Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

A seguridade alimentaria durante o ano 2010

A investigación e innovación e as novidades en materia lexislativa foron dúas dos grandes avances en seguridade alimentaria
Por Maite Pelayo 30 de Decembro de 2010
Img consumolab
Imagen: CONSUMOLAB

A investigación, o desenvolvemento e a innovación foron un dos principais motores da seguridade dos alimentos durante o ano que está a piques de finalizar. Alimentación e bebidas é un dos sectores que máis investimento destinou en I+D+i, enfocado, sobre todo, á saúde dos consumidores. As novas tecnoloxías desenvolvidas paira o campo da seguridade alimentaria ou aplicadas nel desde outros ámbitos son una excelente ferramenta de produción, control e xestión. As vantaxes deste desenvolvemento achegan maior información dos contaminantes dos alimentos, facilitan a xestión das alertas e riscos alimentarios e axudan na creación de novas normas que garanten dispor de alimentos seguros.

Investigación ao servizo do consumidor

Una das investigacións máis relevantes que deixou o ano 2010 foi o desenvolvemento do código de barras xenético, que supón en si mesmo un instrumento contra a fraude alimentaria. Esta técnica permite analizar de forma rápida e económica o ADN de plantas e animais e identificar as súas especies. Ao descifrar os xenes (unidade de almacenamento de información xenética) obtense una especie de pegada dactilar única e exclusiva de cada animal ou planta, que se compara cunha base de datos de miles de especies e identifica as mostras de maneira inequívoca.

Doutra banda, a tomografía computerizada, una tecnoloxía aplicada noutras disciplinas, permite na industria alimentaria o control non destrutivo dun mesmo produto ao longo de todo o proceso de elaboración. As múltiples radiografías do alimento procesadas por computador permiten obter imaxes moi detalladas paira estudar as estruturas e texturas internas de diferentes alimentos, como as froitas en distintos estados de maduración, formación de buracos nos queixos ou a curación dun xamón.

Co fin de alargar a vida útil dun produto, a microbiología predictiva desenvolve sistemas baseados en modelos matemáticos que simulan a resposta de crecemento de microorganismos no alimento fronte aos diferentes factores que lles afectan. Así se pretende, a partir deses datos, predicir que ocorrerá durante o almacenamento. Xunto co desenvolvemento de nanopartículas específicas, pódese alargar de maneira segura e sen alteracións na súa calidade, a vida útil dun produto.

Desinfectar auga sen ningún produto químico de maneira ecolóxica, rápida e efectiva, só coa luz do sol, pode resultar un soño paira moitos grupos de poboación sen acceso á auga potable. Con todo, este é o reto que conseguiu un equipo multidisciplinar de investigadores, que se basean nunha tecnoloxía que xa se utilizaba paira desinfectar auga, a dos fotocatalizadores, pero que só usaba luz ultravioleta. A innovación deste grupo de expertos foi optimizar o sistema co uso tamén a luz visible do espectro, moito máis abundante na luz que a ultravioleta, e conseguir que o sistema de desinfección sexa capaz de desinfectar auga, mesmo, na escuridade.

Traballos pioneiros

No ámbito pesqueiro, a crecente demanda de atún vermello no mercado internacional fai perigar as poboacións deste túnido. O Instituto Español de Oceanografía (IEO) puxo especial empeño en desenvolver sistemas de cría de atún vermello mediante técnicas de acuicultura. A día de hoxe, téntase completar o ciclo biolóxico completo do atún vermello en catividade, un traballo pioneiro en Europa.

Una experiencia nova en España permite cultivar pataca de sementa suspendida no aire sen utilizar terra mediante unha técnica denominada aeroponía. O Instituto Vasco de Investigación e Desenvolvemento Agrario, en colaboración cunha empresa tecnolóxica do sector, desenvolve un proxecto paira a produción de patacas de sementa no aire. Desta maneira, auméntase a produtividade, evítase a incidencia das enfermidades que se orixinan no chan e supón un gran aforro de auga e fertilizante.

Un experimento franco-español estuda o proceso de germinación das plantas no espazo en ausencia de gravidade. A investigación pode sentar as bases da obtención de alimentos fóra do noso planeta. As viaxes espaciais son cada vez máis longos e, paira iso, é necesario aprovisionar as naves con gran cantidade de alimentos, de aí a necesidade de desenvolver programas que contemplen a obtención de alimentos, neste caso de orixe vexetal, no espazo. Un equipo de investigadores pertencentes ao CSIC e da Universidade Curie en Francia propuxéronse estudar os mecanismos de crecemento das plantas na Estación Espacial Internacional (ISS).

Contaminantes e técnicas de detección

Contaminantes e técnicas de detecciónCada vez coñécese máis como actúan os contaminantes e mecanismos que pon en perigo a seguridade dun alimento e do seu consumo. Neste campo, una investigación estadounidense indica o mecanismo polo que Salmonella typhi pode persistir en portadores asintomáticos mediante a formación de comunidades de bacterias resistentes. Comunidades desta cambio climático pode ter sobre a calidade e inocuidad dos alimentos e informar sobre iso, avaliar posibles maneiras de adaptación a estas novas circunstancias derivadas do cambio co obxectivo de minimizar os riscos.

España, líder en certificacións

Una boa noticia no ámbito da seguridade alimentaria é que España está entre o dez primeiros países do mundo en certificacións. Ademais, sitúase como o terceiro país do mundo en certificados de Xestión de Calidade. Nunha das últimas actuacións, investigadores da Universidade de Burgos centráronse no estudo microbiológico de carne de lechazo de Castela e León e desenvolven estratexias paira mellorar a súa seguridade alimentaria.

Novidades regulamentarias

  • Novos edulcorantes derivados da fluoruros en augas. Por primeira vez autorízase na UE un tratamento destas características nas augas minerais e de manancial que permitirá comercializar as augas que excedían o límite de flúor establecido. O Regulamento que se aprobou fixa as condicións do tratamento paira eliminar os fluoruros nas augas minerais naturais e de manancial a través da utilización de alúmina activada, co obxecto de cumprir co límite máximo de flúor establecido na Unión Europea paira estas augas

  • O Parlamento Europeo non aproba o uso de trombina como aditivo alimentario. Aínda que nun principio aprobouse, avalado pola EFSA, a comercialización e utilización nos seus países membros dunha especie de pegamento alimentario destinado a unir en filetes dunha soa peza pedazos de carne, ao final o Parlamento Europeo bloqueou esta autorización porque consideraba que podía inducir a erro ao consumidor.

  • Desaparece o carné de manipulador. Una directiva europea adoptada pola lexislación española, a Directiva de Servizos ou Bolkestein, afecta á formación do persoal nas empresas de servizos, entre outros aspectos, e establece que os titulares das empresas do sector serán os responsables da formación dos seus empregados en materia de hixiene alimentaria.

  • O bisfenol A prohibirase no 2011. A pesar de que os datos de exposición indican que a poboación europea e os bebés están por baixo dos niveis de seguridade establecidos, a Comisión Europea e os Estados membros reunidos no Comité Permanente da Cadea Alimentaria han acordado prohibir o seu uso en biberóns de plástico a partir de marzo de 2011 e a súa comercialización na UE a partir de xuño. A decisión tomouse invocando o principio de precaución, dado que os bebés constitúen un grupo de poboación especialmente vulnerable e que tecnicamente existen outras sustancias sustitutivas.

Una lei especial

Una nova lei definirá por primeira vez un sistema de información homoxéneo en seguridade alimentaria paira o intercambio de datos entre profesionais, investigadores e administracións, así como paira facilitar os coñecementos máis avanzados na materia. Tamén establece a creación dunha Rede Española de Laboratorios de Control Oficial de Seguridade Alimentaria.

Por primeira vez introdúcense aspectos relacionados coa promoción de hábitos saudables de alimentación e a prohibición de discriminación por obesidade. Tamén contemplará una diminución do contido das graxas trans nos alimentos e regulará que non se permita a venda de alimentos e bebidas no ámbito escolar, cando non cumpran cunha serie de criterios nutricionais. O Consello de Ministros xa aprobou o proxecto de lei, pero aínda ten que superar o trámite parlamentario.