Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A presenza de protozoos nos alimentos implica un risco paira o consumidor

Varios son os posibles parásitos que poden ser transmitidos polos alimentos e/ou a auga cara ás persoas, sendo os protozoos os que actualmente supoñen un maior perigo potencial paira os consumidores dos países desenvolvidos.

Os protozoos son parásitos unicelulares que se diferencian das bacterias, entre outras cousas, porque teñen núcleo celular, onde se localiza o seu material xenético. Non son microorganismos que produzan una infección mortal senón que xeralmente provocan infeccións crónicas, en moitos casos asintomáticas, que permiten a súa transmisión cara a outras persoas, animais ou alimentos.

Ao mesmo tempo, en países en vías de desenvolvemento, uno dos principais problemas parasitarios é a afección por trematodos, uns parásitos pluricelulares, caracterizados por ter estruturas concretas, con sistema dixestivo e sensitivo entre outros. Morfológicamente non son vermes e presentan formas variadas, segundo a especie, con tamaños que varían entre 1 e varios centímetros de lonxitude.

Transmisión e especies implicadas

As formas de transmisión máis frecuentes son: o consumo de auga, alimentos, contacto animal-persoa ou acode-persoa. Con todo, aínda que os ciclos evolutivos da vida dos parásitos poden coñecerse non ocorre o mesmo coa epidemiología dos protozoos máis implicados en procesos de orixe alimentaria. En calquera caso, todos eles posúen un punto en común e é que necesitan o paso por un organismo animal, animais ou persoas.

As especies de protozoos máis importantes son: Giardia, Entamoeba, Toxoplasma, Sarcocystis, Isospora, Cryptosporidium, Eimeria e Cyclospora e Fasciola hepática no caso dos trematodos.


Os brotes de maior importancia estiveron vehiculados polo consumo de auga contaminada

A transmisión iníciase coa liberación de quistes ou esporas (formas de resistencia destes parásitos) desde o intestino dos individuos afectados á auga e de aquí pode pasar a outras persoas ou aos produtos vexetais. En consecuencia, a contaminación de produtos vexetais ocorre a gran escala nos países nos que as condicións hixiénicas de depuración das augas residuais son deficientes. Ademais dos vexetais, é posible a aparición de casos de parasitosis polo consumo de produtos animais contaminados e non cociñados, por exemplo as carnes crúas procedentes de animais portadores.

Sintomatología inespecífica

Os protozoos poden afectar a diferentes órganos ou tecidos, aparecendo sintomatologías inespecíficas como malestar xeral, abatemento, inapetencia, diarrea líquida abundante, problemas a nivel renal, hepático e das mucosas (boca, esófago ou estómago, entre outros). Con todo, en canto á súa detección ou sospeita, presentan a vantaxe de que nunha análise de sangue detéctase un incremento significativo da proporción de eosinófilos, uno dos diferentes tipos de glóbulos brancos. A confirmación débese facer por observación directa de mostras de sangue e/ou feces ao microscopio, tras unha preparación da mostra que permita a tinción das formas parasitarias ou a súa visualización.

En canto a Fasciola afecta o fígado, onde se van a localizar no seu interior as formas adultas. As femias van pór os seus ovos nos canalículos biliares, polo que sairán ao intestino, e de aquí, polas feces, ao exterior. Normalmente aprécianse uns síntomas moi parecidos aos anteriores, só que con maior afección do fígado. Da mesma forma vese un incremento na proporción de eosinófilos e nas análises de feces evidenciaranse os ovos. As fasciolas localízanse no interior do fígado e son visibles a primeira ollada.

Os alimentos implicados

Os máis frecuentes son as froitas e verduras contaminadas. Os brotes poden estar mediados, en moitas ocasións, pola manipulación de portadores asintomáticos que contaminan os alimentos por non realizar unhas escrupulosas normas hixiénicas persoais. Moitos foron os vexetais contaminados entre os que habería que destacar as leitugas, frambuesas, tomates, pepinos ou zumes de froitas, entre outros. Con todo, os brotes de maior importancia estiveron vehiculados polo consumo de auga contaminada, con brotes que superaron as 100.000 persoas.

Paira a redución do risco, parece que pouco se pode facer, salvo a aplicación de adecuadas medidas de hixiene que preveñan a contaminación da auga. Cando os quistes ou formas de resistencia dos parásitos chegan aos alimentos, sobre todo nos casos de Giardia e Cryptosporidium dificilmente vaise a reducir a súa presenza coa aplicación de desinfectantes superficiais como o hipoclorito, xa que estes organismos son resistentes.

En países en vías de desenvolvemento, Fasciola é un problema sanitario de primeira orde. Calcúlase que actualmente hai uns 40 millóns de persoas afectados no sueste asiático e máis de 300.000 persoas en África. En consecuencia, supón un problema importante paira a poboación destes países, pero tamén paira os turistas europeos que se poden contaminar polo consumo de vexetais ou froitas crus ou mal manipulados.

Control paira a redución do risco

Varios son os sistemas mediante os que se pode asegurar una redución do risco. O primeiro e máis importante é o adecuado control alimentario e a prevención da contaminación. Neste sentido, nunca pode ser recomendable o emprego directo de estiércol como abono dos cultivos, debéndose realizar unha compostaxe de abonos paira eliminar estes patógenos. En leste mesmo sentido, a conxelación por baixo de -20ºC asegura a eliminación dos parásitos, así como un adecuado cociñado dos alimentos.

Bibliografía

  • Abdussalam, M.; Kaferstein, M.F. e Mott, K.E. "Food safety measures for the control of trematode infections" Food Control, 6:71-79, 1995.
  • Centers for Disease Control and Prevention (1997). "Update: Outbreaks of cyclosporiasis - United States and Canada, 1997". Morbidity and mortality weekly report, 46(21):521-523.
  • Donnelly, J.K.; Stentiford, E.I. "The Cryptosporidium problem in water and food supplies". Lebensmittel-Wissenschaft und Technologie, 30:111-120, 1997.
  • Jackson, G.J.; Leclerc, J.E.; Bier, J.W. e Madden, J.M. "Cyclospora. Still another new foodborne pathogen". Food Technology 51(1):120-129, 1997.
  • Mintz, E.D.; Hudson-Wragg, M.; Mshar, P.; Cartter, M.L. e Hadler, J.L."Foodborne giardiasis in a corporate office setting". The Journal of Infectious Diseases. 167:250-253, 1993.
  • World Health Organization. Control of foodborne trematode infections. Geneve, WHO (WHO Technical Report Series, Non. 849) 1995.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións