Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A guerra legal do vodka

Unha nova proposta comunitaria sobre licores pretende actualizar, harmonizar e unificar as normas existentes sobre descrición, definición, presentación e etiquetaxe do vodka

A elaboración e a comercialización do vodka poden verse afectadas, mesmo a nivel mundial, se finalmente prospera a definición legal que se propón, máis restritiva, e que vai supor que deban identificarse na etiqueta que produtos utilizáronse na súa elaboración. A cuestión que expoñen as autoridades comunitarias non é outra que a sempre polémica definición legal dun alimento no ámbito da UE, neste caso o vodka. A preservación de certas tradicións na súa elaboración e a utilización de escollidas materias primas, así como uns fortes intereses económicos derivados da súa comercialización, están detrás dunha nova batalla legal.

A nova fórmula propón que os produtores identifiquen na etiqueta que produtos utilizáronse na súa elaboración. De momento, EEUU xa anunciou, no caso de que prospere a súa aprobación, un novo enfrontamento coa UE no seo da Organización Mundial do Comercio (OMC), dado que considera que as novas regras poderían supor unha traba ilegal para a súa comercialización. O pasado 30 de xaneiro de 2007, a Comisión de Medio Ambiente, Saúde Pública e Seguridade Alimentaria do Parlamento Europeo adoptou un informe sobre bebidas alcohólicas no que propón a definición legal de vodka.

Na actualidade o Regulamento comunitario sobre bebidas espirituosas define ao vodka como a bebida espirituosa obtida a partir dun alcol etílico de orixe agrícola ben por rectificación, ben por filtración sobre carbón activado seguida eventualmente dunha destilación simple, ou ben por un tratamento equivalente que teña por efecto atenuar selectivamente os caracteres organolépticos inherentes ás materias primas empregadas. Unha aromatización permite conferir ao produto caracteres organolépticos especiais, en particular un sabor suave.

Definición legal do vodka
A elaboración tradicional de vodka é a que resulta da destilación de pataca, remolacha azucreira ou cereal fermentado

A cuestión que agora se expón sobre a definición legal de vodka enfronta aos países que elaboran o dunha forma tradicional e os que utilizan calquera produto agrícola que sexa capaz de fermentar. Os países que elaboran o vodka de «forma tradicional» consideran que unicamente debe resultar da destilación da pataca, a remolacha azucreira ou o cereal fermentado. Así, para Polonia, Suíza, Finlandia, Letonia, Lituania e Estonia a utilización destes ingredientes ten unha influencia esencial no sabor do licor.

O Parlamento Europeo recoñece que as fórmulas tradicionais deste licor, cuxo orixe cabe situalo no século XV en Polonia e Rusia, están mal avenidas coa situación real do mercado no que é posible atopar vodka procedente de uvas ou outras froitas, e mesmo de calquera produto agrícola que sexa capaz de fermentar. Neste sentido, quen non se ateñen aos «segredos» tradicionais aducen que a utilización de certas materias primas na elaboración do vodka en nada inflúe no seu sabor final, que en ningún caso pode ser apreciado polo consumidor.

A Comisión de Medio Ambiente, Saúde Pública e Seguridade Alimentaria propón que cando un vodka non fose elaborado con cereais, patacas, cana de azucre ou remolacha, deba especificarse na etiqueta que produto foi utilizado. A proposta lanzada para a modificación da definición do vodka aposta pola protección do consumidor a través da información mediante a adopción dunha etiquetaxe diferenciada e clarificadora entre o vodka tradicional e outros tipos de vodka.

Así as cousas, cando o vodka obtéñase a partir de produtos considerados non tradicionais, como as mazás ou as uvas, a etiqueta do produto debe especificar «producido de » …seguidos polo nome da materia prima a partir da que se produce o alcol etílico. No caso de que o alcol etílico teña a súa orixe en dúas ou máis produtos agrícolas, a etiqueta fará referencia a que se trata dunha «vodka mesturada».

Con todo, o tema do vodka non é só cuestión de tradición, senón tamén un importante negocio a nivel mundial, pois como pon de relevo o Parlamento Europeo as vendas anuais roldan os 12.000 millóns de dólares. O consumo mundial sitúase nos 4.500 millóns de litros ao ano, dos cales o 11% corresponden a Europa e o 57% a Rusia. A rexión do Báltico, os países nórdicos e Polonia producen o 70% do vodka europeo, do que consomen o 64%. E é que á marxe da Unión Europea, EEUU é así mesmo un gran importador e exportador de vodka a nivel mundial, que elabora tamén a partir de cana de azucre.

Rusia, onde falecen intoxicados varios miles de persoas ao ano polo consumo de vodka destilado caseramente, lanzou hai algúns anos unha guerra particular contra a cervexa, atendendo basicamente ao feito de que ao non ser clasificada como bebida alcohólica era considerada como unha bebida gaseosa con fácil acceso á súa compra por parte dos menores. Ademais, consideraban un risco importante para a saúde da súa cidadanía o feito de que ao consumo de 1.000 millóns de litros de vodka engadísese outra vía de inxesta alcohólica pola cervexa.

Lei de bebidas espirituosas
A lexislación comunitaria sobre tan singular materia foi aprobada en 1989, a través do Regulamento comunitario polo que se establecen as normas xerais relativas á definición, designación e presentación das bebidas espirituosas. O curioso é que ata esa data, e a pesar da importancia económica do sector no ámbito europeo e internacional, non existía ningunha disposición comunitaria específica que contemplase as bebidas espirituosas e, en particular, ningunha referencia á definición destes produtos e ás disposicións relativas á súa designación e á súa presentación.

A norma comunitaria veu ordenar e a preservar un mercado importante para a agricultura comunitaria, cuxo funcionamento era debido en boa medida ao renome que estes produtos se gañaron na Comunidade e no mercado mundial. Desta forma, a ordenación e a armonización comunitaria neste sector buscaba preservar un certo nivel cualitativo para estes produtos mediante a definición dos produtos, tendo en conta os usos tradicionais que sustentaban esta fama.

A definición das diferentes bebidas espirituosas e a súa presentación están na actualidade harmonizadas a nivel europeo. Deste xeito, calquera bebida alcohólica que entre na definición de bebida espirituosa e que sexa destinada á comercialización debe cumprir determinadas especificacións, que inclúen a composición, o proceso de elaboración e o grao alcohólico.

A lexislación comunitaria protexe as denominacións xeográficas destes produtos e, de forma excepcional, a utilización das denominacións xeográficas para determinados países. As disposicións comunitarias manterán para as denominacións de que se trate o seu carácter de indicacións de procedencia, a non ser que, facéndose de dominio público, convértanse en denominacións xenéricas. As denominacións en cuestión teñen tamén a función de asegurar a información do consumidor en canto á procedencia dun produto caracterizado polas materias primas utilizadas ou polos procesos particulares da súa elaboración.

ETIQUETAXE E PRESENTACIÓN

Img et
As bebidas alcohólicas deben ter un grao alcohólico volumétrico mínimo para poder ser comercializadas no territorio da UE. No caso do vodka este é de 37,5% e no caso do whisky do 40%. O contido de alcol na etiquetaxe debe expresarse cunha aproximación de medios por cento e a denominación de venda pode completarse co termo «ensamble» se o produto foi sometido a este tipo de operación. As disposicións nacionais poderán determinar un grao alcohólico volumétrico mínimo superior aos valores contemplados na norma e para determinadas bebidas espirituosas.

A norma comunitaria impide calquera práctica que poida restar calidade ou seguridade ao produto final, ou que poida inducir a erro ao consumidor final respecto ao produto que pretende consumidor. Neste sentido, e desde o 1 de xaneiro de 1993, os produtos non poden almacenarse en recipientes pechados mediante un dispositivo destinado a este fin que estea revestido dunha cápsula ou unha folla fabricadas a base de chumbo. Doutra banda, a adición de calquera sustancia distinta das autorizadas pola lexislación comunitaria, ou en ausencia desta, polas disposicións nacionais, fará perder á bebida espirituosa en cuestión o dereito a unha denominación reservada.

As bebidas espirituosas que non respondan as especificacións adoptadas para os produtos definidos na norma regulamentaria non poderán levar as denominacións consideradas no mesmo, e deberán denominarse simplemente ?bebidas espirituosas? ou «espirituosos». Para que as bebidas espirituosas producidas na Comunidade poidan ser comercializadas para o consumo humano, non poderán designarse asociando palabras ou fórmulas tales como «xénero», «tipo», «maneira», «estilo», «marca», «sabor» ou outras mencións análogas, a unha das denominacións contempladas no presente Regulamento.

As características do alcol etílico de orixe agrícola e as denominacións xeográficas de diferentes categorías de produtos son definidas nos Anexos do Regulamento comunitario.

Bibliografía

NORMATIVA

Regulamento (CEE) nº 1576/89 do Consello, de 29 de maio de 1989, polo que se establecen as normas xerais relativas á definición, designación e presentación das bebidas espirituosas. Diario Oficial número L 160 de 12 de xuño de 1989.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións