Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Beneficios e riscos da lactación artificial

A práctica totalidade de organismos e sociedades científicas recoñecen a lactación natural como o alimento de elección paira os lactantes durante o primeiro semestre de vida. No entanto, a miúdo faise necesaria a lactación artificial. Os leites maternizadas supoñen una boa opción, pero é preceptivo estimular á industria para que investigue en mellores fórmulas e informar o consumidor dos riscos dunha manipulación inadecuada.

A composición do leite materno varía entre as distintas mulleres e mesmo na mesma muller en función da duración da lactación, da hora do día ou de si trátase do momento inicial ou final dunha tetada. Aínda que o réxime alimentario e outros factores maternos inflúen na composición do leite, distintos estudos suxeriron que nesta os cambios adáptanse en gran medida ás necesidades e prioridades nutricionais do lactante, sobre todo nos primeiros meses de vida. Posteriormente, a súa composición é máis dependente da dieta e da composición corporal da nai.

Os leites maternizadas deben consumirse tras a súa preparación, xa que se alteran con facilidade e facilitan a proliferación de microorganismos

O contido en lactosa e en hidratos de carbono en xeral é elevado, en particular durante os primeiros meses da lactación, en comparación co leite de vaca ou as fórmulas infantís. Os oligosacáridos, practicamente ausentes no leite de vaca, teñen un importante papel metabólico e inmunológico por exemplo na síntese de gangliósidos e esfingolípidos cerebrais, como inhibidores da adhesión bacteriana ás superficies epiteliales e como favorecedores do crecemento de bifidobacterias na flora intestinal.

A graxa constitúe o principal achegue enerxético (aproximadamente o 50%). Os ácidos grasos principais son o oleico, palmítico, linoleico e alfalinolénico, xunto aos ácidos grasos de cadea moi longa (máis de 20 átomos de carbono), en especial o ácido araquidónico e o ácido docosahexaenoico, imprescindibles paira o desenvolvemento neural e da retina.

O índice de proteínas séricas/caseína é elevado (90/10) ao comezo e descende rapidamente durante o curso da lactación a 60/40 no leite maduro e 50/50 ao final da lactación. Debe terse presente a alta concentración de nitróxeno non proteico, cuxo significado nutricional se descoñece.

Minerais e vitaminas


A diferente concentración de minerais e vitaminas no leite de muller e nas fórmulas infantís debe ser valorada en termos de biodisponibilidad, significativamente maior na primeira. A fracción absorbida de ferro alcanza o 40-70% do achegado polo leite materno fronte ao 10-25% do contido nas fórmulas. Isto fai posible que, sendo baixa a concentración do ferro no leite de muller, a maioría dos lactantes alimentados a peito non presenten deficiencia de ferro durante o primeiro semestre de vida. O contido de calcio é relativamente baixo, pero a proporción calcio/fósforo favorece a súa absorción. Outro exemplo é o posible achegue deficiente de vitamina D, xa que aínda que se observou que os valores de 2,5 hidroxivitamina D son significativamente máis baixos nos nenos alimentados con leite de muller que nos alimentados con fórmula, non se demostran diferenzas nin no contido óseo mineral nin nos valores de osteocalcina, polo que se especula que esta absorción mineral adecuada podería deberse á existencia dun mecanismo de transporte pasivo independente da vitamina D.

Por outra banda, no leite humano existen moitos factores funcionais que permiten un mellor desenvolvemento do neno. Entre eles, sustancias con acción hormonal ou con actividade protectora contra infeccións potenciais, tanto de virus como de bacterias.

Beneficios sobre a saúde

A alimentación do lactante con leite humano supón una mellor regulación metabólica, maior protección inmunológica, e menor risco de sensibilidade alérxica, morbilidad infecciosa e morte súbita e probablemente un mellor desenvolvemento emocional e intelectual, grazas a una maior relación coa nai e un maior sentimento de protección. Ao mesmo tempo evidénciase una menor incidencia dalgunhas enfermidades a medio e longo prazo, talles como a diabetes mellitus, a enfermidade de Crohn, a obesidade ou a enfermidade cardiovascular.

Os beneficios demostrados da lactación materna han feito da súa promoción una prioridade pediátrica. Con todo, hai situacións nas que a lactación materna non é posible. Entre elas, una insuficiente produción de leite por parte da nai, algunhas enfermidades de tipo infeccioso ou adictivo, así como problemas como as gretas, a reincorporación á actividade laboral ás 16 semanas post-parto, ou o cansazo da nai ante unha lactación continua e dependente. Estas causas, entre outras, fan que a lactación se prolongue só durante o primeiro trimestre.

LACTACIÓN ARTIFICIAL

A lactación artificial, aínda que hoxe en día non sexa idéntica á natural, non pode ser rexeitada de plano. Pola contra, deberíase estimular á industria para que continúe investigando no desenvolvemento de fórmulas cuxa composición cualitativa e cuantitativa aproxímese o máis posible ao leite humano, xa que suporía una mellora significativa na alimentación dos lactantes.

Actualmente, a lactación artificial fundaméntase principalmente na mestura de diferentes compoñentes como fariñas de soia, leite en po ou parte dos compoñentes da mesma. Normalmente fabrícanse con fariñas que deben reconstituirse con auga quedando o conxunto, nas doses recomendadas, axustado ás necesidades do recentemente nado. Neste produto existen una serie de riscos, que o consumidor normalmente descoñece, e que requiren que sexan coñecidos e evitados.

Dun lado, as materias primas empregadas comercialízanse en po e sen refrixeración. Por tanto, podería darse una certa contaminación microbiológica, aínda que sen capacidade paira multiplicarse no produto previamente ao seu reconstitución. En calquera caso, dificilmente poderá detectarse a presenza de patógenos, xa que se traballa sempre con produto pasteurizado.

Con todo, tras a reconstitución en casa, o leite preparado é tan alterable como poida selo o leite cru, polo que un mantemento do produto a temperatura ambiente leva una multiplicación das bacterias, o que fai que se perda calidade nutricional, que o produto se altere, e mesmo, que poida darse a proliferación de patógenos. Neste caso é importante destacar que os biberóns se han de preparar inmediatamente antes do seu consumo. En ningún caso pódese recomendar a preparación do biberón e deixalo no frigorífico e menos a temperatura ambiente.

A presenza de patógenos relaciónase habitualmente cunha manipulación inadecuada durante a preparación do biberón. Por iso é altamente recomendable que quen efectúe esta preparación manteña unhas mínimas condicións de hixiene persoal.

Do mesmo xeito, se o biberón non se lavou, desinfectado ou esterilizado adecuadamente, multitude de microorganismos poderán multiplicarse nos restos do leite, o que incrementará significativamente o perigo de infección alimentaria.

Bibliografía

  • Dai D., Nanthkumar N.N., Newburg D.S. e Walker W.A. 2000. Role of oligosaccharides and glycoconjugates in intestinal host defense. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition. 30:23-33.
  • Goldman AS, Garza C, Nichols BL Immunologic factors in human milk during the first year of lactation. J Pediatr 1982; 100: 563567.
  • Koletzko B., Thiel I. e Springer S. 1992. Lipids in human milk: a model for infant formulae?. European Journal of Clinical Nutrition. 46(Suppl 4):545-555.
  • Nommsen L.A., Lovelady C.A., Heinig M.J., Lünnerdal B. e Dewey K.G. 1991. Determinants of energy, protein, lipid and lactose concentrations in human milk during the first 12mo of lactation: The Darling Study. American Journal of Clinical Nutrition. 53:457-465.
  • OMS. 1998. Probas científicas dos dez pasos cara a unha feliz lactación natural. Xenebra: WHO, CHD/98.9.
  • Park M.J., Namgung R., Kim D.H. e Tsang R.C. 1998. Bone mineral content is not reduced despite low vitamin D status in breast milkfed infants versus cow's milk based formulafed infants. Journal of Pediatrics. 132:641-645.
  • Leis Trabazo, R. e Tojo Sierra R. 2001. Guías prácticas sobre nutrición. Alimentación no lactante. Anais Españois de Pediatría. 54:145-159.
  • Walker W.A. 2000. Role of nutrients and bacterial colonization in the development of intestinal host defense. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition. 30:34-37.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións