Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A presenza de salmonela en Europa

Salmonella enteritidis é o serotipo que maioritariamente se está identificando os laboratorios dos países do oeste de Europa

Img pollos2p

A identificación dos microorganismos patógenos responsables dos brotes de infección alimentaria pasou a ser unha cuestión fundamental en Europa. Grazas ao seu coñecemento espérase saber as especies máis frecuentemente implicadas en problemas de saúde pública, determinar se se trata dun problema xeral ou ligado a algúns países e establecer medidas preventivas adecuadas.

Img biocontrol
Imaxe: Ars Image Gallery

Ademais de coñecer a especie implicada e o serotipo, as autoridades sanitarias teñen interese por avaliar o fagotipo. O obxectivo diso é coñecer, con maior precisión, as variantes que podemos esperar dos patógenos máis importantes ou can maior incidencia en Europa.

No caso da maior parte dos microorganismos patógenos de orixe intestinal, os datos recóllense na rede denominada Enter-net, formada por distintos laboratorios europeos de referencia. Estes traballan utilizando os mesmos protocolos de análises e idénticos sistemas de identificación e control. Desta maneira, os datos son comparables, permiten unificar os criterios de avaliación e determinar a evolución e a tendencia dos problemas de seguridade alimentaria.

A rede Enter-net

A rede Enter-net dedícase á recompilación de información epidemiolóxica desde a súa creación no ano 1993. Cada un dos países membros da rede, mediante os laboratorios xerais de referencia, envía os datos obtidos en cada unha das súas comunidades á rede xeral europea. Inicialmente realízase unha primeira diferenciación entre casos esporádicos e brotes. Os datos que se están analizando proveñen de 15 países: Alemaña, Austria, Bélxica, Dinamarca, Escocia, España, Finlandia, Francia, Gales, Holanda, Inglaterra, Irlanda, Irlanda do Norte, Polonia, Portugal, República Checa, Suecia e Suíza.

No últimos cinco anos diversificáronse as variantes de salmonela en Europa

Desde 1998 rexistráronse un total de 178.983 casos confirmados como Salmonella enteritidis nos países da rede Enter-net. Debido a que o número de casos é importante, aínda que en cada país pode darse unha gran variabilidade, é mellor remitirse ás proporcións, o que simplifica os datos e permitirá a comparación.

Os datos que nestes momentos acaparan maior interese corresponden ao fagotipo 4, que é o que maiormente se relaciona cunha orixe animal. En xeral, enténdese que se o número de casos asociado a este fagotipo é elevado, pode presumirse que a fonte principal é o pito. Con todo, se o fagotipo é diferente, significará que a orixe pode ser variable.

Os datos actualizados da rede Enter-net para Salmonella indican que se está producindo un incremento importante entre as distintas formas de fagotipos identificados en Europa desde 1998 a 2003. En cambio, deuse unha redución da proporción do fagotipo 4 do 61.8% (21.630 casos), ata o 32.1% (8.794 casos).

Mentres que no ano 1998 a maior parte dos casos asociábanse ao fagotipo 4, na actualidade, o 90% dos casos asócianse a 7 diferentes: 1, 4, 6, 6A, 8, 14B e 21. O incremento, por tanto, foi importante nestes, ata o punto que o tipo 1 incrementou desde o 8.6% ao 17.8%; o 8 pasou do 5.9% ao 13.0%, o 14B desde o 1.2% ao 6.1% e o fagotipo 21 desde o 3.1% ao 10.0%. Ao mesmo tempo, foi evidente a redución dos tipos 4 e 6A, xa que na actualidade a súa frecuencia é do 3,6%.

Analizando os datos xerais, evidenciouse que así como o número de serotipos aumenta, o número de casos estabilizouse, cunha lixeira tendencia á diminución. Esta tendencia é a mesma para todos os países, excepto para Dinamarca. Neste país, o fagotipo 8 é endémico para a súa poboación de pito e non se conseguiu nin erradicar nin diminuír en canto ao número de casos nos que se ve implicado.

O número de casos totais asociados ao fagotipo 4 tende a diminuír na maior parte dos países europeos. Ao mesmo tempo, os outros serotipos tenden a incrementarse. Estes resultados poden indicar que, aínda que as reducións son moi pequenas aínda, na medida que se controlen os tipos que afectan o pito, pódese conseguir unha redución no número de casos humanos.

Evolución e orixe dos microorganismos

Os datos obtidos entre 1998 e 2003 indican que a distribución dos fagotipos en Europa viuse modificada de forma significativa. As análises destes resultados revelan que unha parte das cepas implicadas están relacionadas cun incremento das viaxes turísticas a outras áreas xeográficas, aínda que a maioría das veces estes desprazamentos adoitan ter lugar entre países membros da Unión Europea. Este feito pode favorecer a distribución homoxénea das cepas que se observa entre a maioría dos países estudados.

Así, o fagotipo 1, caracterizado pola súa resistencia ao ácido nalidíxico e mesmo, cunha escasa susceptibilidade a antibióticos de última xeración, como a ciprofloxacina, íllase con frecuencia de pacientes que viaxaron a países endémicos da área mediterránea. Esta información é especialmente importante, posto que unha distribución de cepas resistentes a antibióticos implicará un serio problema para o tratamento dos casos máis graves.

A principal fonte de Salmonella enteritidis é o pito, o ovo e os ovoproductos. Por tanto, a vía de contaminación máis frecuente será a transmisión desde calquera destes produtos contaminados cara aos turistas. Nestes casos, a vía de entrada é a oral, mediante o consumo de alimentos cun tratamento inadecuado ou pola contaminación a partir de portadores. En todos os casos, as orixes están no consumo de alimentos insuficientemente refrigerados e quentados.

Con todo, o incremento no tipo 8, observado en Dinamarca débese a unha introdución específica deste microorganismo nas súas aves, o que a fai algo diferente respecto ao resto de países de Europa. Esta diferenza particular parece que podería deberse á súa presenza en alimentos importados e ás viaxes de alcance internacional.

No ano 2002 Salmonella enteritidis foi o serotipo máis frecuente na produción de ovo, co 62.9% de mostras positivas nos chans das granxas, o 57.7% de mostras positivas en galiñas de granxas contaminadas e o 72.9% de mostras positivas en ovos.

Estes datos dannos algunhas respostas ao incremento na variedade de tipos de Salmonella enteritidis detectadas en Europa. Toda esta información permitiranos coñecer máis acerca da importancia dos animais como reservorio, os tipos máis frecuentes nestes animais, o nivel de transmisión a humanos, e a mellor maneira de controlar aos microorganismos responsables.

Bibliografía

  • Fisher IST. 2004. Dramatic shift in the epidemiology of Salmonella enterica serotype Enteritidis phage types in western Europe, 1998-2003 - results from the Enter-net international salmonella database. Eurosurveillance Monthly arquives. 9(11):7-8.
  • Nygard K, De Jong B, Guerin PJ, Andersson E, Olsson A, Giesecke J. 2004. Emergence of new Salmonella Enteritidis phage types in Europe? Surveillance of infections in returning travellers. BMC Med. 2004 Sep 02;2(1):32.
  • Mølbak K, Gerner-Smidt P, Wegener HC. 2002. Increasing quinolone resistance in Salmonella enterica serotype Enteritidis. Emerg Infect Dis. 8(5):514-5.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións