Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

A seguridade alimentaria, da man da saúde da animais

Una das mellores maneiras de protexer a seguridade alimentaria é o control dos axentes patógenos nos animais de granxa
Por Marta Chavarrías 30 de Abril de 2015
Img salud animal list
Imagen: Dustin Ginetz

“O 60% dos patógenos humanos son de orixe animal e o 75% das enfermidades emerxentes dos animais pódense transmitir aos seres humanos”, segundo a Organización Mundial de Sanidade Animal (OIE). Con estes datos, parece claro que actuar durante as etapas da cadea alimentaria, en concreto na granxa, é determinante para o control dos axentes patógenos na súa orixe. Con motivo do Día Mundial da Saúde, celebrado o pasado 7 de abril, a OIE, xunto coa Organización Mundial da Saúde (OMS) e a Organización para a Alimentación das Nacións Unidas (FAO), sinalan a importancia de traballar en todos os elos da cadea alimentaria para conseguilo. O artigo destaca a importancia do control veterinario e do benestar animal para protexer a seguridade alimentaria.

A saúde animal é, desde hai uns anos, un tema no que se involucraron as máis importantes organizacións internacionais (OIE, OMS ou FAO), xa que se demostrou que resulta fundamental garantir unha detección temperá das enfermidades animais para asegurar a inocuidad dos alimentos. Tamén tanto a saúde como o benestar animal convertéronse en dous das principais preferencias da política comunitaria (Estratexia de Saúde Animal para a Unión Europea, 2007-2013), cuxa finalidade foi limitar a propagación de enfermidades animais a través da prevención. Ademais, nun contexto no que aumentaron os movementos, non só de persoas, senón tamén de animais, os expertos exponse a seguridade dos alimentos como un desafío crave en todos os países do mundo. Por iso para a OIE é esencial “actuar en todas as etapas da cadea alimentaria: da produción na granxa ata o consumidor”.

Control veterinario para minimizar riscos nas granxas

Os alimentos poden contaminarse en distintos procesos da cadea alimentaria. Por iso o control en cada unha das súas fases, desde a produción ao transporte, sacrificio e distribución, é imprescindible para asegurar que os alimentos cheguen ao consumidor con todas as garantías sanitarias.

Na granxa, os pensos que se dan aos animais poden contaminarse con bacterias como Salmonella e causar unha infección que pode afectar as persoas. Os parásitos tamén poden infectar aos animais produtores de alimentos e o leite pode contaminarse ao entrar en contacto coas feces ou po ambiental. Durante o sacrificio, a carne tamén pode ser obxecto de contaminación polo contacto cos intestinos ou a pel dos animais no matadoiro.

O control veterinario é imprescindible para asegurar que os alimentos cumpran cos requisitos de seguridade e inocuidad

As accións para controlar estes riscos no punto de orixe son varios. Destacan as políticas de prevención que apostan por mellores prácticas establecidas pola OIE e o Codex Alimentarius. Pero, sobre todo, é imprescindible o traballo dos veterinarios, cuxa labor garante que os produtos de orixe animal destinados ao consumo cumpran con todos os requisitos de seguridade e inocuidad.

Os veterinarios encárganse de que os animais que se usan como fonte de alimento (leite, carne) cumpran con rigorosas condicións de produción. Vixilancia da calidade e a inocuidad, loita contra as zoonosis e a investigación no campo da biomedicina son tarefas fundamentais dos servizos veterinarios. E é que un dos principais desafíos da veterinaria é a saúde pública a fin de evitar que os consumidores estean expostos a enfermidades transmitidas polo consumo de carne, leite, ovos, queixo ou peixe.

O alcance da investigación veterinaria, por tanto, é dobre. Por unha banda, mellórase a saúde dos animais a través de vacúas e tratamentos e, por outro, os cidadáns, grazas á investigación e o control de certas enfermidades, teñen ao seu alcance alimentos máis seguros.

A importancia do benestar animal

O benestar animal é un dos aspectos que atenden os profesionais veterinarios. Boa alimentación, contorna favorable, saúde óptima e comportamento adecuado son o catro principios nos que se fundamenta este concepto. E é que, nos últimos anos, a cidadanía ha ido interesándose cada vez máis non só polo valor nutritivo e a seguridade dos alimentos, senón tamén polo modo en que se criaron os animais.

Integrar o concepto de benestar animal na cadea alimentaria ha obrigado a desenvolver estratexias de vixilancia das explotacións gandeiras. Esta é un labor na que conflúen produtores (xestión e control dos seus animais), certificadores (avaliación de granxas e matadoiros) e consumidores (que cada vez son máis esixentes coa forma de produción dos alimentos que adquiren).

O proxecto europeo Animal Welfare define moi ben os criterios nos que se debe basear o benestar animal. O achegamento a este concepto debe facerse desde un ámbito multidisciplinar no que se inclúan especialidades como a bioloxía, a psicoloxía, a etología, a biotecnoloxía e as ciencias veterinarias.