Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Riscos > Antibióticos

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Alternativas paira una carne sen antibióticos

O uso de antibióticos paira combater problemas de saúde animal foi una constante nos últimos tempos. Pero esta práctica, lonxe de asegurar una calidade óptima da carne ou de produtos derivados, podería carrexar graves problemas de saúde pública. A aparición de fenómenos de resistencia aos antibióticos, tanto en animais como en humanos una vez consumiuse o produto, limita a capacidade natural de loita contra as infeccións. Distintos estudos apuntan agora alternativas sólidas ao seu uso.

O tratamento de patoloxías infecciosas mediante o uso de antibióticos constitúe una práctica común nos países desenvolvidos desde hai anos. Pero un uso inadecuado dos mesmos, tanto en saúde humana como en animal, está a demostrarse que pode ser contraproducente. Os microorganismos que causan as infeccións microbianas adáptanse aos antibióticos, especialmente si empréganse de forma masiva e sen que sexan necesarios. Como consecuencia, vanse seleccionando aquelas cepas bacterianas que son capaces de crecer en presenza do antibiótico pondo de manifesto o que se denomina una antibioresistencia.

A pesar diso, o emprego de antibióticos continúa sendo una práctica habitual en produción animal. A favor do seu uso destaca o feito de que facilita o crecemento dos animais e limita a aparición de enfermidades. Con todo, debido aos potenciais riscos sanitarios que implican paira os consumidores, coa consecuente presión social, dun tempo paira esta parte iniciáronse distintas liñas de investigación que perseguen a obtención de produtos alternativos.

No entanto, a prescrición de antibióticos en saúde animal tende a ser cada vez máis restritiva ou, polo menos, controlada. Actualmente empréganse, sobre todo, nas chamadas etapas de transición, é dicir, cando os animais pasan dunha etapa produtiva a outra ou se lles somete a un traslado. Nestas situacións, debido normalmente a situacións de tensións, pode haber un maior risco a padecer enfermidades infecciosas.

Os diferentes estudos que se puxeron en marcha están a centrarse naqueles elementos que faciliten a absorción intestinal, mantendo as defensas naturais dos animais. Entre eles hai que destacar aos acidificantes que, como sustitutivos dos antibióticos, demostraron previr e mellorar os problemas sanitarios, frecuentemente de orixe intestinal, que tantas perdas económicas ocasionan nas explotacións, e aos minerais, especialmente o ferro, que consegue una mellora respecto á tensión animal e facilita o aumento de peso.

Ácidos orgánicos e microelementos no intestino

As condicións acedas favorecen a absorción de nutrientes e mellora a funcionalidade do intestino. Ao mesmo tempo algúns ácidos penetran na célula bacteriana, causando un desequilibro interno e destruíndoa. Ambos os efectos, é dicir, a mellora da funcionalidade intestinal e o maior control do crecemento de microorganismos sensibles, dota aos ácidos orgánicos de capacidade protectora.

Esta capacidade ponse especialmente de manifesto nos pitos de carne, nos que resulta de vital importancia o control do equilibrio-acedo base da dieta. A elevada inxestión de alimento nestes animais produce alcalinización e desequilibrios dixestivos que favorecen a proliferación de bacterias patógenas. A acidificación do medio exerce efectos beneficiosos a tres niveis do tracto gastrointestinal das aves:


  • O buche. Este compartimento dixestivo constitúe un ambiente idóneo paira o desenvolvemento de microorganismos, entre eles moitos patógenos. As bacterias poden chegar a colonizar o resto do aparello gastrointestinal e a carne tras o sacrificio, se se produce a súa rotura.

  • O estómago. Os pitos de temperá idade son incapaces de segregar a cantidade suficiente de ácido clorhídrico que garanta a correcta dixestión da proteína. O paso de proteína sen dixerir ao intestino supón un nutriente ideal paira o desenvolvemento de microorganismos patógenos. Mediante a adición de acidificantes increméntanse os estímulos que facilitan a correcta dixestión.

  • O intestino. A maior acidificación do intestino, maior secreción de bicarbonato e encimas producirase, co que se favorece a dixestión dos nutrientes. Nos tramos finais do intestino, una acidez insuficiente favorecerá a proliferación de potenciais patógenos. Nestes casos favorecerase a aparición de diarreas, coa consecuente subministración de antibióticos.

Respecto dos nutrientes minerais, a presenza de ácidos orgánicos favorece a súa absorción, o cal supón un importante beneficio. Ademais, a presenza de cantidades importantes de ferro limita a tensión, especialmente nos porcos, e facilita o aumento de peso de forma evidente, xa que ao estar o animal correctamente alimentado o organismo pode crecer mellor.

Control dos microorganismos

O efecto bactericida dos acidificantes ten interese principalmente no intestino delgado e os cegos. Como se comentou anteriormente, a Inmadurez dixestiva dos pitos novos permite o paso cara ao intestino de alimento sen dixerir. O poder bactericida dos ácidos orgánicos débese á súa penetración dentro da célula bacteriana producindo alteracións metabólicas que acabarán producindo a morte celular. Este mecanismo de acción confírelles maior eficacia fronte a bacterias como E. coli, Salmonella, Klebsiella, Yersinia ou Campylobacter, todas elas potencialmente patógenas paira animais e persoas. Con todo, bacterias beneficiosas como as bifidobacterias ou Lactobacillus ven favorecidas no seu crecemento. Estes microorganismos teñen un efecto favorecedor da funcionalidade intestinal e ao colonizar o intestino impiden o crecemento de flora potencialmente patógena.

ALTERNATIVAS Ao USO DE ANTIBIÓTICOS

De acordo coas informacións que se están publicando ultimamente, una mellora na alimentación e una especial atención ás condicións de funcionamento do intestino animal, especialmente nas aves, pode limitar a aparición de enfermidades intestinais. Se se considera que uno dos principais problemas de saúde animal é a aparición de diarreas, todas aquelas accións tendentes a diminuír esta patoloxía redundará nunha menor necesidade de emprego de antibióticos.

Ácidos grasos como o fórmico, propiónico e butírico mostráronse especialmente eficaces, aínda que serán necesarios estudos en profundidade sobre animais paira verificar a eficacia de cada un deles ou as súas mesturas.

De entre os micronutrientes, o ferro o que máis eficacia manifesta, pero non en todas as súas formas, dado que o ferro orgánico, o denominado ferro hémico, é o que mostra una maior eficacia, incuso a doses baixas. Por iso, apúntase como o máis recomendable.

Bibliografía

  • Chaveerach P; Keuzenkamp DÁ; Urlings HA; Lipman LJ; van Knapen F. 2002. In vitro study on the effect of organic acids on Campylobacter jejuni/coli populations in mixtures of water and feed. Poultry science. 81(5):621-628
  • Choct M; Hughes RJ; Wang J; Bedford MR; Morgan AJ; Annison G. 1996. Increased small intestinal fermentation is partly responsible for the anti-nutritive activity of non-starch polysaccharides in chickens. British poultry science. 37(3):609-621
  • Crespo, N.P.; Puyalto, M. e Mesia, J. 2002. Aves sen antibióticos. Veterinaris. 66:5-10
  • Hinton M. 1990. Antibacterial activity of short-chain organic acids. Veterinary record. 126(15):370.
  • Hume ME; Nisbet DJ; DeLoach JR. 1997. In vitro 14C-amino acid fermentation by CF3, a characterized continuous-flow competitive exclusion culture of caecal bacteria. Journal of applied microbiology. 83(2):236-242
  • Sofos JN; Smith GC. 1998. Nonacid meat decontamination technologies: model studies and commercial applications. International journal of food. 44(3):171-188

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións