Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A legalidade da auga de billa envasada

A normativa vixente na Unión Europea, e por tanto en España, permite o envasado de auga procedente da rede de abastecemento público

O envasado de «auga da billa» paira a súa posterior comercialización e posta a disposición do consumidor é una actividade permitida e amparada pola lexislación vixente, a condición de que se respecten determinados requisitos con respecto á súa potabilidade e salubridade, e se informe adecuadamente sobre a súa orixe ao consumidor final a través da etiquetaxe do produto.

O pasado día 2 de marzo de 2004 todos os medios de comunicación facíanse eco dunha noticia que, a priori, podería parecer sorprendente: a representante de Coca-Cola no Reino Unido había recoñecido que a auga envasada que vendía procedía en realidade da rede de subministración pública, é dicir, que era «auga da billa», aínda que tratada e, nalgúns aspectos, mellorada. A polémica estaba servida. E una vez máis, os consumidores, alarmábanse por un feito que, aínda que non atacaba directamente á súa saúde, si que o podía facer aos seus petos, ao tratarse dun produto cunha calidade ou procedencia diferente á esperada, e cuxa materia prima podía estar ao alcance de todos moito máis barata.

Atendendo á alarma que a noticia podía crear entre os consumidores, algunhas Comunidades Autónomas han posto aos seus inspectores á procura de posibles infraccións na comercialización de auga envasada. E non porque a venda de auga envasada procedente da «billa» ou da rede de subministración pública estea prohibida, porque non o está. En realidade as súas pescudas centrábanse en localizar aqueles envases cuxas etiquetas non precisasen realmente a súa orixe con respecto a este tipo de augas, e onde a lenda das mesmas dixese claramente, e sen equívocos: «Auga de consumo público preparada».

A legalidade vixente
A norma autoriza o envasado de augas de abastecemento público sempre que cumpran coas especificaciones de calidade e salubridade establecidas e conste na etiquetaxe
A norma que regula na actualidade a comercialización de augas de bebida envasada foi aprobada en outubro de 2002; e a súa última actualización data de decembro de 2003. Podemos dicir, por tanto, que é una norma recente e actualizada, como así mesmo éo a que regula a materia prima das augas de consumo público preparadas, aprobada en febreiro de 2003.

Ambas obedecen a criterios sanitarios comúns e teñen disposicións concordantes nalgúns aspectos, pero se manteñen independentes polas características especiais dos diferentes tipos de auga que regulan. Un marco xurídico tan actualizado que permitiu introducir, no ámbito da comercialización de produtos de consumo xeneralizado, a aquelas augas envasadas e previamente tratadas procedentes da rede pública de abastecemento, e cuxas características se diferencian substancialmente das augas minerais naturais e das augas de manancial, moito máis coñecidas e aceptadas paira o seu envasado e posterior comercialización. Pola polémica que o asunto de Coca-cola creou, podería dicirse que a comercialización deste tipo de augas envasadas, e especialmente a súa permisión e legalidade, é un asunto pouco coñecido polos consumidores.

A auga envasada
A normativa que regula a auga de bebida envasada fixa as normas de manipulación, elaboración, circulación e comercialización deste tipo de produtos de consumo xeneralizado que deben cumprimentar todos os industriais, comerciantes, e no seu caso, importadores de augas de bebida envasadas. A recente regulación adoptada polo lexislador español fai una distinción expresa entre os distintos tipos de augas de bebida envasada, permitindo nunha delas a utilización da auga de subministración pública paira envasar auga paira a súa posterior comercialización. De acordo coa norma, debemos distinguir entre:

  • Augas minerais naturais: Son aquelas augas bacteriológicamente sas que teñen a súa orixe nun estrato ou xacemento subterráneo e que brotan dun manancial nun ou varios puntos de alumeamento, naturais ou perforados. Diferéncianse das restantes augas potables pola súa natureza, caracterizada polo seu contido en minerais, oligoelementos e outros compoñentes e, en ocasións, por determinados efectos, ademais de pola súa pureza orixinal. E é que como di a propia norma, as súas características foron conservadas intactas, dado a orixe subterránea da auga, mediante a protección do acuífero contra todo risco de contaminación. A fin de poder comercializarse baixo esta denominación deben cumprir con aquelas características propias definidas na propia norma, así como cos requisitos de recoñecemento e autorización fixados paira este tipo de augas.
  • Augas de manancial: Son as augas potables de orixe subterránea que emerxen espontaneamente en superficie ou se captan mediante labores practicados ao efecto, coas características naturais de pureza que permiten o seu consumo. A fin de poder comercializarse baixo esta denominación deben cumprir coas características propias definidas na norma, así como cos requisitos de recoñecemento e autorización fixados paira este tipo de augas.
  • Augas preparadas: Son augas sometidas aos tratamentos autorizados fisicoquímicos necesarios para que reúnan as características establecidas pola normativa. Entre elas, deben diferenciarse á súa vez os seguintes tipos:
    • Potables preparadas: cando procedan de manancial ou captación e sexan sometidas a tratamento para que sexan potables, perdendo así, se a tivesen, a cualificación de auga de manancial ou auga mineral natural.
    • De abastecemento público preparadas: No suposto de ter dita procedencia.
  • Augas de consumo público envasadas: Son aquelas augas potables de consumo público, envasadas coyunturalmente paira distribución domiciliaria, co único obxecto de suplir ausencias ou insuficiencias accidentais das augas de consumo público distribuídas pola rede xeral, e que ademais reúnen as características propias fixadas pola lexislación.

A información da etiqueta
A auga que creou a polémica no Reino Unido tería en España a denominación de auga de abastecemento público preparada. O erro no Reino Unido por parte do fabricante parece ser que residiu na omisión na etiquetaxe das referencias legais obrigatorias para que o consumidor puidese chegar a coñecer a procedencia exacta da auga, a propia rede de abastecemento público. A tenor do que se publicou en diferentes medios, o único que constaba na etiquetaxe era a mención «auga pura sen gas».

Este feito sería obxecto de sanción en España, pois a normativa advirte de que na etiquetaxe da auga envasada debe indicarse a súa denominación de venda. No caso das augas minerais naturais establécense as seguintes denominacións específicas:

  • auga mineral natural naturalmente gasosa
  • auga mineral natural carbónica natural
  • auga mineral natural reforzada con gas do mesmo manancial
  • auga mineral natural con gas carbónico engadido
  • auga mineral natural totalmente desgasificada
  • auga mineral natural parcialmente desgasificada

A denominación de venda paira as augas de manancial será a descrita anteriormente, ademais das mencións «gasificada» ou «desgasificada», segundo sexa o procedente. No caso de augas de procedencia nacional, incluirase o termo municipal e provincia nos que se atopa situado o manancial ou captación.

Polo que respecta ás augas potables preparadas a súa denominación de venda será a de auga potable preparada se procede de manancial ou captación, coas mencións gasificada ou desgasificada, segundo proceda; e de auga de abastecemento público preparada si ten a citada orixe, coa mención gasificada si engadiuse anhídrido carbónico.

PROHIBIDA A CONFUSIÓN

Img ozono1
A normativa establece algunhas prohibicións a fin de que non poida levar a erro ao consumidor sobre a calidade ou orixe da auga. Algunhas destas son específicas dalgúns tipos de auga, e outras máis xerais. Entre as xerais, está prohibido inscribir os datos obrigatorios unicamente en precintos, cápsulas, tapóns e outras partes que se inutilicen ao abrir o envase. E entre as particulares, a utilización de indicacións, denominacións, marcas, imaxes ou outros signos, figurativos ou non, que no caso das augas minerais naturais, evoquen características que estas non posúan, especialmente no que se refire á súa orixe, á data da autorización de explotación, aos resultados das análises ou outras referencias análogas ás garantías de autenticidade.

En ningún caso, e con respecto a todas as augas envasadas, permítese que a utilización destas indicacións, denominacións ou outros signos suxira accións fisiológicas específicas ou que induza a erro respecto da súa orixe; poidan crear confusión cunha auga mineral natural e, en particular, a mención «auga mineral», a palabra «mineral», ou as derivadas da mesma; así como tampouco que atribúan a calquera destas augas propiedades de prevención, tratamento ou curación dunha enfermidade humana.

A inclusión de datos analíticos na etiquetaxe tan só está permitida nos envases de auga mineral natural, e non nos de auga de manancial, potable preparada, de abastecemento público preparada e de consumo público envasada. O coñecemento das características específicas do que se esconde detrás de cada una das denominacións de venda dos diferentes tipos de augas envasadas, así como da correcta etiquetaxe que debe aparecer nos seus envases, evitarán que ao consumidor déanlle gato por lebre como consecuencia da calidade esperada da auga ou sobre a súa orixe.

Bibliografía

  • Real Decreto 1074/2002, de 18 de outubro, polo que se regula o proceso de elaboración, circulación e comercio de augas de bebida envasadas. (BOE 259/2002, de 29 de outubro de 2002). Modificado por Real Decreto 1744/2003, de 19 de decembro de 2003 (BOE 312/2003, de 30 de decembro de 2003).

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións