Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

As incógnitas do brote de gripe aviaria en Bélxica e Holanda

Os científicos descartan riscos de transmisión alimentaria debidos ao virus da influenza aviaria

Img 117

A recente epidemia de gripe aviaria que afectou Bélxica e Holanda, principalmente, saldouse polo momento con 28 millóns de aves sacrificadas. Os expertos, que descartan o contaxio a través da cadea alimentaria, especulan coa posibilidade de que o virus saltase a barreira entre especies.

Img
Imaxe: © Ars Image Gallery

Os números falan por si sós: 258 brotes declarados (8 en granxas de Bélxica e 250 de Holanda) e 11 sen determinar son as últimas cifras da epizootia de influenza aviaria desatada en Europa desde que o pasado febreiro saltase a alarma. Máis de 28 millóns de aves de granxa sacrificadas até o 7 de maio; 83 traballadores do sector con infección leve e un falecido. As medidas de prevención estendéronse até Alemaña e o veto aplicado ao comercio de Holanda e Bélxica non se retirará antes do 16 de maio, segundo informou a UE. Relegado o seu impacto mediático por outra crise, a da síndrome aguda respiratorio severo, o brote de gripe aviaria desata, con todo, una pregunta común. Están a saltar os virus entre especies?

En realidade non hai razóns paira pensar que se están dando máis saltos de virus entre especies, non máis que antes, pero tampouco paira pensar o contrario. «Quizais simplemente sexamos máis conscientes diso agora», reflexiona Esperanza Gómez- Lucía, viróloga do departamento de Sanidade Animal da Universidade Complutense de Madrid. Pero tamén se barallan outras posibles explicacións. Especúlase coa posible influencia dos humanos e as alteracións ecolóxicas. Díxose, por exemplo, que a deforestación permitiría un aumento de radiación por ultravioletas no sotobosque, o que «podería estar a causar mutacións nalgúns virus», detalla Gómez-Lucía. Tamén, o uso de zonas deforestadas como pastos, permitiría a dispersión, a través do gando, de virus.

Algunha influencia achácase tamén ás granxas intensivas, ao haber máis posibilidade de contagios cando os animais están hacinados. «A peste porcina clásica xurdiu a mediados do XIX, cando empezaron a desenvolverse as granxas intensivas». Non é que antes non existise, pero non se daba o nivel actual de contagios. No caso da gripe aviaria, cuxa vía de transmisión é aerógena, o hacinamiento sería un factor determinante.

Non hai risco alimentario
O maior problema da epidemia son as súas enormes consecuencias económicas e a posible mutación do virus

O risco de contaxio alimentario queda descartado. «A cocción eliminaría o virus, e os pitos sacrificados, non dispersan o virus, xa que isto ocorre coa respiración». Ademais, é un virus moi inestable, que non sobrevive moito tempo se non é dentro dun animal vivo, detalla Gómez-Lucía. Os maiores problemas aos que se enfrontan as autoridades son, de feito, as consecuencias económicas dun sector danado pola epidemia e una posible mutación do virus.

O virus achado no veterinario holandés falecido era o tipo H7N7, normalmente detectado nas aves. É o mesmo que infectou a outras 83 persoas cunha variante máis suave da enfermidade. En Hong Kong, entre 1997 e 1998, outro tipo de virus de gripe aviaria, o H5N1, infectou por vez primeira aos humanos, con 18 casos e seis mortes. Naquel brote demostrouse que a vía de contaxio fora de ave a humanos, «o que non é habitual xa que normalmente o virus salta da ave ao porco e do porco ao ser humano», puntualiza Gómez-Lucía.

En marzo de 1999, o tipo H9N2 foi aparentemente identificado (faltou a confirmación dun laboratorio), e infectou a cinco persoas, que se recuperaron sen problemas. Máis recentemente, en febreiro de 2003, tamén en Hong Kong, o tipo H5N1 infectou a dúas persoas, una delas falecida. A famosa gripe ‘española’ de 1918 era tamén una gripe aviaria de orixe asiática.

Hong Kong e China parecen ser zonas especialmente proclives á gripe aviaria. Barállanse razóns como que podería ser un reservorio do virus e os cambios climáticos. Tamén o comercio, xa que alí é habitual a venda de aves vivas. De feito, e leste é un dato esencial, o virus veuse detectando en aves periodicamente, pero non sempre afecta a persoas.

Agora, o que máis temen os expertos é que isto deixe de ser así e o virus mute tendo una superior afinidade ou tropismo polas células humanas, o que propagaría a infección entre a poboación e convertería a calquera persoa infectada en axente portador. É una hipótese que de momento quedou descartada, pero preocupa. O que queda por determinar é a vía de contaxio e se o porco xogou algún papel, cuestión que a Comisión Europea trasladaba a expertos dos Estados membros. Tamén a Comisión Europea e a OMS recomendaban protección profiláctica paira os traballadores de granxas en situación de risco. Mentres tanto, está a prepararse un kit específico paira a detección de H7N7, que estará a punto a mediados de maio, informaba a OMS, e estase traballando no desenvolvemento dunha vacina paira H7N7.

A NAI DE TODAS As GRIPES

O virus da gripe ten oito segmentos de ARN .A súa cuberta máis exterior incorpora as proteínas hemaglutinina (HA) e neuraminidasa (NA). Son as máis infecciosas e as que determinan a patogenicidad de cada virus. «A gripe humana adoita levar os tipos 1, 2 e 3 da proteína HA (H1, H2, e H3); e os tipos 1 e 2 da NA (N1 e N2)», explica Esperanza Gómez-Lucía a consumaseguridad.com . Nas aves, con todo, áchanse todos os tipos de ambas as proteínas. Isto é o que levou a pensar que «o virus ancestral da gripe desenvolveuse primeiro nas aves e delas saltou ás outras especies».

«O perigo de brotes como o actual é que a longo prazo os virus que agora son tipicamente de aves afáganse aos receptores celulares humanos», detalla a viróloga, quen engade que a recente secuenciación do xenoma do pito quizais poida axudar a comprender tamén este virus, a súa orixe e a súa preferencia polas aves. Hai algunha forma de evitar os brotes? O único sistema, polo momento, é «muestrear e controlar continuamente as poboacións das granxas, cousa que xa se fai», afirma. A boa noticia é que os brotes se controlan de forma bastante rápida, o que pode impedir que o virus de gripe aviaria mute e esténdase. O virus necesita tempo paira adaptarse, e cortar os brotes antes de que se adapte é, de momento, a mellor arma contra a hipotética mutación do virus.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións