Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Avances en enfermidades priónicas

A investigación en encefalopatías esponxiformes transmisibles (EET), como o mal das vacas tolas, analiza aspectos de diagnóstico e epidemiología

img_prio listado

A pesar dos avances alcanzados en investigación sobre encefalopatías esponxiformes transmisibles (EET), que afectan os animais e ás persoas, aínda se manteñen algunhas incógnitas por descifrar. Niso traballan numerosos expertos de todo o mundo, que centran os seus traballos en entender como actúa a enfermidade para controlala. Unha resposta a estes avances quedaría reflectida nas cifras de 2007, que indican un descenso de casos confirmados na UE.

Desde que na década do oitenta empezáronse a confirmar os primeiros casos de vacas tolas na UE, concretamente no Reino Unido, foron numerosas, e continúan séndoo, as investigacións que se fixeron para entender como actúa a enfermidade. Os primeiros estudos neste campo determinaron que as enfermidades esponxiformes transmisibles están causadas pola alteración de priones, formas proteicas presentes en todos os vertebrados superiores, e de forma máis específica do prión PrPsc, unha molécula de natureza proteica. É precisamente na bioloxía dos priones a área na que se centran as investigacións actuais.

Dentro desta familia de enfermidades inclúese a de Creutzfeldt-Jakob en humanos, a encefalopatía esponxiforme bovina (EEB) e a tembladera ou ‘scrapie’ en ovinos e caprinos. As investigacións na área priónica concluían, en 1996 e tras a detección no Reino Unido dunha nova variante de Creutzfeldt-Jakob (v-CJD), que está posiblemente relacionada coa exposición a través dos alimentos, á EEB. Entón, identificouse como causa o axente etiológico de natureza proteica denominado ‘prión’.

Cos priones
Os nódulos linfáticos teñen un papel importante na propagación de priones desde o lugar da infección ao sistema nervioso central, segundo un estudo
As primeiras conclusións científicas determinaban, coa aparición dos primeiros casos de vacas tolas e do inicio da crise, que o axente provoca lesións no sistema nervioso central e que os tecidos bovinos nos que se detectan priones son as amígdalas, os ollos, o encéfalo, a medula espinal, o bazo e o intestino delgado, tecidos que se eliminaron da cadea alimentaria en zonas con EEB. Agora, unha das investigacións máis recentes sobre a enfermidade de priones dábana a coñecer o pasado mes de setembro un grupo de científicos do Instituto Robert Koch de Berlín no diario ‘BMC Veterinary Medicine’. Os expertos aseguran que na enfermidade dos priones poderían xogar un papel determinante os nódulos linfáticos.

Os expertos alemáns han inoculado a enfermidade de priones da tembladera a hámsteres cunha inxección de distintas doses nos seus pés. Antes, os expertos extirparon os nódulos linfáticos a algúns animais. As conclusións do estudo manteñen que esta extirpación despois da inoculación da infección mediante unha dose pequena incrementa a esperanza de vida do animal, co que os expertos esperan poder abrir unha nova porta para o desenvolvemento de formas de prevención e tratamento.

Outro estudo, esta vez levado a cabo por expertos do Servizo de Investigación Agrícola estadounidense (ARS), centrouse en investigar as variacións no xene do prión bovino co fin de poder identificar a susceptibilidade da EEB nalgúns animais. Para iso, han secuenciado o xene do prión bovino PrNp en 192 bovinos que representan 16 razas de carne e 5 de leite comúns en EE.UU. Do total de secuencias, os expertos identificaron 388 variacións, das cales 287 non eran coñecidas. Algunhas, ademais, poderían afectar a susceptibilidade de EEB en bovinos.

A principios de 2007, unha investigación británica publicada en Neuron ‘’ conseguía reverter a enfermidade das vacas tolas en ratos, e librábaos dos problemas de trastornos de comportamento asociados ás EET. Outro estudo estadounidense, esta vez avalado polos Institutos Nacionais de Saúde de EE.UU., desenvolvía unha vacina oral capaz de impedir o desenvolvemento da enfermidade en ratos. Os primeiros resultados demostraron que a vacina é capaz de previr e atrasar a aparición dos síntomas da enfermidade priónicas en ratos. A pesar do achado, os expertos, dirixidos por Thomas Wisniewske, da Facultade de Medicina da Universidade de Nova York, manteñen que «aínda queda moito por facer» e que traballan no proceso de redeseño da vacina para o gando.

Enfoque integral
Para dar unha maior comprensión á bioloxía dos priones celebrouse, do 26 ao 28 de setembro en Edimburgo, o encontro ‘Prion 2007’, que reuniu a uns 700 expertos de todo o mundo na materia. Unha das prioridades que quedaron fixadas na reunión foi establecer unha xestión do risco partindo de distintos puntos de vista: desde unha perspectiva retrospectiva, é dicir, tendo en conta os coñecementos acumulados do pasado, e desde unha perspectiva prospectiva, que utiliza estes coñecementos para reducir futuros riscos. Actualmente, unhas 52 institucións de investigación repartidas en 20 países dedícanse ao estudo dos priones, todas elas integradas en Neuroprion, unha importante rede de investigación constituída por expertos europeos que está operativa desde 2003.

CIFRAS E RISCO

A EEB ou mal das vacas tolas e outras enfermidades priónicas detectáronse nuns 22 países de todo o mundo distribuídos en Asia, Europa, Norteamérica e Oriente Medio. Segundo os últimos datos sobre a incidencia do mal das vacas tolas no Reino Unido, un dos países máis afectados pola enfermidade, no que levamos de ano confirmáronse 49 casos, fronte aos 114 detectados en 2006. A tendencia neste país foi descendente desde o ano 1992, cando se rexistraron 37.280 casos. Desde o ano 2003 os casos non chegan ao milleiro. No resto da UE, os datos dispoñibles ata o momento reflicten tamén este descenso, xa marcado en 2006, durante o ano 2007. Do total de análises realizadas en 2006, 320 casos deron positivo, o que representa un 43% menos que en 2005, cando se rexistraron 561 casos. A cifra supón a quinta parte dos 2.0167 casos de 2001.

A mediados de 2007, un informe da Autoridade Europea para a Seguridade Alimentaria (EFSA) daba conta deste descenso «constante», do 35% anual. O mesmo informe recoñece que só se rexistraron 22 casos despois de que a UE prohibise totalmente o uso de fariñas animais para elaborar pensos en 2000, consideradas a principal causa de contaxio.

Pese ao descenso, a EFSA considera necesario manter a alerta debido ás diferenzas que hai en relación ao momento no que se empezaron a aplicar as medidas de control e o grao de exposición á enfermidade. Outro dos datos apuntados pola Axencia é que a aparición de casos en animais de menos de 33 meses de idade é «excepcional», aínda que advirte que a pesar de que nas probas non se detecte o prión iso non é indicador de que a enfermidade non estea presente nalgún órgano, co consecuente risco de propagala.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións