Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Varices

A metade das varices constitúen un problema estético e non requiren intervención cirúrxica
Por nuria 29 de Xuño de 2004

Una de cada tres persoas maiores de 45 anos padece varices, segundo conclúe un macroestudio da Sociedade Española de Angiología e Cirurxía Vascular. Esta patoloxía, que non chega a ser mortal, é máis común nas mulleres, aínda que nas consultas aumentou o número de homes que a sofren. No 50% dos casos que se atenden na sanidade pública as varices xeran problemas estéticos que non requiren intervención cirúrxica. Se persiste o desexo de eliminalas por cuestións de imaxe e aparencia persoal requírese, entón, acudir ao medicamento privado, onde una intervención pode custar entre 1.000 e 3.000 euros. Os especialistas aconsellan tratar sempre este mal en lugares seguros e con profesionais cualificados.

Factor hereditario

As varices reciben o nome de insuficiencia venosa crónica. Son, segundo Anxo Barba, xefe do servizo de Angiología e Cirurxía Vascular do Hospital de Galdakao, en Biscaia, “o prezo que pagaron os humanos por porse en bipedestación, é dicir, en pé”. En palabras do especialista Antonio Calderón, vogal da Sociedade Española de Angiología e Cirurxía Vascular, trátase de “dilataciones das veas superficiais nas pernas que ao perder a súa funcionalidade repercuten nun aumento do seu tamaño e na diminución da velocidade de circulación. Iso incrementa a presión venosa na parte máis distal de perna, pé e nocello”.

O factor hereditario, segundo explica Luís Rise De Cubas, Xefe do Servizo de Cirurxía Vascular do Hospital da Paz, en Madrid, é un dos principais desencadenamentos das varices. Pero tamén inflúen outros aspectos do modo de vida: persoas que están moito tempo de pé ou moito tempo sentadas, embarazos ou problemas de estreñimiento, entre outros.

O estudo presentado recentemente pola Sociedade Española de Angiología e Cirurxía Vascular (SEACV) indica que o número de afectados por varices crecerá nos próximos anos até alcanzar o 36% dos maiores de 65 anos en 2010. As cifras sinalan, segundo explica o especialista Anxo Barba, que actualmente o 17% dos pacientes que acoden ao médico de atención primaria ten varices nalgún dos seus graos, pero só a metade destes casos son enviados ao hospital paira ser tratados do seu problema.

Máis mulleres afectadas

As varices relacionáronse tradicionalmente co sexo feminino. A razón é que en épocas anteriores as mulleres dedicábanse máis ás tarefas domésticas mentres que os homes traballaban no campo e tiñan una maior actividade física. “Os embarazos producen grandes compresiones das veas da pelvis. Ademais, os zapatos moi altos, así como as roupas moi axustadas impiden o retorno do sangue cara ao corazón”, sinala Anxo Barba.

Segundo este especialista, as varices clasifícanse segundo o seu tamaño e a sintomatología que presenten. Hainas pequenas, de menos de 2 milímetros de diámetro; medianas ou reticulares, -até 4 milímetros de diámetro-, que aparecen na parte posterior da coxa e no xeonllo; grandes ou tronculares, que son as que afectan as veas superficiais principais das extremidades inferiores, (as denominadas veas safenas interna e externa) ou as súas ramas colaterais.

Polos efectos que producen, as varices pódense clasificar en asintomáticas, de síntomas moderados e de síntomas graves. No primeiro grupo áchanse as que non presentan ningún síntoma e que só constitúen un problema estético paira quen as padece. Nesta categoría entran as varices pequenas e as medianas. No apartado de síntomas moderados, as principais consecuencias adoitan ser pesadez, cambra e tensión cutánea. Estas molestias aumentan ao longo do día e sobre todo cando fai calor. E os síntomas graves son os que se producen cando se complican as varices. Pode aparecer una varicorragia, é dicir, a rotura dunha variz e a consecuente hemorraxia; tamén se pode producir una varicoflebitis ou varicotrombosis, que non é máis que a trombosis dunha variz. Neste caso o paciente pode padecer igualmente una úlcera venosa que, segundo os especialistas, é o maior problema que pode xurdir polas varices.

Razóns paira operar

Os estudos sinalan que un 50% dos afectados por varices non necesita intervención cirúrxica por riscos paira a saúde. Cando, entón, convén operar? “Depende de cada persoa. Débese realizar un estudo das molestias que padece, as complicacións?Non é o mesmo una persoa de 22 anos que una de 70 anos e que ademais estea mal do corazón. O cirurxián é quen decide. Na actualidade existen múltiples tratamentos médicos e cirúrxicos”, responde Rise, do hospital da Paz.

A este centro chegan pacientes que na maioría dos casos necesitan ser operados. O método utilizado, polo xeral, como explica o doutor Rise, é a extirpación das veas safena e colaterais. Trátase dunha cirurxía de risco menor que pode facerse con anestesia epidural ou xeral. Se a intervención prodúcese pola mañá o paciente pode saír do hospital pola tarde.

Segundo o especialista Antonio Calderón a principal razón paira operar é precisamente evitar as complicacións que se poden derivar das varices. O que marca a necesidade de operar, di este médico, ten que ver, sobre todo, co tamaño das varices. Si a un paciente recoméndaselle una intervención cirúrxica, debe saber que se non actúa en consecuencia corre o risco de que se lle rebente a vea ou que sufra un proceso progresivo de deterioración da pel. Ás veces pode ocorrer que mentres dorme, o paciente, sen querer, se rozamento cunha uña a zona afectada e rompa a vea. Ao estar durmido é probable que non se decate do sangrado, que neses casos pode chegar a ser moi perigoso.

Cando se recomenda una intervención cirúrxica polo xeral non se trata dun asunto extremadamente urxente, pero si necesario. O período de espera non debe superar os tres meses.

Uno dos elementos que sempre teñen en conta os especialistas á hora de tomar a decisión de operar ou non é que o paciente debe saber que a patoloxía se pode repetir. “A maioría das veces opéranse e non volven aparecer, pero sempre quedan algunhas. E tamén poden reaparecer”, comenta o especialista Rise. “Unhas varices correctamente operadas volven saír, con necesidade de intervir por segunda vez, en menos do 5% dos casos a longo prazo. No entanto, si poden saír pequenos traxectos varicosos”, sinala o médico Antonio Calderón.

A seguridade social non cobre as operacións relacionadas con problemas estéticos. “O gasto que supón a atención médica, e máis pensando no progresivo envellecemento da poboación, é grandísimo. Por iso non penso que deban tratarse patoloxías menores como son as varices estéticas e impedir o investimento do diñeiro en patoloxías graves. Eu penso que as varices estéticas non deben tratarse na sanidade pública”, opina o médico Anxo Barba.

Tratamentos máis habituais

No tratamento das varices foron significativos os avances. Na actualidade, existen varias técnicas paira enfrontarse a este problema. Estas son algunhas das que sinala o doutor Calderón:

  • Cura Chiva: realízase con anestesia local e sen ingreso, sendo a estratexia menos agresiva e a máis estética posible.
  • Técnica muller: mínima incisión con extracción da variz.
  • Microespuma: introdución nas varices dunha espuma esclerosante de baixa concentración que secará as varices.
  • Crioesclerosis: inxéctase nas varices unha sustancia química esclerosante, a -80 ºC, que elimina as varices queimándoas mediante o frío.
  • Láser.

Antonio Calderón asegura que o uso das cremas paira as varices só produce una sensación de alivio nas pernas, pero non a mellora. “Pode ser una sensación agradable si dáse unha boa masaxe, pero nada máis”, di o especialista Calderón. Cando a intervención cirúrxica das varices obedece a razóns meramente estéticas recoméndase acudir a un especialista en angiología e cirurxía vascular e tratarse sempre en lugares seguros e por expertos. Iso evita o gran intrusismo que existe no sector e as complicacións que poden derivarse dun mal tratamento. As cirurxías no ámbito privado poden estar entre os 1.000 e os 3.000 euros.

Algunhas recomendacións

Como recomendacións paira evitar a aparición de varices, os especialistas consultados destacan as seguintes:

  • Evitar a obesidade.
  • Realizar exercicios moderados pero frecuentes. O mellor é pasear e nadar.
  • Evitar o sedentarismo.
  • Se se traballa moito tempo sentado, facer paseos frecuentes cada hora.
  • Se se traballa en sitios con calor ou moito tempo de pé, é importante o uso de medias de compresión normal durante as horas de traballo.
  • En época de calor é beneficioso o uso de fármacos que melloren o retorno venoso como os venotónicos.