Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A inspección sanitaria en matadoiros

A citología diagnóstica é una das técnicas de análise preferente pola súa fiabilidade, rapidez e asequibilidad

Img inspeccion

A detección de múltiples enfermidades nos animais de abasto esixe técnicas fiables, rápidas e alcanzables que poidan aplicarse no propio matadoiro. A citología diagnóstica cumpre todos estes requisitos. Os ditames que efectúan os servizos veterinarios oficiais nos diferentes centros de produción de carne dependen, nalgúns casos, do diagnóstico de soporte ou ben dos conxuntos de técnicas que axudan veterinario especialista en inspección de carnes a chegar ao diagnóstico final. O obxectivo é destinar con maior criterio científico as canles e refugallos dos animais a abasto ao consumo humano ou ben proceder ao seu comiso total ou parcial segundo áchase completado a súa valoración definitiva. Estes ditames son ás veces confusos, polo que un mero control visual é insuficiente paira realizar una valoración técnica definida.

Img matadero1 art1
Imaxe: giulio nepi

Nos últimos anos desenvolvéronse distintas ferramentas diagnósticas paira mellorar e facilitar tanto como sexa posible unha análise rápida e sinxela. Do que se trata é de detectar de forma rápida e segura os procesos que afectan de maneira habitual á cabana gandeira de produción cárnica, entre as cales cabe destacar tanto as enfermidades que padecen os animais desde o punto de vista infeccioso e esporádico como as alteracións que representan un risco paira o consumidor e que coñecemos como zoonosis.

Citología diagnóstica

A citología diagnóstica confírmase como una tecnoloxía de uso preferente. Entre as súas vantaxes cabe destacar a súa rapidez e relativa facilidade de uso, o apoio fundamental que ofrece á inspección, a posibilidade de ditaminar con maior autonomía ou evitar na maioría dos casos a permanencia cámaras de consigna ou comisos en exceso coa consecuente perda de calidade da canle. Do mesmo xeito, permite sistematizar o criterio de ditame nos diferentes casos expostos e complementar o ditame paira o destino final das canles.

A citología estuda as alteracións de forma da célula como alternativa rápida e económica paira o diagnóstico

En canto a inconvenientes, estes limítanse ás propias características da técnica. En moitos casos, a avaliación citológica achega una información definitiva paira o diagnostico pero noutros os achados citológicos poden ser meramente suxestivos. Iso obriga a que a análise se acompañe dunha biopsia paira completar o exame histopatológico.

A día de hoxe, os veterinarios posúen certa experiencia en temas relacionados cos residuos en carnes. A iso contribuíu o feito de que a Administración se preocupase en que nos centros de produción cárnica dispoñan de kits cuxa analítica rápida acompañe ao ditame definitivo por parte do inspector de carnes. Doutra banda, tamén se utilizan dunha maneira sempre subxectiva as denominadas probas de ditame rápido, en xeral sinxelas e económicas, e pensadas para que cunha infraestrutura moi simple poidan orientar no diagnóstico final.

Así mesmo, durante os últimos anos asistimos ao desenvolvemento de técnicas que son utilizadas día a día polos diferentes facultativos e especialistas que envolven á profesión veterinaria e que, obviamente, deben ser diseccionados e postos ao día por colectivos que os necesitan, como son os veterinarios que realizan labores de inspección sanitaria de carnes nos diferentes matadoiros.

A necesidade de apurar os coñecementos científicos paira enfocalos a todos os campos veterinarios resulta evidente e os consumidores deben esixirlle o celo necesario nas súas funcións para que realice nas mellores condicións e medios a vixilancia, o control e a supervisión dos alimentos que vai consumir.

Avaliar as células

Dentro do grupo de novos procedementos hai que detacar a denominada citología diagnóstica, una técnica que pode definirse como o estudo ou avaliación das células que son evacuadas ás cavidades do corpo, afastadas da superficie e obtidas a partir de tecidos ou órganos sólidos mediante aspiración ou outros métodos.

A citología diagnóstica veterinaria é relativamente recente pero á vez a súa progresión foi moi rápida. A aplicabilidad desta técnica adoptouse sobre todo no que se refire a certas facetas de campo que a fan de utilidade rápida. A operatividade que representa a citología xunto con outros métodos clínicos ambulantes similares como podería ser a realización de hematocrito serve ao clínico paira enfocar un diagnóstico e un tratamento adecuado, nun tempo breve.

As técnicas diagnósticas que executa o clínico na súa consulta podémolas extrapolar coa maior e total inmediación ao veterinario que realiza a inspección de carnes e que como especialista debe desenvolver e complementar os seus coñecementos na súa máxima amplitude cumprindo os preceptos normativos actuais. Por todo iso, a inspección sanitaria de carnes en matadoiros debería coñecer e utilizar este procedemento diagnóstico paira os ditames que confiran una decisión grave.

En esencia, a citología baséase na investigación celular estudando as súas alteracións de forma. Esta técnica resulta una forma válida e económica, ás veces de gran exactitude e outras, polo menos, de valor orientativo nos procedementos a seguir.

Entre os diagnósticos de interese que a citología pode facilitar a nivel facultativo e con repercusión nos ditames rápidos na industria produtora de carne, destacan as hiperplasias, as inflamacións tanto agudas como crónicas e as tumoraciones, tanto benignas como malignas. Tamén, e sen necesidade dunha gran infraestrutura nin de técnicas complexas, a citología permite comprobar a presenza de procesos causados por axentes micóticos e parasitarios.

Por último, a técnica facilita a investigación dos cambios estruturais de tecidos alterados por residuos derivados da adición ilegal de sustancias paira engorde de animais de abasto, actual cabalo de batalla nos matadoiros europeos.

Os procesos neoplásicos, as hiperplasias e os tumores en xeral son afeccións correntes nos nosos animais de abasto. É por iso que o diagnóstico debe ser un aspecto imprescindible paira ofrecer un ditame adecuado a cada tipo de lesión. A actual normativa reflicte a necesidade de diferenciar entre a benignidad ou malignidad dun proceso tumoral paira efectuar un comiso parcial ou total da carne do animal.

A investigación de residuos en carnes

A inspección sanitaria de carnes en matadoiros comeza pola denominada “inspección ante-mortem” ou en vivo que se efectúa de maneira obrigatoria antes do sacrificio do animal. Esta inspección resulta básica e imprescindible paira completar un bo diagnóstico e ditame final sobre as carnes.

Neste contexto, a citología diagnóstica ofrece a posibilidade de investigar a presenza de residuos. Sustancias como os costicosteroides son diagnosticadas citológicamente por cambios histolóxicos en glándulas como o timo ou as suprarrenales. A realización de citologías sanguíneas xunto con hemogramas completos, en concreto o reconto de leucocitos (linfocitos especialmente) en gando bovino de abasto relaciónanos as súas porcentaxes coa administración de corticosteroides. As sustancias hormonais exógenas, por outra banda, poden detectarse na observación de cambios celulares da hipófisis. O clembuterol e outros anabolizantes B-agonistas detéctase en cambios do tecido que forma a traquea, aparello reprodutor e en músculos específicos, así como na observación do líquido sinovial.

O manexo da citología xunto cos datos macroscópicos sobre o estado da animal axuda a diferenciar e liquidar moitas dúbidas. Una das principais é correlacionar os cambios observados en diferentes tecidos e órganos co uso de sustancias ilegais. Este sería o caso doutro dos anabolizantes empregados no engorde ilegal do gando de abasto como o B-estradiol, que provoca no tecido óseo e cartilaginoso una inmadurez que se observa mediante técnicas citológicas sinxelas.

Os PROCESOS PATOLÓXICOS DO GANDO DE CARNE

Existe diversidade de procesos patolóxicos nos nosos animais de abasto paira os cales resulta imprescindible cunha ferramenta diagnóstica eficaz e alcanzable, en especial, na función inspectora en matadoiros. Procesos habituais e que poden necesitar un diagnostico preciso ou diferencial son a leucosis, tuberculose, linfadenitis xeneralizadas, procesos septicémicos, perineumonía infecciosa bovina, diversas encefalitis incluíndo as zoonósicas e a EEB. En todos eles a citología achega información valiosa de forma rápida. Tamén resulta útil na sospeita doutros procesos como as vexigas, a dermatitis nodular, as estomatitis e enfermidades bacterianas diversas como o tétanos ou o botulismo entre as máis coñecidas.

A actual normativa comunitaria en materia de inspección sanitaria de carne fresca require exames bacteriológicos en diferentes procesos inflamatorios como bronconeumonías, pleuritis, peritonitis, metritis, mamitis, artrites, pericarditis, enteritis, meningoencefalitis e os seus respectivos diagnósticos diferenciais así como con outros procesos presentados en matadoiros como poden ser enfermidades diversas de etiología tanto bacteriana como vírica.

Estados anémicos e neoplásicos inclúense nos ditames de non aptitude por parte do veterinario. Por outra banda, o Real Decreto 147/93 refire as diferentes actitudes en canto ao ditame dependendo das lesións tanto pola antigüidade como polo grao de actividade e inactividade do proceso patolóxico. A gama de afeccións é amplísima e segundo o criterio científico do inspector veterinario débense empregar os métodos diagnósticos postos ao día paira resolver os ditames que fagan da carne un produto de plena garantía e calidade paira o consumidor, cumprindo co labor inspector desde o punto de vista tanto científico e legal.

Bibliografía

  • Brambilla, G. (1997) . Xornadas de Analítica e inspección de residuos. Lugo. España. Xuño 1997. Instituto Superior de Sanidade. Laboratorio de Medicamento Veterinario. Roma. Italia.
  • Rebar, A.H (1980) Handbook of Veterinary Citology. Ralston Purina Company 1980. S.Louis. Missouri. USA.
  • Durall, N (1994). Citología: Principais diágnósticos Ars Veterinaria.Barcelona España. Xornadas Dermatoloxía. 1994

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións