Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A trazabilidad como mecanismo de seguridade alimentaria

A nova definición do Codex Alimentarius harmoniza o concepto de trazabilidad en todos os países baixo influencia da FAO e a OMS

A decisión adoptada pola comisión do Codex Alimentarius resulta de enorme relevancia. O novo enunciado senta as bases para que en todos os países do mundo fálese nos mesmos termos e póidase avanzar na mellora das condicións de salubridade e información dos alimentos.

A trazabilidad é un sistema moi interesante paira ter toda a información dispoñible sobre a historia dun alimento. Esta historia posúe unhas implicacións moi importantes en termos de calidade, seguridade e prevención. A aplicación da trazabilidad require de tecnoloxía que permita a interpretación de códigos a unha linguaxe máis amigable e comprensible polo consumidor final.

A importancia da trazabilidad

A importancia da trazabilidad como mecanismo paira o seguimento e coñecemento da historia dun alimento foi amplamente recoñecida por distintas organizacións de ámbito internacional. Nunha reunión conxunta entre a FAO e a OMS, cun coexponsor no Codex, indicouse que a trazabilidad ha de ser considerada, cada vez máis, como un elemento fundamental que deberá ser regulado por todos os países nun futuro inmediato. O consenso que finalmente se alcanzou, mostra a relevancia dunha adecuada aplicación deste sistema paira previr crises alimentarias.

Os sistemas de trazabilidad teñen implicacións moi importantes en termos de calidade, seguridade e prevención

A trazabilidad fora definida previamente polos sistemas de xestión de calidade integral, e especialmente, polas normas ISO. Neste sentido a ISO 9001:2000 defínea como «a habilidade paira trazar a historia, aplicación ou localización do que se estea considerando». Esta definición, quizais, non é tan clara como a que se daba na norma ISO 8402:1994 na que se definía como «a habilidade paira trazar a historia, aplicación ou localización dunha entidade mediante a recompilación de datos».

Máis clara parece a que recolle a Unión Europea no seu Regulamento CE nº 178/2002). Nela indícase que a trazabilidad é «a habilidade paira trazar e seguir un alimento, penso, animais produtores de alimentos, ou sustancias empregadas paira ser, ou esperables que sexan, incorporadas nun alimento ou penso, a través de todas as etapas de produción e distribución». A partir de xaneiro de 2005, a aplicación da directiva será obrigatoria en todos os países da Unión Europea, aínda que pode non selo noutros terceiros.

O seguimento da vida dun alimento pode achegar información suficiente paira saber todos os elementos que entraron na súa produción, pero tamén todas as vías que se seguiron até a súa comercialización. Como consecuencia, axuda a determinar con máis precisión a responsabilidade de defectos ou de problemas de seguridade dos alimentos. Do mesmo xeito, se se producise un accidente poderíanse localizar de forma fácil e precisa non só os lotes de produción, senón todos aqueles elementos que poidan estar na orixe do problema.

Por tanto, un sistema de trazabilidad debería achegar a capacidade paira identificar os provedores dunha industria, con todas as materias primas, incluídos os envases e calquera sustancia empregada. É por iso que o concepto de trazabilidad non é aplicable só á seguridade alimentaria, senón que é algo máis amplo. Nel englóbanse melloras paira a calidade dos alimentos, ao coñecer mellor os ingredientes, procedencias, concentracións, pureza ou calquera outro elemento relacionado, ademais da seguridade dos alimentos e o control de problemas relacionados cos actos de bioterrorismo.

Alcanzando a trazabilidad

Mentres que os diferentes aspectos da trazabilidad poden ser diferenciados e identificados, o esquema xeral a decidir na súa aplicación require coherencia paira asegurar que a todos os niveis disponse dos mesmos sistemas ou de sistemas compatibles. Así, se paira trazar un produto emprégase un sistema de etiquetaxe ou rotulación, de pouco servirá si posteriormente non se empregan os lectores oportunos. Isto significa que se fai imprescindible una homogeneización de sistemas e da información necesaria, segundo uns estándares de compatibilidade.

A consecuencia directa supón un custo económico que en moitos casos non é despreciable. En realidade, a implementación dos sistemas de trazabilidad son vistos por moitas empresas como algo que non serve para nada, en moitas ocasións, mesmo, poden ser apreciados como demandas da administración pero sen ningunha utilidade clara, e máis aínda, sen ningún beneficio.

Se ademais consideramos que en termos financeiros, especialmente paira as pequenas e medianas empresas (a maioría no noso país), supón un custo considerable pola dedicación de máis tempo, a adquisición de sistemas de marcado, rexistro de datos, seguimento, etc. implica que de entrada se produce un rexeitamento, case visceral ante este novo sistema. Una posible solución podería ser pór en evidencia a importancia deste sistema no control dos provedores, na regulación dos almacéns e a previsión da demanda dos clientes.

Até a actualidade os sistemas de trazabilidad desenvolvidos facíanse paira cubrir necesidades específicas dos procesos produtivos dalgúns tipos de alimentos, especialmente na cadea de distribución. Isto é lóxico, posto que os distribuidores van recibir a presión directa dos consumidores, demandando información específica sobre un produto. A consecuencia directa é que canta maior sexa a demanda de trazabilidad por parte dos consumidores, maior será a demanda de información cara aos provedores.

SISTEMA MINIMALISTA PAIRA A IDENTIFICACIÓN

Img codigo1
Os sistemas de trazabilidad baséanse, fundamentalmente, na aplicación de técnicas de identificación. Por exemplo, se tomamos en consideración una pequena empresa, a primeira acción é a diferenciación de lotes de produción. Un sistema de trazabilidad, con todo, esixiría que se identificasen todos os sacos producidos, sendo a forma minimalista da elección.

Este sistema é a maneira máis sinxela e a que require una menor complicación. O sistema minimalista baséase en códigos numéricos nos que cada número ten un significado. Desta forma atopámonos que hai una serie na que se nos indica o país, a comunidade ou a área xeográfica, o tipo de empresa, o produto e outros datos básicos. Desta forma cunha secuencia de número podemos identificar perfectamente o produto. Normalmente, paira facilitar as cousas, eses números baséanse en códigos aceptados a nivel xeral e a lectura realízase mediante códigos de barras, cousa que facilita que o proceso se poida automatizar e interpretar por un computador, o que nos permite a lectura precisa e sen cansazo.

No entanto, coa identificación dun saco non é suficiente. Se un saco concreto é empregado paira a elaboración doutro alimento, esa información hase de anexar á lista de ingredientes. Consecuentemente, cada vez os códigos vanse complicando. Nesta situación, cada ingrediente terá una codificación que será diferente. Neste caso complícase enormemente o pór a codificación de cada ingrediente. A solución pode ser o emprego das etiquetas con chip electrónico. Aquí atopámonos cun sistema que posúe unha área de memoria que vai albergar toda a información. Cando se le por un computador adecuado, este daranos toda a información interpretada, o que implicará que nese momento poderemos dispor de toda a historia dese produto.

Bibliografía

  • Anónimo. 2004. Codex adopts definition of traceability/product tracing. Food Traceability Report. 4(28).

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións