Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Alimentos procedentes de residuos orgánicos

Dous dos sectores agroalimentarios que máis refugallos orgánicos xeran e que poden ser aproveitados para novos ingredientes son o de froitas e o de verduras

Img piel naranaja Imaxe: fdecomite

Na Unión Europea prodúcense ao ano millóns de toneladas de refugallos orgánicos procedentes do procesado ao que se someten produtos como vexetais e froitas. A dificultade que entraña desfacerse deles, unida a que ocupan moito espazo e a que xeran cheiros e gases durante a súa descomposición, levou a unha parte do sector dedicado á tecnoloxía alimentaria a buscar saída a estes restos. Unha delas apunta ao aproveitamento destes coproductos mediante a extracción de distintos ingredientes que poidan aplicarse á industria alimentaria. Así, froitas e vexetais son algúns dos produtos cuxos restos conteñen sustancias, como ácidos orgánicos ou aceites esenciais, de interese na produción alimentaria.

Img pielImagen: fdecomite

Ao redor dun millón de toneladas de refugallos orgánicos rexistrados na UE proceden dos vexetais (follas externas ou talos) e preto de 3,4 millóns de toneladas proveñen do sector cervexeiro, segundo datos do EUROSTAT, o servizo estatístico comunitario. Estes refugallos orgánicos están a converterse nos últimos anos non só nunha aposta clara para a produción de enerxía alternativa, o que converte ás granxas de porco, de vacún e avícolas, entre outras, nunha importante materia prima de biogás, por exemplo, senón que constitúen tamén unha opción para a industria alimentaria, que pode ver como a súa reutilización dá como resultado ingredientes de gran valor.

Así, restos como os grans gastados da cebada utilizada para a elaboración de cervexa ou as follas procedentes dos vexetais son ricos en biopolímeros, fotoquímicos e nutrientes que os converten en grandes promesas para a elaboración de novos alimentos. Os beneficios destas aplicacións son recíprocos, xa que ademais de obter novos produtos redúcense as consecuencias para o medio ambiente e reálzase a xestión sustentable deste tipo de materia.
O poder do “lixo”
A industria alimentaria observa como a reutilización destes refugallos orgánicos dá como resultado produtos de gran valor
Dentro desta actividade de aproveitamento para a industria alimentaria dos residuos orgánicos, o proxecto Bove, do que forman parte expertos andaluces e a empresa Innofood, traballa para buscar posibles usos aos subproductos agroalimentarios que se producen na zona. Ata o momento, e segundo os responsables de Innofood, conseguiuse, por exemplo, mellorar alimentos como galletas ou pan coa obtención de fibra, ou a elaboración de zume de ciruela concentrado procedente de augas de lavado desta froita e que foi valorado como unha bebida con propiedades antioxidantes.

Tamén neste contexto xurdía en 2005, no ámbito comunitario, o proxecto REPRO (Reducing Food Processing Waste), que durante tres anos desenvolveu métodos para dar un novo valor aos subproductos agroalimentarios. Coa participación do Institute of Food Research británico, ademais doutros 11 centros de investigación de Holanda, Francia, Finlandia, Suecia, Noruega, Turquía, Letonia e Sudáfrica, REPRO puxo énfase en desenvolver procedementos para a seguridade microbiológica dos coproductos e a minimización dos posibles riscos procedentes destes novos procesos, como o que resulta de aproveitar os residuos da elaboración de viño para a obtención de eminol, concentrado de polifenoles que mellora e dá maior valor a alimentos como o pan.

A tarefa non é nada fácil posto que antes deben facer fronte a retos como o puramente tecnolóxico, xa que dar saída a estes refugallos require un tratamento específico e coñecer con exactitude as aplicacións que poden ter. Ademais, outro dos aspectos que hai que ter en conta é garantir que se conservan as características organolépticas do produto.
Aproveitar a oliva, a uva e o tomate
A oliva, xunto co tomate e a uva, son o tres principais cultivos do sur de Europa. Un dos retos aos que debe facer fronte a súa industria é a eliminación dos residuos que xera. Baixo o nome de Bioactive-net, a UE pretende obter beneficios destes residuos pola súa riqueza en compostos bioactivos (aceites, fibra ou vitaminas). Na oliva, os principais beneficios concéntranse na pulpa e nas augas residuais que se obtén do seu moenda, concretamente polifenoles (hidroxitirosol e oleuropeina).

O proxecto, no que participa Ainia, tamén traballa co tomate, cuxos residuos sólidos na UE superaron en 2005 as 200.000 toneladas, entre peles e sementes. Delas poden obterse compostos bioactivos como licopeno, fibra do tomate, aceite de sementes e encimas. O procesado da uva é outra das actividades agrícolas da que se obtén unha importante cantidade de residuos sólidos, un 20% da materia seca de uva cultivada, segundo datos da Organización Internacional da Vide e do Viño (OIV). En concreto, e segundo as mesmas fontes, do procesado de 100 quilos de uva xéranse uns 25 quilos de refugallos, dos que o 50% son peles de uva, os 25% talos e o 25% restante sementes.

Na maioría dos casos a xestión destes residuos consiste en esparcirlos sobre o terreo como forraxe, aínda que o seu contido en fibra, taninos, compostos polifenólicos, lípidos e azucres convérteos nunha interesante materia prima de compostos bioactivos. Así, por exemplo, o aceite de sementes de uva adoita usarse como condimento para ensaladas, frituras ou adobos e, no campo da cosmética, como aceite para masaxes ou loción para queimaduras solares.

COA CASCA DO OVO

O aproveitamento dos restos de alimentos daba un dos seus froitos en 2004, cando un grupo de investigadores do Instituto de Fermentacións Industriais do CSIC traballaba coa casca de ovo para obter lactulosa, un prebiótico que pode utilizarse como complemento do penso en alimentación animal. O proceso baséase en utilizar a casca de ovo, un residuo orgánico moi habitual na industria alimentaria, xunto con ultrafiltrados procedentes de queserías, cuxa mestura deriva nunha suspensión de lactulosa e fosfatos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións