Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Autorización de novos alimentos

O Parlamento Europeo esixe medidas de control concretas para os nanoalimentos e mantén o veto aos procedentes da clonación

Os avances en ciencia e tecnoloxía dos alimentos tradúcense na elaboración de novos produtos. A pesar da gran variedade e as importantes diferenzas entre eles, todos comparten unha mesma particularidade: débense someter, antes da súa autorización, a unhas esixentes medidas de avaliación e control. O concepto de “novo alimento” engloba, ademais dos transxénicos, outros que conteñen nanopartículas. O Parlamento Europeo acaba de presentar unha proposta para extremar os controis nestes alimentos antes de que se autorice a súa entrada no mercado comunitario. Tamén fai unha mención especial aos alimentos que proceden de animais clonados, cuxa autorización na UE está prohibida, un bloqueo que aínda defende o Parlamento Europeo.


Un alimento novo é aquel que non se consumiu de forma habitual na UE antes do 15 de maio de 1997. Desde entón, cando se aprobou a normativa que recoñece estes novos produtos, as autoridades europeas na materia aprobaron, segundo información parlamentaria, uns 20 novos alimentos, entre eles, o zume de noni. Esta aprobación réxese por unha lexislación específica que acaba de revisarse co obxectivo de simplificar e unificar o proceso. No marco desta reevaluación, a Comisión de Medio Ambiente, Saúde Pública e Seguridade Alimentaria do Parlamento Europeo ha presentado unha proposta na que destaca que certos alimentos requiren que se lles apliquen maiores controis, como os produtos que se crean a partir da nanotecnoloxía, e que outros, como os obtidos de animais clonados, deben continuar prohibidos no mercado europeo. O obxectivo é garantir ao consumidor a inocuidad dos alimentos que adquire e, ademais, velar polo benestar animal.

Análise en grao sumo pequena

A ciencia do microscópico, que traballa a escala nanométrica, aplícase desde hai algúns anos no campo da alimentación. Os avances conseguidos ata agora traducíronse no desenvolvemento de envases alimentarios e sistemas de detección de posibles riscos. A pesar dos prometedores avances alcanzados, o uso e a regulación desta tecnoloxía manteñen un pulso aberto entre os responsables en seguridade alimentaria, que recoñecen a necesidade de garantir que o seu uso é seguro e non implica riscos para o consumidor. Na UE, desde o ano 2008, un código de conduta regula a nanociencia con pautas de precaución sobre o seu uso.

O Parlamento Europeo considera que os métodos actuais non permiten avaliar os efectos reais das nanopartículas nos alimentos

O principio de precaución fundaméntase no feito de que aínda quedan por esclarecer certas lagoas, como a persistencia das nanopartículas nas persoas ou os métodos toxicolóxicos utilizados para avaliar a persistencia destas nanopartículas. A modificación dos alimentos a través de procesos de produción novos, como este caso, debe contar con todas as ferramentas que permitan coñecer as repercusións sobre os propios produtos.

O Parlamento Europeo recoñece as necesidades específicas destes e propón, por tanto, que non se inclúan na lista de alimentos permitidos ata que non se comprobe que o seu uso é seguro. Segundo un informe europarlamentario, os métodos actuais “non permiten avaliar os riscos relacionados cos nanomateriales”. Se estes alimentos avanzasen e chegasen ao mercado, deberían incluír na etiqueta a palabra “nano”.

Nun informe da Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA), elaborado tamén en 2008, xa se recoñecía que esta tecnoloxía precisaba controis específicos, xa que un mesmo método pode divergir se se aplica nun determinado grupo de alimentos ou noutro. Unha das dificultades expostas entón referíase a que, a pesar de traballar a escala tan minúscula, os efectos non son tan pequenos como a técnica aplicada, senón que teñen capacidade de interferir en grandes áreas. As dúbidas expostas entón mantéñense hoxe, xa que o Parlamento Europeo recoñece que falta “precisión sobre os posibles efectos nas persoas da liberación de nanopartículas”.

Rexeitamento á clonación
Na mesma valoración sobre autorización de novos alimentos, o Parlamento Europeo ha feito unha mención especial aos procedentes de animais clonados, en concreto leite e carne, e rexeita que se regularice no mercado comunitario o uso desta técnica para obter alimentos destinados ao consumo humano. Os motivos son similares aos expostos cos nanoalimentos, xa que, ademais do baleiro normativo, son necesarios máis estudos para determinar que non hai riscos. De aí tamén que na UE non se comercialice ningún produto que proceda de animais clonados.

Esta tecnoloxía e a súa aplicación en alimentación debe facer fronte non só ás consideracións éticas sobre a súa idoneidade ou non, senón tamén a determinados baleiros sobre as posibles anormalidades xenéticas que poidan derivarse. En 2008, xa se puña en dúbida se os xenes que se introducen no ADN dos animais poderían xerar proteínas que, de forma natural, non se achan na dieta das persoas. Co fin de non expor ao consumidor a posibles “riscos ocultos”, a decisión parlamentaria, que se discutirá o próximo mes de xullo, mantén a prohibición.

Esta proposta de regulamento coincide co anuncio do nacemento, o pasado 18 de maio, do primeiro clon de touro de lida en España, froito de tres anos de investigación dirixida por expertos da Fundación Valenciana de Investigación Veterinaria (Fevive) e cuxa finalidade é pór freo ao perigo de extinción de certas especies. Na UE, a clonación de animais está permitida sempre que a súa carne non se destine á alimentación.

SUPERAR As PROBAS DE INOCUIDAD

Img
O camiño que segue un novo alimento antes de que se autorice o seu uso na UE é longo. Antes de que os consumidores teñan acceso a eles, deben esclarecerse cuestións sobre a seguridade do proceso ao que se someteu, se este método ten antecedentes, se a súa aplicación implica un cambio na composición do alimento, se os riscos toxicolóxicos e microbiológicos quedan ben definidos e se se desenvolven, durante o proceso, sustancias que poidan ser prexudiciais para as persoas. O regulamento europeo que vela por este control (e que non se aplica aos aditivos nin aromas) ten como obxectivo que todo alimento que se autorice non “supoña un risco para o consumidor, non induza a erro e non implique desvantaxes desde o punto de vista nutricional”.

Cando un país recibe unha solicitude de aprobación, este debe realizar unha avaliación inicial e enviala á Comisión Europea e aos demais Estados membros, que reevalúan de novo a idoneidade ou non do alimento. Se non hai obxeccións, a autorización ten o visto e prace. En cambio, se considera que son necesarias máis avaliacións, a solicitude envíase ao Comité Permanente da Cadea Alimentaria e de Sanidade Animal, que axuda á Comisión Europea a elaborar medidas sobre alimentos. Este decidirá se, para autorizar un determinado alimento, é necesario adoptar condicións de uso e requisitos de etiquetaxe específicos (composición, presenza de materias primas ou valor nutritivo).

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións