Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Riscos > Alimentos funcionales

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A investigación en alimentos funcionais

Os novos alimentos funcionais perseguen modificar ou potenciar as «propiedades saudables» dalgún dos seus compoñentes

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 23deXullode2003

A biotecnoloxía europea prosegue no seu empeño de descubrir o mediterráneo: se a dieta dos nosos avós foi concibida fai 20 anos como a máis saudable pola súa composición equilibrada e a súa moderación, agora descóbrense ou vehiculizan propiedades saudables nas olivas, os cereais, o leite ou os ovos. De norte a sur do vello continente predícase a mellor forma para comer paira estar máis san.

Img comidasana

A auga empregada paira eliminar os residuos sobrantes na prensa das olivas durante a elaboración do aceite de oliva contén un poderoso antioxidante, o hidroxitirosol, un composto fenólico dotado de importantes propiedades antioxidantes. O composto distribúese en forma de cápsulas de 50 mg. Claudio Galli, da Universidade de Milán, demostrou que provoca una diminución do tromboxano B2 producido polo soro. Este poderoso antioxidante inhibe o sistema da ciclooxigenasa e a formación de plaquetas de forma similar a como o fai o ácido acetilsalicílico, explica o investigador. «E atópase presente na auga residual da produción de aceite de oliva que antes se tiraba sen contemplacións».

As investigacións de Galli son só un exemplo, algo así como a punta dun enorme iceberg cuxa razón de ser é lograr facer evidentes características presentes nos alimentos que, administradas adecuadamente, contribúan a previr una enfermidade ou, chegado o caso extremo, mesmo axude a curala. A iso chámaselle alimento funcional.

A tradición de furgar nos alimentos básicos en busca de propiedades até hoxe inauditas, paira pasar a ser etiquetaxes como alimentos funcionais (que conteñen un determinado nutriente que evidenciou en estudos clínicos controlados con placebo un beneficio importante paira a saúde), naceu, de feito, en Escandinavia.

Toda a comida é en certo xeito funcional, posto que prové parte da enerxía e nutrientes que o organismo necesita, pero os suecos foron os primeiros en reglamentar a función extraordinaria, o valor engadido, de determinados alimentos
á hora de pasar un control de calidade. Todos os produtos alimentarios acreditados pola Administración sueca deben acreditar actualmente algunha función específica relacionada coa saúde.

A industria tomou boa nota de semellante tendencia, e nos supermercados europeos empezan a proliferar os cereais e grans destinados a consumo infantil enriquecidos con calcio, vitaminas C e E ou fibra dietética. Até no pan búscase o concurso de sementes de soia ou liño, ricas en fitoestrógenos que evidenciaron una protección fronte ao cancro de mama en mulleres posmenopáusicas. Pero as funcións destes alimentos non son sempre universais, e paira mostra un botón: homes que consuman pan de soia e liño regularmente poden experimentar, como consecuencia dos fitoestrógenos, problemas de fertilidade.

A conexión finlandesa

Laura Jalkanen, da Universidade de Turku (Finlandia), sabe moi ben porque un extracto vexetal como o benecol pasou a converterse na comida funcional máis estudada do mercado. «Nos anos 80 a rexión finlandesa de Karelia do Norte converteuse na zona de maior prevalencia mundial de mortalidade cardiovascular», explica a investigadora finlandesa. O goberno do seu país tomouse o asunto moi en serio e destinou moitos fondos á investigación de medidas poboacionais dirixidas a diminuír as taxas de hipertensión ou arteriosclerosis. Un das frontes foi a substitución da manteiga por unha margarina de orixe vexetal. «Nun estudo clínico publicado no New England Journal of Medicine», di Jalkanen, «demostrou diminuír o colesterol sérico entre un 10% e un 14%».

Desde entón, os suplementos probióticos converteron ao país escandinavo na principal denominación de orixe do mercado. «A maior parte das investigacións», asegura Jalkanen, «gardan relación co leite e os seus derivados». Mentres que na Universidade de Tampere investígase un fructo-oligosacárido capaz de influír na proliferación de bifidobacterias no intestino, científicos da Universidade de Helsinqui tratan de vacinar vacas con bacterias mortas moi prevalentes (como E. coli), a fin de aproveitar o calostro destas vacas con fins inmunopotenciadores.

A especialista pon énfase en que o procedemento non afecta en absoluto nin á saúde da vaca nin á calidade do seu leite, e que no Hospital Universitario de Helsinqui leváronse a cabo os primeiros ensaios clínicos co calostro, con resultados moi positivos.

Outra investigación finlandesa relacionada co leite foi o ordeño de vacas á medianoite. Expertos en biotecnoloxía constataron que o nivel de melatonina do leite recollido a esta hora é moito máis elevado que na recollida pola mañá ou pola tarde, e o goberno finlandés xa promocionou a comercialización do novo «leite de medianoite», de especial interese paira persoas anciás.

Falta una lei
A Asociación Leatherhead de Investigación Alimentaria do Reino Unido publicou o ano pasado un informe titulado «O mercado europeo de alimentos funcionais». En devandito documento, a Asociación detalla un inventario de até 102 alimentos funcionais rexistrados en nove países europeos e especula cunha facturación anual que superaría o milleiro de millóns de euros. Das 114 propiedades anunciadas nos produtos, o 37% referíase á saúde intestinal, 26% ao control do colesterol e o 23% á resistencia a enfermidades e ao sistema inmunológico. Dado que os consumidores esixen cada vez una mellor información dos produtos alimentarios que consumen, parecería lóxico atopar mencionadas nos envases as propiedades curativas ou relacionadas coa saúde dos nutrientes contidos. Con todo, non existe hoxe día ningunha lei europea que regule este sector.

En Estados Unidos, onde a introdución de leis sobre etiquetaxe de alimentos e educación nutricional de 1990 autorizou a alusión a propiedades específicas relacionadas coa saúde, aplícase una regulación moi estrita. O International Life Sciences Institute europeo, con sede en Bruxelas, traballa actualmente nun proxecto de directiva sobre comida funcional que presentará á Comisión Europea. Devandito proxecto, que ten o obxectivo de establecer un enfoque científico paira modificacións específicas de alimentos e os seus constituíntes, aprobouse en novembro de 1995 pero non deu aínda cos froitos que del se esperaban.

Os OVOS COMO VEHÍCULO FUNCIONAL

Segundo o «Estudo 2001: calidade dos alimentos de orixe animal» os españois cada vez damos máis importancia á etiquetaxe dos produtos. Mencións como «alto en fibra» (46%), «baixo en graxa» (41%) e «enriquecido ou rico en vitaminas» (55%), figuran entre as máis valoradas á hora de axuizar un produto.

Outra enquisa realizada con 10.208 cidadáns e publicada no libro branco «As vitaminas na alimentación dos españois», con todo, asegura que o 43% de españois e o 37% das españolas son consumidores de dietas deficitarias en vitaminas. Todo apunta a que o consumidor español quere alimentarse mellor, pero sen modificar os seus hábitos de compra nin de consumo.

Nalgunhas embarazadas obsérvase no terceiro trimestre de embarazo una patoloxía denominada «fígado graso», atribuíble posiblemente a un incremento nas necesidades de outeiro. Segundo Francisco Tortuero (Instituto do Ovo), «comer catro ou cinco ovos funcionais á semana viría ser una medida de prevención como achegue suplementario desta vitamina». Este investigador asegura que nos anciáns con problemas frecuentes de masticación e dixestión o ovo convértese tamén nun alimento funcional. «A esas idades, é necesario manter os niveis de outeiro en sangue evitando o déficit de acetilcolina que acompaña aos enfermos de Alzheimer ou con demencia senil».

En España comercialízanse desde primeiros de ano ovos funcionais enriquecidos con vitaminas A, E e B12, ácido fólico, biotina e minerais (iodo, sodio, selenio e fósforo). Estes ovos, segundo fontes da empresa Matines, una das primeiras en introducir ao mercado español esta categoría de alimentos funcionais, cobren cada un máis do 30% das necesidades vitamínicas de requirimento diario.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións