Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Arturo Anadón, membro do panel científico de FEEDAP

«Hai que implantar o uso racional de aditivos e medicamentos en alimentación animal»

Arturo Anadón, catedrático de Toxicoloxía e Farmacoloxía na Universidade Autónoma de Madrid, é membro do panel científico sobre aditivos e outros produtos ou sustancias usados en alimentos para animais (FEEDAP nas súas siglas en inglés). Como experto exerce tamén a súa actividade no Comité Científico da Axencia Española de Seguridade Alimentaria. Defende un uso racional de fármacos e un control exhaustivo de potenciais contaminantes. A actividade que se realiza en FEEDAP está a resultar ser clave nestes momentos polas crecentes esixencias de control con respecto aos requirimentos e condicionantes que deben cumprirse en produtividade animal. O asunto non é baladí, tendo en conta que o consumido por un animal de granxa acaba acumulándose na súa carne e ser introducido no organismo humano provocando alteracións ou desencadeando patoloxías. Así mesmo, tamén pode acabar dispersándose no medio ambiente a través dos residuos. Todo iso implica a necesidade de efectuar análises exhaustivas do composto antes de que sexa autorizado e de que a empresa o poida usar comercialmente.

Vostedes avalían na EFSA os aditivos ou produtos antes de que sexan autorizados para a alimentación animal. A partir de que datos avalíase o seu efecto e toxicidade sobre os animais e, abrigo, en persoas?

Hai estudos realizados en animais de laboratorio cos que se puido establecer a toxicidade, así como os niveis a partir dos cales non se dá esta toxicidade. O ideal seria ter estes datos tamén en humanos, pero non os hai a nivel xeral excepto, claro, no caso dalgúns de tipo epidemiolóxico.

Epidemiolóxico?

Si, cando se deron casos de intoxicación alimentaria dunha parte da poboación causada por algún aditivo. Eses datos sérvennos para establecer a toxicidade e seguridade dun determinado produto.

A EFSA é relativamente nova. Que sucede cos aditivos que foron autorizados antes, os que están a se usar desde hai tempo?

O que tenta a Comisión Europea é revisar todas as sustancias que están no mercado. Ademais, nin o coñecemento de hai 25 anos é o mesmo que o de agora nin os produtos teñen unha autorización permanente, senón que teñen unha duración duns anos tras os cales a empresa debe pedir de novo a revisión. Este proceso de avaliación farase no marco da EFSA.

Entre os temas que figuran na súa axenda destaca a avaliación do uso do iodo para aves. Cal é a posición do Comité neste caso?

«Todos os aditivos e sustancias empregados en alimentación animal deben someterse a un proceso de revisión permanente»O iodo é un elemento traza esencial que necesitan todos os seres vivos. Imos avaliar os seus requirimentos fisiológicos para as diferentes especies animais de acordo coa Directiva 70/524/CEE e se o iodo que se administra segundo os niveis actuais autorizados pode ter efectos prexudiciais sobre a saúde humana ou animal ou sobre o medio ambiente.

Nese sentido, creo que os estudos de farmacocinética axudan a establecer se quedan residuos.

Si, neles vese como un produto se absorbe, distribúese, se metaboliza e elimínase do organismo. Igualmente dannos indicación de como un produto distribuído nun determinado tecido vaise eliminando, ata que alcanza un determinado nivel residual. Normalmente de analizan catro tipos de tecidos comestibles: pel e graxa, ril, fígado e músculo. O que se viu con certa frecuencia é que hai moita acumulación de residuos na pel e a graxa debido a que moitos tecidos teñen un carácter lipofílico. Por iso moitas veces recoméndase non comer a pel no caso do pito, porque é un tecido que acumula moitos residuos de aditivos, fármacos ou contaminantes.

Hai algúna sustancia máis complicada que outra á hora de ser revisada e aprobada?

«A maior acumulación de residuos de antibióticos ou contaminantes como as dioxinas dáse na pel e a graxa»A complicación depende dos usos e indicacións. En aditivos para a alimentación dos animais complícase o rexistro cando se quere para todas as especies de animais, xa que a empresa ten que presentar datos específicos do efecto do aditivo en cada animal, e dentro de cada especie a súa categoría. Por exemplo, se é para porcos, hai que ter datos de tolerancia e eficacia do aditivo para lechones, porcos adultos, en porcas reprodutoras. E se é para aves, hai que telos de pitos de engorde, galiñas poñedeiras e galiñas reprodutoras. En resumo, a información que ten que achegar a empresa é a referente á calidade do produto, a eficacia para cada especie animal e cada categoría, e datos da seguridade do produto. A seguridade, ademais, debe estudarse para os animais produtores de alimento, para o consumidor, para os traballadores que estarán en contacto con ese produto e para o medio ambiente, xa que o aditivo pode incorporarse aos compartimientos ambientais.

Os antibióticos incorporados na alimentación dos animais acabaranse eliminando definitivamente da súa dieta?

Parece que si, que se suprimirán todos os antibióticos no seu uso a dose sub-terapéuticas como promotores de crecemento, pola aparición de posibles bacterias resistentes. Polo momento a Comisión Europea xa prohibiu a avoparcina, a tilosina, a espiramicina e a virginiamicina. Como promotores do crecemento quedan actualmente só catro antibióticos autorizados, avilamicina, flavofosfolipol, monensina e salinomicina. Os dous últimos pertencen a grupos que non se utilizan en terapia humana.

Hai quen podería dicir que se se prohiben todos se vai a provocar unha «catástrofe» na produtividade das granxas.

Non é certo. Hoxe en día existen alternativas como os probióticos e prebióticos. Normalmente, cando a Comisión Europea prohibe algo xa existen alternativas. Ademais, hai que implantar o uso racional dos aditivos e medicamentos en alimentación animal. Se son necesarios úsanse; pola contra, non.

O RETO DA ALIMENTACIÓN NAS PISCIFACTORÍAS

Img piscicultura1
Imaxe: CSIC

Un dos retos que ten por diante o mercado da alimentación animal é o da acuicultura. O crecemento das piscifactorías é imparable, así como o mercado paralelo de pensos e materias primas para a alimentación dos peixes de granxas de engorde. Ao reto de conseguir unha dieta saudable nestas novas granxas, uniuse o dos contaminantes cando, hai un ano, saltaron as alarmas por un estudo norteamericano que revelaba que salmóns de piscifactorías tiñan niveis elevados de dioxinas.

Leste, o das dioxinas, é un dos aspectos que avalía a FEEDAP. O que se fai, detalla Arturo Anadón, é controlar que pensos e materias primas destinadas a consumo animal non superen certos limites tolerables en dioxinas. Ás veces, recoñece, son limites que se fan difíciles de cumprir. Dun lado, porque se por exemplo as fariñas de peixe proceden de peces do mar de zonas máis contaminadas, «a lóxica di que esa materia prima pode ter moita concentración en dioxinas».

Pero ademais hai que ter en conta as dioxinas que se acabarán acumulando nos peixes ao longo da súa vida, para poder respectar a regulamentación da Organización Mundial da Saúde. Esta ultima establece os límites de dioxinas que debe ter o produto final destinado a consumo humano. No caso do peixe, está fixado en 4 picogramos por gramo de carne de peixe e 2 picogramos por gramo de aceite de peixe.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións