Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

2008, ano crave en seguridade alimentaria

Durante o exercicio producíronse numerosas alertas alimentarias, pero tamén investigacións que abren as portas a unha infinidade de posibilidades tecnolóxicas de mellora
Por Maite Pelayo 8 de Xaneiro de 2009
Img leche en polvol pk
Imagen: Mel B

O ano que acaba de finalizar será lembrado, no ámbito da seguridade alimentaria, pola detección de alertas e crises alimentarias como a que afectou a China pouco antes da inauguración dos Xogos Olímpicos. Máis próximas foron a contaminación de aceite de girasol con hidrocarburos detectada en España, ou a presenza de biotoxinas en vieiras procedentes da Ría de Ferrol. Estas crises foron acompañadas de sucesivas investigacións destinadas a mellorar a seguridade dos alimentos, moitas delas da man da nanotecnoloxía, que se converte nunha das liñas de estudo con máis futuro no campo da seguridade alimentaria.

Alertas e crises alimentarias

Pouco antes da inauguración dos Xogos Olímpicos de Pequín, os gobernantes chineses se esmeraban en ofrecer una falsa sensación de seguridade no sector da alimentación. As autoridades sanitarias tiveron que facer fronte a un longo historial de crise, alertas e intoxicacións, tanto internas como en países importadores, que puñan en perigo non só a súa imaxe como país emerxente senón o seu crecente mercado internacional. Pouco pareceron fornecer efecto os abundantes recursos investidos en investigación, as estritas normativas e lexislacións neste ámbito así como os ejemplarizantes castigos aos responsables.

Os Xogos Olímpicos discorreron con normalidade, sen ningún problema alimentario relevante. Con todo, meses despois, a , un produto químico potencialmente cancerígeno a longo prazo. A contaminación da carne, cuxo orixe máis probable é a combustión dun aceite non permitido na produción do penso utilizado, xerou una alerta en 12 países europeos, entre os que non se atopaba España, aínda que se realizou un rigoroso control e seguimento das canles de distribución. Poucos días despois confirmouse tamén a presenza de dioxinas en carne de vacún alimentado co mesmo tipo de penso. A UE chamou á calma mentres se tomaban as medidas oportunas. Algúns meses antes detectáronse niveis por encima do permitido deste contaminante en queixo mozzarella elaborado en Italia, aínda que nesta ocasión o produto non chegou a exportarse.

Algunhas investigacións e normas

Algunhas investigacións e normasFalar de investigación en seguridade alimentaria obriga a facelo sobre todo de envasado dos alimentos, terá importantes aplicacións na industria alimentaria. Ademais, e como ocorre con todo material novo utilizado como parte dos alimentos ou do seu procesamiento, a OMS considera preciso avaliar os posibles riscos sanitarios e ambientais dos nanomateriales antes de incorporalos aos alimentos.

Outro dos campos que foi eixo de investigación durante este ano é o da sensor de calidade microbiológica paira envases cárnicos. Una investigación estadounidense desenvolveu un novo sensor paira envases de aplicación na industria cárnica que permitirá que os consumidores poidamos coñecer o grao de calidade microbiológica das carnes simplemente observando a cor que mostrará a etiqueta que contén o sensor.

Actividade antibacteriana

Outra das prioridades en materia de seguridade dos alimentos é reducir a carga bacteriana da forma máis natural posible. Un traballo de investigación realizado conxuntamente entre EE.UU., Taiwan e China parece indicar que o concentrado de arándano pode utilizarse paira reducir os niveis de hidroxitirosol, un polifenol que se atopa na oliva, mediante diversos tests en bacallau e caballa, utilizando distintas concentracións do polifenol.

Cada vez son máis comúns estudos destas características nos que se revela a actividade antibacteriana de determinadas sustancias de orixe natural (guaraná, marinados de viño e herbas aromáticas, etc.) nunha continua procura de produtos alternativos aos tradicionais conservantes sintéticos na industria alimentaria.

As EET e o leite

Pero non todas as noticias procedentes da investigación son boas. A Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA, nas súas siglas inglesas) confirmou, tras constatalo, que existen riscos de contaxio paira humanos polo consumo de leite de ovellas ou cabras con Encefalopatías Esponxiformes Transmisibles (EET), grupo de enfermidades ao que pertence a Encefalopatía Esponxiforme Bovina (EEB), o chamado mal das vacas tolas. A EFSA indicou no seu informe que a utilización de leite ou alimentos derivados de rabaños con scrapie ou tembladera (encefalopatía que afecta o gando ovino e ao caprino) pode supor un risco de exposición á EET paira humanos ou outros animais. No seu ditame, a EFSA actualiza, aínda que con cautela, as súas opinións sobre as posibilidades de que se transmita a EET a través do leite de pequenos rumiantes, é dicir, ovellas e cabras.

Normas máis relevantes

Durante o ano 2008 aprobouse diversa normativa que afecta directamente a aspectos da seguridade alimentaria. O Parlamento Europeo deu luz verde a un paquete de normas que regula de maneira moito máis estrita o uso de aditivos, encimas e aromas alimentarios. Esta nova lexislación, que ten tamén como obxectivo simplificar e actualizar a anterior, introducirá unha listaxe de sustancias permitidas e os seus niveis máximos nos alimentos, establecendo ademais un procedemento común de autorización paira os aditivos alimentarios, incluídos os que xa están no mercado. Entre as medidas aprobadas prohíbese o uso de colorantes e edulcorantes na comida paira bebés e nenos.

O 1 de agosto de 2008 entrou en vigor o Regulamento sobre boas prácticas de fabricación de materiais e obxectos destinados a entrar en contacto con alimentos e a Comisión Europea adoptou tamén una proposta pola que se revisa o Regulamento sobre Novos Alimentos (CE Nº258/97) para que certos alimentos novos e innovadores teñan mellor acceso ao mercado comunitario, garantindo ao mesmo tempo a protección do consumidor. O obxectivo, segundo os seus responsables, sería “crear un sistema máis eficiente e práctico paira regular os alimentos novos que ofreza aos consumidores da UE o beneficio de dispor da variedade máis moderna posible de alimentos e que estableza unhas condicións favorables paira a industria alimentaria en Europa”.

No mesmo ano, a EFSA pronunciábase sobre biotoxinas mariñas e realizaba una valoración sobre os niveis máximos actuais de varias biotoxinas mariñas permitidos na UE, a fin de protexer a saúde humana, así como dos métodos de análises empregadas paira detectar estas toxinas. A primeira das biotoxinas estudadas foi o ácido ocadaico (OA) e as toxinas relacionadas que conforman o grupo de toxinas OA. Está cientificamente demostrado que algunhas biotoxinas mariñas, como as do grupo da intoxicación diarreica (DSP), entre as que se atopan o ácido ocadaico (OA) e toxinas relacionadas, constitúen un perigo grave paira a saúde humana cando están presentes por encima de determinados límites en moluscos bivalvos, equinodermos, tunicados ou gasterópodos mariños.