos físicos. Os nenos expostos á violencia no fogar teñen o dobre de probabilidades que outros nenos de padecer malos tratos emocionais”, sinala Jiménez Jarauta. Os pais que incorren nesta conduta destrutiva teñen una personalidade narcisista, que busca a prolongación da súa propio eu. “Terían que revisar as súas dificultades persoais e frustracións paira non proxectalas nos fillos”, conclúe.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións