Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Aflatoxinas en alimentos

A EFSA valora a posibilidade de aumentar os niveis seguros de aflatoxinas en froitos secos

Unha nova análise realizada pola Autoridade Europea de Seguridade Alimentaira (EFSA, nas súas siglas inglesas) a petición da Comisión Europea non pecha a porta a un posible aumento dos límites máximos de aflatoxinas en froitos secos, en concreto en améndoas, abelás e pistachos procesados. Segundo a nova valoración, que pretende equiparar os niveis aos estándares comunitarios, este aumento só tería un efecto menor na exposición dietética total estimada. A pesar de que o panel científico sobre contaminantes na cadea alimentaria (CONTAM) destaca a importancia de manter a exposición a esta sustancia aos niveis tan baixos como sexa posible, non desestima a petición do Codex Alimentarius, presentada en 2006, de establecer en 8 microgramos/kg a cantidade da sustancia no tres tipos de froitos secos, fronte aos 4 vixentes ata agora.


Tras varias avaliacións, a EFSA continúa valorando os posibles efectos dun consumo elevado de aflatoxinas, sustancias químicas producidas por cepas toxigénicas de fungos, principalmente Aspergillus flavus e Aspergiullus parasiticus e presentes en froitos secos, na saúde das persoas. O motivo desta nova valoración é a proposta presentada hai uns meses polo Codex Alimentarius, que establecía o nivel en 8 microgramos/kg para este tres tipos de froitos secos, unha vez procesados. Os expertos valoran agora se unha cantidade superior pode implicar riscos inaceptables para os consumidores, tendo en conta os grupos vulnerables de poboación, como nenos, e o importante aumento do consumo de froitos secos nos últimos anos.

Hai apenas un ano, a Comisión Europea apoiaba o proxecto de nivel máximo de 15 µg/kg para o contido total de aflatoxinas en améndoas, avellas e pistachos sen elaborar, proposta presentada en 2005 polo Codex Alimentarius, que será o que avalíe de novo a idoneidade desta medida o próximo mes de abril. Un dos principais problemas que hai coas aflatoxinas é que se trata dunhas sustancias que, debido ás prácticas de produción e almacenamento, son moi difíciles de eliminar de forma completa. Por este motivo, os expertos apostan por fixar límites tan baixos como sexa razoablemente posible (principio ALARA, as low as reasonably achievable). Ata agora non se presentaron probas que indiquen que o contido total de aflatoxinas de 4 µg/kg no tres alimentos citados non sexa posible a condición de que se apliquen as medidas preventivas adecuadas.

Novos valores
A OMS relaciona o consumo elevado de aflatoxinas con cancro de fígado ou problemas hepáticos graves
O principal obxectivo das novas valoracións é atopar unha solución común en toda a Unión Europea que responda as observacións dos distintos países membros. Desde o inicio do debate, a Comisión Europea non se opuxo ao nivel de 8 µg/kg, a pesar de que haxa reticencias polas posibles consecuencias para a saúde pública, xa que devandito nivel supón un aumento importante en relación ao de 4 µg/kg vixente ata agora na UE. Os expertos tiveron en conta agora un total de 40.000 resultados analíticos, e nun 75% das mostras a cantidade de aflatoxinas detectadas está por baixo do límite vixente actualmente.

Para determinar o impacto real dun posible cambio nos niveis máximos en améndoas, abelás e pistachos, o panel de expertos estimou a exposición dietética sobre 4, 8 e 10 µg/kg, respectivamente. Estes cálculos indicaron que as concentracións reais están por baixo de 1 µg/kg. No Reino Unido, a Food Standards Agency (FSA) fixa como niveis admisibles de aflatoxina por baixo de 2-4 µg/kg, cantidade por baixo da cal non se producen efectos no organismo, segundo os expertos. No ano 2004 as aflatoxinas encabezaron a lista dos principais riscos detectados na UE. Segundo datos do Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) notificáronse un total de 844, cifra superior á de 2003, e case tres veces maior que a de 2002. A maioría dos riscos detectáronse en produtos como o pistacho (538), procedentes basicamente de Irán, cacahuetes de China, Arxentina e India, e en higos de Turquía.

AFLATOXINAS E EFECTOS

Img cereal 1
Os estudos realizados ata agora confirmaron que as aflatoxinas, que forman parte do grupo das micotoxinas, prodúcense de forma natural en froitos secos, cereais e arroz en condicións de humidade e temperatura elevadas. Desde a súa identificación atribuír un risco para a saúde humana «pouco recoñecido». Un informe realizado pola Organización Mundial da Saúde atribúe a estes compostos efectos tóxicos inmediatos, ademais de inmunosupresores, mutagénicos e carcinogénicos.

O principal órgano diana destes efectos tóxicos é o fígado. Unha análise epidemiolóxica realizado polo Centro Internacional de Investigacións sobre o Cancro (CIIC) xa adiantaba hai uns anos que existían suficientes datos demostrativos do efecto carcinogénico de mesturas naturais de aflatoxinas no ser humano, polo que se clasifican no Grupo 1 de carcinogénicos.

Nalgúns países, especialmente tropicais, xa se rexistraron varios brotes de aflatoxicosis en adultos cunha nutrición deficiente e cuxo alimento básico é o millo. A aflatoxina constitúe, segundo os expertos, a micotoxina má perigosa para a saúde polo seu potencial carcinogénico para o fígado humano. A B1 está considerada a de maior risco, seguida pola M1. Reducir a súa presenza nos alimentos que as conteñen pasa por adoptar medidas preventivas como sistemas de cultivo mellorados e prácticas de almacenamento adecuadas.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións