Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A inocuidad dos alimentos nun mundo globalizado

Nun mundo globalizado, as inquietudes do consumidor trasládanse cada vez con maior rapidez aos produtores. Os países desenvolvidos, grandes consumidores de alimentos, inflúen non só no aumento da produción alimenticia, senón tamén na xeración dun mercado global no que a demanda se ve cuberta coa produción de países terceiros. Neste contexto, a estandarización de medidas de seguridade alimentaria pasou a ser un elemento crave.

O establecemento dun mercado cada vez máis global, do que non escapa nin a distribución nin o consumo de alimentos, está a propiciar un notable incremento dos intercambios comerciais non só entre os países do mundo desenvolvido senón tamén entre os integrantes de amplas rexións do planeta cuxo nivel de desenvolvemento sitúase aínda por baixo do estándar occidental.

O aumento de intercambios sen que se atenda en moitas ocasións a distancias xeográficas leva aparellado, con todo, un problema xa vello entre os países máis desenvolvidos, pero de novo cuño se se considera a globalización dos mercados. De novo, e agora con maior protagonismo, preséntase con maior relevancia todo canto se refire á inocuidad ou seguridade dos alimentos. Os consumidores, que poden estar dispostos a pagar moito máis por alimentos de calidade, non queren enfermar de forma involuntaria polo seu consumo e menos si son importados. A consecuencia de todo iso resulta obvia: paira o consumidor é pouco menos que obrigado que os países exportadores cumpran cos mesmos criterios de esixencia, ou mesmo superiores, que os que se aplican nos importadores.

Nun mercado global, os consumidores esperan que os países exportadores de alimentos cumpran cos mesmos criterios de seguridade que rexen nos importadores

Una das consecuencias desta esixencia é que se tente aplicar nos países latinoamericanos os criterios europeos de seguridade alimentaria. De entre eles, o que actualmente se impuxo a nivel mundial é a Análise de Perigos e Puntos de Control Crítico (APPCC ou HACCP segundo as súas siglas sexan empregadas en castelán ou en inglés). Pero o sistema non está a resultar tan eficaz como se presupuña. Así se puido constatar no VII Congreso Latinoamericano de Microbiología e Hixiene dos Alimentos, celebrado do 10 ao 14 de novembro en Santiago de Chile, co título de Inocuidad de Alimentos nun Mundo Globalizado.

O congreso, organizado pola Comisión Internacional de Especificaciones Microbiológicas paira Alimentos (ICMSF nas súas siglas en inglés), distintos relatores puxeron de manifesto que o sistema APPCC non se estaba mostrando completamente eficaz, xa que os casos de toxinfección alimentaria non están a diminuír nos países nos que se aplica de forma obrigatoria. E iso a pesar de que a ICMSF recomendou fai xa case 20 anos a aplicación de sistemas estatísticos de mostraxe e a aplicación do APPCC como única solución aos problemas que a seguridade dos alimentos expuñan.

Desde 1995, o APPCC aplícase de forma obrigatoria en todos os países da Unión Europea. Desde esta data, e aínda que nalgúns países como Alemaña e os países nórdicos o número de casos de Salmonella diminuíu (cunha taxa de entre 100 e 150 casos por cada 100.000 habitantes), non foi así con outros patógenos, fundamentalmente Campylobacter, con taxas que oscilan actualmente entre 40 e 120 casos por cada 100.000 habitantes e un aumento progresivo e constante nos últimos 10 anos. Ademais, infórmase de casos de enfermidades non escritas até fai menos de 20 anos, como Escherichia coli O157:H7 e Listeria monocytogenes.

O sistema APPCC, ideal pero aínda ineficaz

Os datos pon de manifesto que o sistema, aínda que permite a detección dun volume importante de patógenos, non está a funcionar todo o ben que debese. Moitos dos erros detectados deben atribuírse, sobre todo, a fallos no deseño dos seus prerrequisitos.

Por exemplo, o establecemento de plans de limpeza e desinfección deseñados previamente pero inadecuadamente seguidos; unhas calibraciones e deseño inadecuados das análises a desenvolver, previamente á introdución do sistema; a inadecuada interpretación dos resultados; ou una aplicación non acorde aos obxectivos do sistema.

Cando todos os prerrequisitos cúmprense, a eficacia do sistema mellora ostensiblemente. Por tanto, antóllase como necesario un esforzo adicional paira implementar en mellores condicións o que, a data de hoxe, considérase o mellor sistema posible paira asegurar a inocuidad dos alimentos.

Ademais, desde a propia ICMSF sinálase a necesidade de aplicación dos Obxectivos de Seguridade (ou inocuidad) Alimentaria (FSO en inglés). Probablemente os obxectivos non han de ser declarados polas empresas, senón por institucións ou países, xa que non parece lóxico que non existan uns claros obxectivos paira os que aplicar as medidas adecuadas.

Así, parece adecuado que as lexislacións deixen de incluír a descrición ausencia de patógenos, a cal pode levar a confusión e crear un obxectivo inalcanzable. Ao mesmo tempo, faise imprescindible coñecer os niveis de contaminación con valoracións estatísticas, xa que en caso contrario, non se pode coñecer cantas mostras hai que analizar paira poder atopar un patógeno e se iso é normal ou non.

Desde este punto de vista, faise necesario empezar a falar non tanto de ausencia absoluta de patógenos, senón de coñecer os niveis de patógenos que non supoñen ningún risco paira a saúde dos consumidores, o que faría cambiar significativamente a perspectiva que temos actualmente no control dos alimentos de consumo.

Bibliografía

  • ICMSF. 2002. Microorganisms in Foods 7. Microbiological Testing in Food Safety Management. Kluwer Academic/Plenum Publishers. Hardbound. (http://www.wkap.nl/prod/b/0-306-47262-7)
  • OMS. Conferencia paneuropea de FAO/OMS sobre inocuidad e calidade alimentaria. Información estatística sobre enfermidades transmitidas polos alimentos en Europa perigos microbiológicos e químicos. Informe PEC 01/04.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións