Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A recolección segura de cogomelos

A intoxicación por cogomelos en España podería ir dos 200 aos 400 casos ao ano, segundo os expertos

Coa recentemente estreada época otoñal inícianse tamén as primeiras recoleccións de cogomelos. Este ano, e a pesar da aguda seca dos meses de verán, a tempada podería presentarse como favorable, grazas sobre todo ás choivas de finais de agosto e dos últimos días. Unha das principais recomendacións dos responsables sanitarios é actuar con precaución para non pór en perigo a saúde ao consumir variedades tóxicas.

Outubro e novembro son dous dos meses preferidos polos seteros, época do ano na que coinciden varios factores que favorecen a proliferación de numerosas especies de cogomelos. Nos últimos anos, a recolección de cogomelos sufriu e sofre certo intrusismo por parte de «afeccionados» que infravaloran esta práctica, tanto desde o punto de vista ambiental como do coñecemento das especies.

A maioría de asociacións micolóxicas denuncian a actitude que toman moitas destas persoas no bosque, e coinciden en afirmar que todo bo setero é aquel que «non deixa rastro no bosque». O intrusismo déixase notar tamén no consumo destes produtos.

Para que o consumo de cogomelos sexa seguro, é necesario seguir determinadas pautas de recolección. A principal regra é non coller as especies descoñecidas. De nada serven aquí vellas e falsas crenzas para identificar as tóxicas das comestibles. As prácticas empíricas que, supostamente, indican a toxicidade dos cogomelos, non son fiables. Segundo os expertos micólogos, non existe ningún medio empírico apropiado para revelar se un cogomelo é venenosa ou non, como a crenza de que a culleriña de prata se ennegrece nin o de que as que están mordidas por animais son boas.

Tendo en conta que a “comestibilidad” e a calidade gustativa dos cogomelos son propiedades invariables de cada especie, é preciso determinar que a única maneira de distinguir os cogomelos comestibles das venenosas é un bo coñecemento de cada unha delas. Limitarse a recoller e consumir as poucas especies das que se sabe con seguridade que son comestibles constitúe unha das principais recomendacións.

Consumo de cogomelos
A produción mundial de cogomelos supera os 5 millóns de toneladas, segundo a OMS

Actualmente, en España a micoloxía deu nome popular a máis de 300 especies comúns. A recolección de cogomelos, que nestes meses do ano vive un dos momentos de maior expansión, leva implícitos varios factores, como o gastronómico. Os afeccionados a esta práctica contan cun dos condimentos máis especiais para moitas receitas culinarias. Aínda que por si soas, os cogomelos non son un alimento moi completo. Un cogomelo é esencialmente auga nun 90-95%, e o valor nutritivo en canto a contido proteico, glucídico e lipídico, é moderado.

En todo o mundo, a produción de cogomelos aumentou doce veces nas últimas décadas, superando os 5 millóns de toneladas, segundo datos da Organización Mundial da Saúde (OMS). A Internacional Society for Mushrool Science, do Reino Unido, sostén que o consumo de cogomelos cultivados é maior que o dos cogomelos silvestres, unha produción a primeira con forte tradición en Europa e sobre todo en Asia.

En canto a niveis de produción de cogomelos, o continente asiático é o que maior achega realiza, cun 49% do total de produción mundial no ano 2002, que se traduce nun total de 3,03 millóns de toneladas. Ao continente asiático séguenlle en importancia Europa (34%) e América (16%). En liñas xerais, o resto da produción está concentrada en países como Xapón, Alemaña, Holanda, Francia, Polonia, España e Canadá.

INTOXICACIÓN POR COGOMELOS

Img setas2

Debido ao aumento do interese polos cogomelos nos últimos anos, cada vez son máis as persoas que acoden ao bosque coa intención de degustar, horas máis tarde, un bo prato elaborado con cogomelos. Este incremento propicia que cada ano, por descoñecemento ou confusión, prodúzanse intoxicacións. En rexións micofílicas, como pode ser o caso de Cataluña e o País Vasco, as intoxicacións por cogomelos supoñen entre 5-10 casos por millón de habitantes e ano. Na maioría dos casos trátase de intoxicacións derivadas de accidentes estacionales, que en xeral coincide co outono.

Segundo datos do Instituto Nacional de Toxicoloxía, algúns velenos dos cogomelos producen os primeiros efectos ás 6-12 horas. Nestes casos, o veleno xa está na rega sanguínea e pode danar órganos vitais. A pesar de que algúns velenos poden desaparecer coa cocción ou a desecación, isto non é unha condición que se de na maioría dos casos. En situacións de intoxicacións graves, que adoitan aparecer ás 6 horas, os síntomas que aparecen adoitan ser vómitos, diarreas, cólicos, cambras, náuseas e sudoración, entre outros, aínda que estes síntomas poden variar en función da persoa.

Estudos recentes realizados por investigadores franceses demostraron que o Tricholoma ecuestre, coñecido co nome de cogomelo dos cabaleiros, habitualmente considerada comestible, pode resultar perigoso para a saúde se se consome repetidamente nun período de tempo relativamente curto. Desde o Departamento de Saúde catalán recomendan, ata que non se dispoña de máis datos científicos, «non consumir este tipo de cogomelo».

Neste sentido, e co fin de reforzar esta medida preventiva dirixida aos consumidores, o Ministerio de Sanidade e Consumo ten previsto publicar unha orde de prohibición de comercialización do Tricholoma ecuestre. Segundo o mesmo departamento, a epidemiología das intoxicacións pola inxesta de cogomelos tóxicos é moi variable. Demóstrano os datos aparecidos nos últimos 4 anos. No ano 2000 producíronse 2 casos de persoas intoxicadas por inxesta de cogomelos; o ano 2001, 20 casos; en 2002, 46 casos e, en 2003, a cifra chegou aos 13 intoxicados.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións