Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A resolución dun caso de intoxicación alimentaria é posible sen probas evidentes

En ocasións é difícil determinar o axente causante dunha intoxicación alimentaria. Pero isto non é un obstáculo para que, en caso de danos á saúde, un Tribunal poida condenar a un produtor, distribuidor ou comerciante pola posta en circulación dun produto contaminado ou en mal estado. A responsabilidade non só ten o seu fundamento na certeza do axente causante senón tamén na probabilidade de que este o sexa.

Este artigo é a análise dunha sentenza da Audiencia Provincial de Palencia na que se demostra claramente como un caso de intoxicación alimentaria, neste caso por consumo de ostras, resolveuse en base á probabilidade do axente causante. A obrigación de asegurar que as ostras son inocuas paira o consumidor eríxese nunha obrigación principal dos responsables do centro comercial, máxime si temos en conta que é de coñecemento público que poden provocar intoxicacións moi graves si están contaminadas.


A reacción ou susceptibilidad individual do consumidor afectado non exime de responsabilidade a quen as comercializa, máis aínda si temos en conta que adquire uns alimentos que supuña en boas condicións, dun coñecido establecemento, e non presentara nunca una reacción adversa aos mesmos. A confianza do consumidor respecto ao produto era total. As consecuencias, totalmente inesperadas.

Media ducia de ostras

O 18 de xaneiro de 1997, un cliente habitual dun centro comercial de Palencia adquiriu, paira consumo familiar, un total de seis recoiro. Estas proviñan dunha partida de 5 quilos adquirida polo citado centro comercial ao seu provedor. As ostras foron consumidas ese mesmo día por algúns membros da familia, que sufriron os que as consumiron, o matrimonio e un dos seus fillos, os efectos típicos dunha intoxicación alimentaria. A muller e un dos fillos resultaron afectados de carácter leve, e o marido faleceu.


A fin de coñecer as circunstancias que rodearon a súa morte, un xulgado penal abriu dilixencias previas contra os responsables do supermercado. O médico forense non puido confirmar o diagnóstico etiológico, é dicir, o xerme ou axente causante da morte. A investigación xudicial e, con ela o procedemento penal, concluíu o 22 de xaneiro 1998, ditándose Auto de Sobresemento Provisional.


O procedemento penal non prosperou porque os elementos paira fundamentar una esixencia de responsabilidade penal resultaron ser insuficientes, dado que nin sequera púidose determinar médicamente o axente causante da morte da vítima.

Interpor una demanda civil

A única vía que quedaba aos familiares da vítima era interpor una demanda civil paira poder conseguir una indemnización por danos e prexuízos. No ámbito civil pódese prescindir mesmo da culpa na causación dun dano paira fundamentar una condena. Máxime si temos en conta que se trata de produtos alimenticios servidos aos consumidores e, como talles, gozan dunha protección especial, segundo disponse na Lei Xeral paira a Defensa dos Consumidores e Usuarios.

A demanda civil en reclamación de danos e prexuízos foi coñecida por un Xulgado de 1ª Instancia da provincia de Palencia. A principios de 1999 ditouse Sentenza pola que se resolveu condenar ao supermercado a pagar una indemnización de 15 millóns de pesetas, que debía repartirse a medias entre a viúva e os fillos da vítima. A indemnización reduciuse á metade por considerar que a reacción do marido foi debida a unha susceptibilidad individual que se deu mesmo se estivesen as ostras en boas condicións.


Con todo, a Sentenza non contentou a ningunha das partes, e por iso foi recorrida ante a Audiencia Provincial de Palencia. A parte condenada solicitaba a revogación da mesma por entender que non se daban os requisitos necesarios paira a súa condena ao non existir relación de causalidad entre a inxesta de ostras e a morte do consumidor; e a familia da vítima porque entendían que a indemnización concedida era insuficiente paira paliar os danos e prexuízos padecidos. A familia solicitaba una indemnización de 40 millóns de pesetas.

Os fundamentos dunha condena: o probable é suficiente

A finais de 1999 a Audiencia Provincial de Palencia revogou a Sentenza do Xulgado de 1ª Instancia de Palencia, estimando en parte o recurso da familia e elevando a indemnización a 30 millóns de pesetas, coa mesma fórmula de repartición a medias paira a viúva e os fillos. A Audiencia Provincial entendeu que a susceptibilidad ou reacción individual que tivo a vítima non pode ser causa suficiente paira reducir a indemnización de danos e prexuízos, pois ningunha culpa é imputable á vítima que adquiriu, nun coñecido establecemento, uns alimentos que supuña en boas condicións e que xa consumira con anterioridade con total normalidade.


A cuestión, a priori, parecía complexa, pois se carecía de certeza sobre o axente causante da morte e, por tanto, non resultaba evidente que as ostras en mal estado fosen as causantes de tan fatal resultado. O Tribunal argumenta que nestes casos a relación de causalidad (axente causante e resultado de morte) pode quedar acreditada con criterios simple probabilidade.


No presente caso resultou máis que probable que as ostras fosen as culpables da intoxicación alimentaria, pois tan só resultaron intoxicados aqueles membros da familia que as consumiron. Ademais, tamén resultaron descartados outros alimentos como posibles causantes da intoxicación. Ao supermercado non lle resultaron favorables paira o seu defensa as argumentacións de que se a partida de ostras estivese en mal estado recibisen outras reclamacións. Os únicos alimentos sospeitosos resultaron ser as ostras. E a condena imponse ante a falta doutras teorías, nin sequera indiciarias, sobre a morte da vítima.


O supermercado condenado quéixase de que estivo sometido a unha especie de “proba diabólica”, pero se lle lembra que ben puido achegar ao procedemento, se existían, os controis sanitarios a que puidese someter as ostras en cuestión, alimento que é de coñecemento público que pode provocar graves intoxicacións se está contaminado, circunstancia non advertible si non é despois de una rigorosa inspección sanitaria; (…)

Bibliografía

REFERENCIAS

  • Sentencia número 439/1999 da Audiencia Provincial de Palencia, de data 31 de decembro de 1999

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións