Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A primeira ‘vaca tola’ de Estados Unidos

As investigacións do Departamento de Agricultura de EEUU céntranse en determinar con precisión a orixe do animal enfermo e a fonte de contaminación

Img transporte1
As primeiras investigacións levadas a cabo por USDA, que levaron a inmobilizar una partida de 73 animais, sinalan que o animal afectado procedía «con toda seguridade» de Canadá. Así mesmo, localizouse xa á «familia» do animal e seguido o rastro da explotación gandeira onde se detectou o positivo. As investigacións, con todo, aínda non avanzaron o suficiente paira aclarar porque EEUU estivo libre até agora da enfermidade e porqué aparece precisamente neste momento. A detección do primeiro positivo, expón polo momento numerosas e interesantes preguntas.

Como é sabido, a encefalopatía esponxiforme bovina (EEB) é una enfermidade que afecta o sistema nervioso do gando vacún, descrita por primeira vez no Reino Unido no ano 1986. O termo esponxiforme é indicativo do aspecto que mostran os tecidos do sistema nervioso, en especial do cerebro, vistos ao microscopio. As porosidades que se observan lembran enormemente a unha esponxa.

Desde a aparición dos primeiros casos en animais no Reino Unido, multitude de países víronse afectados pola enfermidade, entre eles, a maior parte dos europeos. Con todo, non se describiron casos en EEUU. Varios foran os argumentos esgrimidos. Entre outros, o afastamento físico dos países ou os controis dos produtos destinados á alimentación animal, así como dos animais destinados á produción.

Despois de varios anos, termínase confirmando un caso de «vaca tola» no estado de Washington, o que pode proporcionarnos suficiente información paira mesmo poder confirmar a orixe do problema.Orixe da EEBA primeira «vaca tola» en EEUU podería xurdir por causas similares ás que propiciaron a diseminación da enfermidade en EuropaO responsable da enfermidade esponxiforme é o prión, una molécula de natureza proteica. Pero para que se desencadee un cadro patolóxico deben darse diversas condicións, segundo despréndese das investigacións levadas a cabo até o momento. A primeira delas está relacionada con proteínas alteradas procedentes de ovinos que tras un tratamento inadecuado provocaría una modificación da súa estrutura, o cal permitiría que fosen patógenas paira outras especies. Una segunda posibilidade, aínda non descartada e moi posiblemente paralela á anterior, é a existencia de mutacións xenéticas nalgúns bovinos, que ao enfermar e ser transformados en fariñas cárnicas destinadas a alimentación animal, haberían diseminado a enfermidade.

En ambos os casos a diseminación produciuse polo consumo de fariñas contaminadas, pero segundo sexa a orixe, o control pode ser claramente diferente. De forma que, se a causa principal é una modificación dos tratamentos dos residuos de animais afectados por unha encefalopatía transmisible diferente, o control é máis sinxelo, posto que un tratamento suficiente paira inactivar todos os posibles priones podería permitir inactivar de forma adecuada as proteínas alteradas e bloquearía a transmisión da enfermidade.

No segundo caso, a situación é ben diferente, posto que o control nunca sería suficiente. É máis, se se dá tras mutacións espontáneas en animais sans, significaría que cada certo tempo teriamos animais potencialmente enfermos cun control difícil, xa que só poderiamos coñecelos cando chegasen a matadoiro, mesmo despois de que os seus restos pasen a consumo. Esta segunda situación é máis perigosa, aínda que sexa difícil que se presente en Europa, onde os controis son obrigatorios a todos os animais sacrificados en matadoiro e maiores de 24 a 30 meses. Con todo, en países terceiros, si que se poderían dar casos non controlados que poderían chegar mesmo a través de produtos cárnicos.

Desde este punto de vista, o caso americano pode proporcionarnos una información enormemente interesante, posto que poderiamos comparar datos cos europeos paira poder coñecer as diferenzas fundamentais. Na Unión Europea, foi difícil diferenciar a orixe dos casos, posto que paira cando comezaron a aparecer animais afectados xa era moi complicado saber si era un problema de parentesco dos animais, das fariñas, ou calquera outra, posto que toda a información estaba mesturada.A situación nos EEUUDesde hai tempo, a Unión Europea sinalaba a EEUU como un país potencialmente sensible á aparición do mal das «vacas tolas». A razón principal reside no sistema produtivo en EEUU e Canadá, practicamente idéntico ao empregado clasicamente en Europa antes da aparición da enfermidade. En esencia, os animais enfermos, ou parte deles, eran tratados paira eliminar os axentes infecciosos, e posteriormente se reintroducían na produción animal ao ser transformados en fariñas de carne, sangue, óso ou mesturas, os cales supoñen un complemento proteico-mineral de gran interese.

Con todo varios son os datos aínda non revelados que axudarían a entender este caso positivo e aclararían en gran medida se se trata dun episodio puntual ou, pola contra, é o inicio da diseminación da patoloxía bovina alén do Atlántico.

A primeira cuestión aínda sen resposta é se as fariñas recibiron os tratamentos adecuados paira asegurar a inactivación de priones. Una segunda pregunta de gran importancia é si os animais agora inmobilizados consumiron fariñas procedentes de bovinos enfermos europeos. Finalmente, cabe preguntarse se os animais enfermos atópanse emparentados cos europeos afectados.

No caso de que as fariñas cárnicas recibisen un tratamento inadecuado, estar a reproducir as mesmas condicións que en Europa. De ser certo, ademais de significar que as autoridades sanitarias norteamericanas ignorarían a experiencia europea, implicaría tamén que era só cuestión de tempo que aparecesen casos e que, e isto sería mesmo máis grave, que a administración estadounidense sabería de antemán que a enfermidade ía facer acto de aparición con toda seguridade. O mesmo cabe dicir paira o caso de que os animais infectados en EEUU consumisen fariñas contaminadas procedentes de Europa.

Por outra banda, se os tratamentos foron os adecuados, e os animais non consumiron fariñas contaminadas de procedencia europea, entón dificilmente poderíase falar dunha transmisión a través da alimentación senón, moi probablemente, de mutacións espontáneas.

A existencia dun grao de parentesco entre animais afectados a ambos os dous lados do océano, finalmente, abundaría na sensibilidade dalgúns animais á mutación ou a padecer a enfermidade. O grao de parentesco, pese ao efecto illa provocado pola distancia enorme entre EEUU e Canadá e Europa, non é en absoluto estraño, posto que sobre todo as vacas leiteiras, adoitan ser animais moi seleccionados, case todos da raza holstein ou frisoa. Iso dótaas de características xenéticas e fenotípicas moi similares con independencia da distancia.
ESTUDO DOS DATOS NORTEAMERICANOS

ESTUDO DOS DATOS NORTEAMERICANOS

Img vitaminae2.O Departamento de Agricultura de Estados Unidos (USDA) sinalou a través de distintos comunicados que se identificou a unha vaca leiteira como afectada da EEB. Este resultado produciuse grazas a un estudo paira coñecer a distribución potencial da enfermidade nas granxas norteamericanas no que se analizaron aproximadamente 20.500 animais. De acordo con estes datos, por cada 500.000 animais analizados habería que esperar un número máximo de casos positivos cifrado en 33.

Inferir a cifra de casos totais esperables a partir dun único positivo é moi arriscado. De feito, o plan abordado por EEUU baséase nun total de polo menos un millón de animais analizados, polo que aínda se require un pouco de tempo paira poder coñecer a situación esperable definitiva. En calquera caso, sobre un total aproximado duns 20 millóns de animais no país, cos datos actuais, significaría un máximo esperable duns 1.320 casos a detectar nos próximos 10 anos.

O principal problema que se expón na actual situación é que o animal sospeitoso foi comercializado, polo que non funcionaron os sistemas de control que impiden a chegada ao mercado de carne ou vísceras contaminadas, polo que un número indeterminado de persoas puideron consumir restos con concentracións variables de priones infectantes. Este feito deixouse notar con rapidez, xa que empresas coñecidas, como McDonalds, Wendy ou Outback Steakhouse, perderon máis do 5% do seu valor en bolsa en apenas dúas semanas.

Como xa ocorreu en Europa, este primeiro caso, ao que probablemente van seguir outros, provocarán una redución no consumo de carne debido a unha perda de confianza. A súa recuperación dependerán en gran parte da evolución que siga a enfermidade nos próximos meses e, de maneira moi especial, da xestión da crise que efectúen as autoridades sanitarias norteamericanas.

Bibliografía

  • Brookfiled, J.F.E. 2001. The evolvability enigma. Current Biology. 11(3):106-108.
  • Brown, P.; Will, R.G.; Bradley, R.; Asher, D.M. e Detwiler, L. 2001. Bovine spongiform encephalopathy and variant Creutzfeldt-Jackob Disease: background, evolution, and current concerns. Emerging Infectious Diseases, 7(1):6-16.
  • Gilis, D. e Roomann, M. 2000. PoPMuSiC, an algorithm for predicting protein mutant stability changes. Application to prion proteins. Protein Engineering. 13(12):849-856.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións