Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A avaliación da seguridade dos aditivos

A EFSA avalía os niveis de risco de catro aromatizantes de interese para a industria alimentaria

Desde o ano 1996 a Unión Europea ha resaltado a importancia da avaliación específica da seguridade de diversas sustancias empregadas como coadyuvantes tecnolóxicos, ou o que é o mesmo, como aditivos. Esta estratexia das autoridades europeas foi adoptada, entre outros motivos, pola presión que exerceron os consumidores.

A percepción que adoitan ter os consumidores acerca dos aditivos é que se trata de sustancias potencialmente perigosas e empregadas pola industria con fins non especialmente claros. Aínda que se evidencian nas etiquetas dos alimentos cuns códigos específicos, o certo é que o consumidor medio adoita descoñecer o seu significado e, en xeral, as propiedades do aditivo ou cales son as sustancias empregadas.

Desconfianza, en calquera caso, non significa un rexeitamento absoluto ao consumo dos alimentos, aínda que si una certa prevención. Por estes motivos, para que un aditivo poida ser empregado como tal por parte da industria, é imprescindible que se atope dentro dunha lista positiva, ou o que é o mesmo, nunha lista na que se expoñen expresamente aquelas sustancias que se poden empregar e a que concentración. Isto garante que só se poden empregar sustancias das que se teñen datos de seguridade e eficacia. Estes principios son os que se aplicaron na avaliación de catro potenciais aromatizantes.

A tarefa de control

Os aditivos deben ser inocuos e a súa seguridade debe verificarse para determinar doses máximas de uso
En outubro de 2001 publicouse un informe da Comisión no que se avaliaba a inxesta de aditivos na Unión Europea. A finalidade era poder determinar as cantidades inxeridas e calcular os niveis de risco. Como froito destes traballos elaborouse unha clasificación na que se especifica o nivel de risco ou de perigo.

  • Aditivos excluídos da tarefa de control: Dada a necesidade de establecer prioridades, decidiuse excluír do exercicio de control a aqueles aditivos para os que se demostrou o seu carácter inocuo. Nestes casos ou ben se evidenciou que en ningún caso supoñen un problema ou ben se probou que nas concentracións empregadas non implican perigo algún.
  • Aditivos sometidos a control na secuencia 1: Na secuencia 1, os aditivos foron estudados utilizando datos teóricos sobre o consumo de alimentos, combinados cos niveis máximos de uso autorizados. Os aditivos alimentarios cuxa inxesta estimada exceden a DDA (dose diaria admisible) pasan a un nivel superior de risco ou secuencia 2.
  • Aditivos sometidos a control na secuencia 2: Na secuencia 2 examínanse os aditivos que na previa excederon a inxesta estimada. A súa inxesta teórica calcúlase combinando os datos nacionais medios de consumo de alimentos para o conxunto da poboación cos niveis máximos de uso autorizados. Esta información solicítase, sempre que sexa posible, tanto para adultos como para nenos de pouca idade.
  • Aditivos sometidos a control na secuencia 3: Na secuencia 3 considéranse dúas categorías de aditivos: os transferidos desde a secuencia 2 pola súa maior toxicidade; e os aditivos con DDA numéricas autorizadas de conformidade co principio quantum satis, expresión que significa que non se especifica ningún nivel máximo para o aditivo en cuestión. En calquera caso, os aditivos utilizaranse con arranxo á práctica de fabricación correcta a un nivel que non sexa superior ao necesario para conseguir o obxectivo pretendido e a condición de que non confundan ao consumidor.

Aromatizantes

Seguindo os criterios anteriores, a Unión Europea, mediante os seus comités de expertos da Autoridade Alimentaria (EFSA), está a clasificar os aditivos alimentarios segundo o perigo real e os niveis de consumo. Este sistema permite unha armonización do sistema de avaliación.

Un exemplo é o que recentemente se presentou sobre sustancias aromatizantes, entre as que se atopan 4 alfa-dicetonas, 1 beta-dicetona e un beta-hidroxi-cetona.

Destas sustancias, tres foron clasificadas na clase 1 e as outras 3 na clase 2. Un dos motivos que permite a súa clasificación como de baixo risco é a súa presenza en moitos alimentos de forma natural e inocua. Ao mesmo tempo apréciase que o consumo diario varía desde 0,0012 a 3,1 microgramos, inferiores aos niveis considerados de risco (entre 1.800 e 540 microgramos/persoa/día).

No entanto, para unha das sustancias relacionadas, a pentan-2,4-diona, demostrouse a súa posible implicación no desenvolvemento dalgúns tumores. Iso levou a que esta sustancia sexa clasificada como potencialmente genotóxica e, por tanto, a que se considere inaceptable para o consumo humano.

Os datos de avaliación obtidos polos comités científicos da EFSA van permitir que as sustancias de baixo risco póidanse empregar. Previamente, será necesario que a industria determine o nivel de pureza das formas comerciais. Iso poderá determinar as doses precisas de uso, e por tanto, da súa inclusión definitiva nas listas positivas.

PRESENZA NATURAL NOS ALIMENTOS

Img
As sustancias empregadas como aditivos que se pretende aprobar tras a avaliación da EFSA pódense detectar con normalidade en froitas, zumes de froitas, vexetais, distintas forma de peixe, pan, queixo, coco, viño, cervexa, té e café. Os niveis son moi variables, polo que dependendo do tipo de sustancia, a concentración pode oscilar desde 0,006 mg/kg en peixe, máis de 90 mg/kg nalgúns queixos, máis de 2.3 mg/kg en frtas, 850 mg/kg en vinagre, 1.9 mg/kg en viño de Xerez ou ata 2900 mg/kg en varios tipos de viños.

A súa existencia como sustancias naturais, no entanto, non é razón suficiente para considerar a súa aceptación. Necesítanse avaliacións de toxicidade específica e a determinación dos niveis máximos tolerables de inxesta.

Só cando o risco estea perfectamente definido, os produtos superarán o proceso de aprobación. Tras ela, poderán incluírse en listas positivas nas concentracións que se estimen oportunas. Indubidablemente, o conxunto de accións levadas a cabo suporá unha medida de seguridade e de desexable tranquilidade futura para os consumidores.

Bibliografía

  • Anónimo. 2001. Informe da comisión sobre a inxesta de aditivos alimentarios na Unión Europea. COM(2001) 542 final.
  • Anónimo. 2004. Opinion of the Scientific Panel on Food Additives, Flavourings, Processing Aids and Materials in contact with Food (AFC) on a request from the Commission related to Flavouring Group Evaluation 11 (FGE.11): Aliphatic dialcohols, diketones, and hydroxyketones from chemical group 10. The EFSA Journal. 166:1-44.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións