Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Alimentos con fitosteroles

Un novo regulamento comunitario obrigará a etiquetar alimentos e ingredientes con fitosteroles, ésteres de fitosterol, fitostanoles ou ésteres de fitostanol engadidos

Img

O 21 de abril de 2004 entrará en vigor o Regulamento comunitario polo que se dispón a obrigación específica de etiquetar aqueles alimentos e ingredientes alimentarios con fitosteroles, ésteres de fitosterol, fitostanoles ou ésteres de fitostanol engadidos. A nova etiqueta, que debe aparecer en todos aqueles produtos alimenticios que os conteñan, informará adecuadamente ao consumidor sobre a súa presenza, a fin de evitar que un consumo excesivo destas sustancias poida ter uns efectos adversos paira a saúde de quen os inxere.

Aínda que está cientificamente probado que estas sustancias reducen os niveis de colesterol sérico, un informe emitido polo Comité Científico da Alimentación Humana, a solicitude dos Estados membros e da Comisión, advertiu da posibilidade de que una inxesta excesiva chegase a reducir os niveis plasmáticos de beta-caroteno. O citado Comité, no seu Informe xeral sobre «os efectos a longo prazo do consumo de elevadas cantidades de fitosteroles procedentes de diversas fontes alimentarias, con especial atención aos efectos sobre os niveis de beta-caroteno» de 26 de setembro de 2002, confirmou a necesidade de etiquetar os fitosteroles, ésteres de fitosterol, fitostanoles e ésteres de fitostanol conforme ás disposicións da Decisión comunitaria que autorizou en xullo de 2000 a comercialización das «graxas amarelas de untar con ésteres de fitosterol» como novo alimento ou novo ingrediente alimentario.

Margarina con fitosteroles
Os fitoesteroles son efectivos contra o colesterol LDL, pero un exceso pode reducir o nivel plasmático de beta-carotenos

O antecedente máis próximo sobre a necesidade de incluír unha etiquetaxe preventiva sobre a presenza de fitosteroles en alimentos localizámolo na solicitude que Unilever dirixiu ás autoridades competentes dos Países Baixos en maio de 1998, paira a comercialización de «graxas amarelas de untar con ésteres de fitosterol». A petición da multinacional determinou a aprobación dunha Decisión comunitaria de 24 de xullo de 2000, pola que se autorizaba a comercialización desta margarina como novo alimento, e cuxos destinatarios eran aquelas persoas que desexaban rebaixar os seus niveis séricos de colesterol.

A norma comunitaria dispuxo algunhas obrigacións complementarias, entre elas, as que facían referencia á etiquetaxe destes produtos, e que agora serviron de base paira o Regulamento recentemente aprobado. E é que, tras pasar pola estrita tramitación do procedemento de avaliación comunitaria, adoptouse una Decisión sobre a súa autorización, na que se establecía o alcance da mesma, as condicións da súa utilización, a denominación, as especificaciones e os requisitos de etiquetaxe do pretendido «novo alimento».

Como era preceptivo paira estes supostos, nos que a súa aprobación podería ter repercusións na saúde pública, o Comité Científico da Alimentación Humana emitiu un informe, segundo o cal as «graxas amarelas con ésteres de fitosterol engadidos» non son prexudiciais paira a saúde humana, aínda que dentro duns límites máximos destas sustancias no produto final.

Etiquetaxe e responsabilidade
As obrigacións complementarias sobre a etiquetaxe deste novo alimento son un claro antecedente da norma regulamentaria agora aprobada. E é que uno dos aspectos que xa se contemplaron paira a margarina con fitosteroles foi o feito de que a redución do nivel plasmático de beta-caroteno podía ter relevancia paira as persoas con niveis non óptimos de vitamina A, en particular mulleres embarazadas ou durante o seu período de lactación, así como nenos de pouca idade.

Por este motivo, optouse por ofrecer á consumidor información sobre o efecto reductor de beta-caroteno do produto, xunto cos correspondentes consellos dietéticos dun consumo regular de froitas e verduras.

A partir da entrada en vigor do regulamento, todos aqueles alimentos ou ingredientes alimentarios que conteñan fitosteroles, ésteres de fitosterol, fitostanoles e ésteres de fitostanol engadidos, deberán comercializarse cunha etiquetaxe que conteña no mesmo campo de visión que o nome co que se comercializa o produto, e nun formato que facilite a súa visión e lectura, as palabras «con esteroles/estanoles vexetais engadidos» [la denominación fito substitúese pola de vexetal, máis coñecida paira o consumidor]; a lista de ingredientes coa indicación do contido destas sustancias engadidas (expresado en % ou en g de esteroles ou estanoles vexetais libres por 100 g ou 100 ml de alimento); a mención que debe evitarse un consumo superior a 3 g/día de esteroles ou estanoles vexetais engadidos; e una definición de porción do alimento ou do ingrediente alimentario en cuestión (de preferencia en g ou ml), indicándose a cantidade de esterol vexetal ou estanol vexetal que contén cada porción. Ademais, e a fin de evitar riscos por defecto de información, inclúense obrigacións adicionais que deberán indicarse na súa etiquetaxe:

  • O produto está destinado exclusivamente ás persoas que desexan reducir a súa colesterolemia.
  • Os pacientes que toman medicamentos paira reducir o seu colesterolemia só deben consumir o produto baixo supervisión médica.
  • O produto pode non ser nutritivamente apropiado paira mulleres embarazadas e en período de lactación e nenos menores de cinco anos.
  • O produto debe consumirse como parte dunha dieta equilibrada e variada que inclúa o consumo regular de froitas e hortalizas paira axudar a manter os niveis de carotenoides.

Como consecuencia do disposto no regulamento, enténdese que, a partir de agora, o único responsable dos riscos derivados dunha inxesta excesiva deste tipo de alimentos será o propio consumidor, destinatario e suxeito da nova información que debe acompañar a estes produtos.

AVANCES CIENTÍFICOS E SAÚDE

Img
A administración sanitaria ha outorgado especial interese aos alimentos funcionais que contan cun achegue de fitosteroles e que axudan a reducir os niveis do chamado «colesterol malo». O motivo é a merecida fama que estes compostos gozan na actualidade e que lles vén de lonxe. Xa nos anos cincuenta descubríronse os efectos hipocolesterolemiantes deste tipo de esteroles, que se atopan tanto en fungos e algas como en plantas superiores. Os expertos déronse conta que a proximidade estrutural que existe entre o colesterol e os fitosteroles permitía a estes últimos compostos competir co colesterol no seu mecanismo de absorción, e o seu resultado era una diminución dos niveis en sangue do «colesterol malo» (LDL) e do colesterol total.

A polémica que levou ao lexislador a pór orde legal na comercialización de alimentos que conteñen estas sustancias ten a súa orixe noutros descubrimentos científicos, que demostraron que se estes alimentos non se consumen dentro de una dieta equilibrada poden provocar una redución dos niveis doutros compostos vitais paira o organismo humano, como poden ser os carotenos, a vitamina D ou a vitamina A, que resulta fundamental paira as mucosas, a agudeza visual e o crecemento do esqueleto.

Con todo, a solución legal non é a única que se apunta paira evitar riscos innecesarios paira o consumidor, e as últimas investigacións, aconsellan a utilización dos seus derivados saturados, os denominados estanoles, que aínda que teñen igual efecto sobre a absorción intestinal do colesterol, parecen ser máis seguros e eficaces, xa que non son absorbidos e non interferen substancialmente coa absorción das citadas vitaminas.

De momento, e polo que se deduce dos estudos levados a cabo, o beneficio que achegan este tipo de alimentos paira as persoas con exceso de colesterol LDL é maior que o posible risco. As recomendacións da súa inxesta, que a partir de agora estará debidamente informada, chegaron mesmo a introducirse nalgúns Programas de Educación paira o Colesterol, como así sucedeu en EEUU, onde se aconsella una inxesta de estanoles de 2 g/día paira incrementar a redución dos niveis de colesterol LDL.

Bibliografía

  • Silveira Rodríguez, Manuela Belén; Monereo Megías, Susana; Molina Baena, Begoña. Alimentos funcionais e nutrición óptima cerca ou lonxe? Revista Española de Saúde Pública, volume 77, número 3, Madrid, maio-xuño, 2003.
  • Referencia actual do medicamento. Medicamento XXI. Ver artigo sobre fitosteroles en www.medicinaxxi.com.
LEXISLACIÓN
  • Regulamento (CE) número 608/2004, da Comisión, de 31 de marzo de 2004, relativo á etiquetaxe de alimentos e ingredientes alimentarios con fitosteroles, ésteres de fitosterol, fitostanoles ou ésteres de fitostanol engadidos. (Diario Oficial da Unión Europea, número L 97/44, de 1 de abril de 2004).
  • Decisión da Comisión, de 24 de xullo de 2000, relativa á autorización da comercialización das «graxas amarelas de untar con ésteres de fitosterol» como novo alimento ou novo ingrediente alimentario con arranxo ao Regulamento (CE) número 258/97, do Parlamento Europeo e do Consello. (Diario Oficial da Unión Europea, número L 200/59, de 8 de agosto de 2000).

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións