Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Cara a un sistema global de inocuidad de alimentos

A implementación de mecanismos de control, produción e distribución de alimentos inocuos converteuse en obxectivo principal da FAO e a OMS

As organizacións internacionais que se preocupan da seguridade alimentaria e da saúde pública da poboación mundial teñen moi claro que un sistema global de inocuidad alimentaria compete a todos, desde as autoridades gobernamentais de todos os países do planeta, ao sector privado, aos propios consumidores, e outros sectores, como son o académico ou o dos medios de comunicación. E é que a «elaboración de sistemas eficaces de inocuidad dos alimentos» baséase en gran medida na coordinación, a colaboración e a comunicación entre todas as actividades.

A FAO, como principal axencia especializada das Nacións Unidas que se ocupa de todos os aspectos relacionados coa calidade e inocuidad dos alimentos, ao longo de cada unha das fases de produción, almacenamento, transporte, elaboración e comercialización de alimentos, a través do Servizo de Calidade dos Alimentos e Normas Alimentarias da Dirección de Alimentación e Nutrición, e a Organización Mundial da Saúde (OMS) mostráronse durante este ano especialmente sensibles sobre estas cuestións.

Desde unha perspectiva máis localizada celebrouse durante o mes de maio de 2004 a Conferencia Rexional FAO/OMS sobre Inocuidad dos Alimentos en Asia e no Pacífico; e cun enfoque máis global está previsto para outubro do presente ano o Segundo Foro Mundial FAO/OMS de autoridades de Regulamentación sobre Inocuidad dos Alimentos. Neste último encontro trataranse especificamente cuestións sobre o control da inocuidad alimentaria e a vixilancia epidemiolóxica.

Un enfoque local
O pasado mes de maio tivo lugar en Seremban (Malaisia) a Conferencia Rexional FAO/OMS sobre Inocuidad dos Alimentos en Asia e no Pacífico, que forma parte dunha serie de reunións rexionais para atender ás necesidades dos Estados membro en materia de orientación sobre políticas e creación de capacidade no ámbito da inocuidad dos alimentos.

FAO/OMS queren potenciar a calidade e inocuidad nas fases de produción, almacenamento, transporte, elaboración e comercialización de alimentos

A convocatoria destes foros rexionais atende á suxestión dos participantes no primeiro Foro Mundial FAO/OMS de Autoridades de Regulamentación sobre Inocuidad dos Alimentos, celebrado en xaneiro de 2002 en Marrakech, que incitaba a ambas as organizacións a convocar conferencias en todas as rexións do mundo e cuxa primeira reunión se celebrou en Budapest, en febreiro de 2002, para a rexión europea.

A Conferencia para Asia e o Pacífico tiña como finalidade facilitar o debate sobre cuestións de inocuidad alimentaria, identificar medidas prácticas e formular recomendacións para a creación de mecanismos de capacitación ou de apoio. Así mesmo, achar oportunidades para a cooperación rexional nos ámbitos da agricultura, as agroindustrias, a produción postcosecha, a elaboración de alimentos, o comercio de produtos alimentarios, a saúde pública e a protección dos consumidores; e proporcionar unha plataforma adecuada para unha ampla cooperación e para o mutuo entendemento, promovendo un maior intercambio de información a todos os niveis, co fin de mellorar a transparencia e a creación de capacidade e lograr unha comunicación máis eficaz cos consumidores, os produtores e a industria para mellorar a inocuidad dos alimentos.

Un enfoque global
Doutra banda, e atendendo a un enfoque máis global, celebrarase entre o 12 e o 14 de outubro de 2004 en Bangkok (Tailandia), o Segundo Foro Mundial FAO/OMS de autoridades de Regulamentación sobre Inocuidad dos Alimentos. A finalidade deste tipo de eventos é ofrecer ás autoridades de regulamentación sobre inocuidad dos alimentos de todas as rexións do mundo a posibilidade de reunirse para examinar, debater e intercambiar as súas experiencias sobre as cuestións relativas á inocuidad dos alimentos que son motivo de preocupación xeral.

Aínda que neste caso non se formulará ningunha recomendación nin se chegará a unha declaración específica sobre cuestións relativas á inocuidad dos alimentos, nas Actas recolleranse os resultados do Foro, a fin de promover accións prácticas e pragmáticas sobre determinados temas, cuxo contido se limitou a dous temas: Reforzo dos servizos oficiais de control da inocuidad dos alimentos alimentos; Vixilancia epidemiolóxica das enfermidades causadas por alimentos e sistemas de alerta en materia de inocuidad dos alimentos.

O temario do segundo Foro Mundial
No primeiro dos temas, o documento de presentación declara que a industria é a responsable de proporcionar alimentos inocuos e aptos para o seu consumo, mediante a aplicación de prácticas de hixiene e o control dos perigos alimentarios. E que os gobernos deben velar por que os consumidores estean adecuadamente protexidos das enfermidades causadas polos alimentos ou dos danos inferidos polos mesmos, así como manter a confianza nos alimentos procedentes do comercio internacional.

Para tal fin manifesta a necesidade de que os servizos oficiais de control deban estar capacitados para poder facer cumprir eficientemente as normas en materia de inocuidad alimentaria, que vai depender tanto da estrutura organizativa, como da xestión dos devanditos servizos oficiais. E precisamente esta cuestión, pola súa relevancia con respecto a unha alimentación inocua para a poboación, vai ser obxecto de debate no Foro Mundial, a fin de mellorar tanto a organización como a xestión.

Neste sentido, establécese como primeiro paso que deben dar todos os países elaborar unha estratexia nacional para definir as responsabilidades e as tarefas das diversas partes interesadas. E é que segundo o documento que presentan os organismos organizadores, os controis da inocuidad dos alimentos deben levalos a cabo, por unha banda, a industria, mediante o uso de sistemas de garantía da calidade como o APPCC e, por outro, os servizos oficiais.

Non se esconde que ambas as actividades de control deben estar apoiadas por un marco xurídico integral, que ademais achega seguridade xurídica aos diferentes operadores e controladores.

Outras cuestións das que tratan os documentos temáticos presentados son aquelas que inciden sobre a problemática que ten a industria á hora de aplicar na práctica o APPCC. Neste sentido, suxírese a necesidade de que os inspectores de alimentos deban fomentar a súa aplicación e levar a cabo auditorías baseadas nos riscos. O inspector de alimentos é considerado como elemento esencial, ao manter un contacto directo coa industria e cos comerciantes de alimentos e, a miúdo, co público. De aí a necesidade, segundo maniféstase, de que o inspector deba recibir unha formación adecuada que lle capacite para desempeñar as súas diversas funcións; e de que os directores dos servizos de control dos alimentos deban ser formados apropiadamente para ese efecto. Un labor, a do inspector que se considera clave, xunto coa organización administrativa necesaria, para fomentar a confianza dos alimentos comercializados a nivel internacional, que esixe ademais dun control fiable das importacións e exportacións, e contar con sistemas de certificación.

Vixilancia epidemiolóxica
A vixilancia epidemiolóxica das enfermidades causadas polos alimentos e sistemas de alerta rápida en materia de inocuidad dos alimentos constitúe o segundo dos temas que van ser tratados no Foro Mundial. Neste marco, os documentos temáticos determinan que a elaboración dunha estratexia efectiva de inocuidad alimentaria débese basear nun sistema fiable de información sobre a situación das enfermidades transmitidas polos alimentos.

A aplicación de medidas efectivas en materia de inocuidad dos alimentos, en especial en situacións de emerxencia, require un proceso de presentación de informes precisos e actualizados por parte dos servizos oficiais responsables do control da saúde humana e dos alimentos, en colaboración con outras partes interesadas. Ademais, para poder activar un mecanismo de resposta de emerxencia en caso de necesidade, é necesario prever os riscos e desenvolver un sistema de alerta rápida.

En base ao comentado, suxiren que cada país desenvolva un sistema efectivo de control dos perigos potenciais existentes na subministración de alimentos e de vixilancia das enfermidades transmitidas polos mesmos, integrado de tal modo que se poidan determinar e analizar as relacións existentes entre a contaminación dos alimentos e as enfermidades transmitidas por estes. E realizan toda unha serie de advertencias sobre potenciais perigos.

Neste sentido, advirten que a contaminación dos alimentos presenta un risco moi alto de propagación a través das fronteiras; que os factores ambientais e as novas tecnoloxías poden dar orixe a perigos alimentarios que se transformaron en problemas importantes para a saúde pública e o comercio internacional; e que a contaminación intencionada de alimentos, incluído o terrorismo biolóxico, expón un risco potencial xeneral que pode ter dimensións locais, rexionais ou mundiais.

Por iso, o Foro Mundial é un lugar adecuado para que os organismos responsables do control epidemiolóxico e da vixilancia dos alimentos nos distintos países intercambien información e colaboren na recolección, a análise e a comunicación de datos a fin de mellorar a pertinencia das súas avaliacións de riscos e de cooperar na xestión dos mesmos. A prevención e a resposta aos devanditos perigos son complexas e multiformes e necesitan ser abordadas mediante un enfoque integral polo que apostaron a FAO e a OMS.

POR UNHA ALIMENTACIÓN INOCUA

Img hambre1
Imaxe: WHO/P.Virot

Sobre o papel, a Organización das Nacións Unidas para a Agricultura e a Alimentación (FAO) sempre outorgou prioridade a programas e actividades destinados a mellorar a inocuidad e calidade dos alimentos. A Organización Mundial da Saúde (OMS) tamén asumiu un compromiso continuo en defensa do principio fundamental de que a garantía da inocuidad alimentaria é unha actividade esencial e unha parte integral de todo programa de saúde pública.

E ambas as organizacións, no marco do Programa Conxunto FAO/OMS sobre Normas Alimentarias, a Comisión do Codex Alimentarius, establecen normas alimentarias internacionais, así como disposicións consultivas en forma de códigos de prácticas, directrices e outras recomendacións.

As Conferencias Internacionais e os Foros Mundiais teñen o obxectivo de que os responsables da regulamentación en materia de inocuidad alimentaria de todo o mundo intercambien información e experiencias sobre a xestión da inocuidad alimentaria e as cuestións actuais relativas á inocuidad dos alimentos que poden revestir importancia para a saúde pública e o comercio alimentario internacional.

A cuestión non é fácil, precisa de múltiples esforzos para conxugar o dereito da poboación mundial (que son os máis) aos intereses económicos (que quedan en mans duns poucos). E é que aínda que a Declaración de Roma sobre a Seguridade Alimentaria Mundial de 1996 estableceu o dereito de todas as persoas a unha alimentación inocua e nutritiva, a expansión do comercio alimentario, como resultado da nova contorna comercial xurdido dos Acordos da Organización Mundial do Comercio (OMC), aumentou as posibilidades de propagación de perigos relacionados cos alimentos a través das fronteiras e os continentes.

Por iso, considérase que a maioría das cuestións relativas á inocuidad alimentaria requiren actualmente un esforzo internacional de colaboración con vistas a formular e aplicar estratexias integradas de prevención para reducir a carga das enfermidades transmitidas polos alimentos. Unha problemática que reviste especial relevancia para a protección dos consumidores e para o comercio internacional de alimentos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións