Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Carlos Fernández Pato, investigador do Instituto Español de Oceanografía (IEO)

Estudamos como criar anchoa en catividade coa mesma calidade que a especie salvaxe

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 19 de Novembro de 2009

Carlos Fernández Pato é doutor en Bioloxía e desenvolve o seu traballo de investigación no Instituto Español de Oceanografía (IEO), en Santander. A súa dilatada experiencia no campo da acuicultura mariña comezou coa cría de nécora, percebe e sepia, para despois iniciar estudos sobre mellora e selección xenética de rodaballo, desenvolvemento integral de ollomol, así como o deseño de sistemas en instalacións para o cultivo das mencionadas especies. Agora Fernández Pato é o investigador principal do proxecto que aborda o estudo de viabilidade da cría de anchoa en catividade, unha especie cuxa pesca está prohibida no Cantábrico debido á súa escaseza.

Por que non se realizou cría en catividade da anchoa ata este momento?

Por falta de necesidade, quizá. Por iso atopámonos aínda cun tipo de cultivo en fase de inicio, con moito traballo por diante. A anchoa, como outras especies, ten necesidades particulares tanto desde o punto de vista nutricional como ambiental, entre moitas outras. Aínda é pronto para responder con máis exactitude.

Cales son as características específicas do penso que se elabora no IEO para a súa alimentación?

A anchoa en catividade aliméntase dun penso que se adapta aos resultados determinados polas análises bioquímicos, tanto dos exemplares como do propio penso. Así se establece unha proporción adecuada de ácidos grasos, proteína e vitaminas.

De momento, as anchoas captúranse vivas e mantéñense en catividade, será posible completar, a curto prazo, o seu ciclo biolóxico nestas condicións?

Este é o obxectivo do proxecto: estudar a viabilidade de criar anchoa en catividade sen alterar a calidade nutricional da especie salvaxe.

Cales son as principais dificultades previstas que terán que liquidarse?

Ademais da posta en catividade para que sexa manexable desde o punto de vista industrial, constitúen tamén un reto outros aspectos como a cría larvaria, o alevinaje e un engorde que acheguen a calidade precisa.

Respecto da caracterización xenética da anchoa, como influirá o seu coñecemento na conservación da especie?

“O 50% do peixe que se consome en todo o mundo procede da acuicultura”Son dous factores que non gardan conexión. Nun caso, identifícase á especie para que poida relacionarse coa súa orixe, mentres que na conservación interveñen moitos factores.

Serán as súas características organolépticas (sabor, graxas, textura…) similares ás dos exemplares salvaxes?

É outro dos obxectivos prioritarios do estudo. Se a calidade non é a adecuada, non se deberá arriscar un mercado que si goza destes beneficios ata que non se cumpra con esta finalidade.

A vantaxe engadida destas anchoas é que están exentas de parásitos como anisakis, que medidas tómanse para garantir esta condición? Debería ter o peixe procedente de acuicultura unha etiqueta que indique que está “libre de parásitos”?

Neste caso, o tipo de alimentación impide que haxa parásitos. A posibilidade de contar cunha etiqueta é un tema que incumbe á Administración e ás organizacións de produtores.

É viable unha futura repoboación do Cantábrico con anchoas criadas en catividade? Podería ter estas feito consecuencias negativas?

“A repoboación non é algo desexable, pero pode ser necesario ou complementario”De momento, nin sequera hai cultivo. Nun futuro, por que non? Aínda que falar de repoboación do Cantábrico, en principio, parece abarcar moito, pensemos en que sexa factible mediante repoboación, sempre que se dean as condicións tróficas adecuadas. Se se fai cos coñecementos adecuados e respéctase a variabilidade xenética non ten porqué ter consecuencias negativas. A repoboación non é algo desexable, pero pode ser necesario ou complementario.

Ante o recente dato do aumento de biomasa de exemplares novos de anchoas no Cantábrico, sería este sistema competitivo no mercado, no hipotético caso de que unha recuperación da anchoa eliminase as restricións actuais na súa pesca?

En ningún caso. Ademais, exponse desde o principio como subministración complementaria ante eventuais declives nas capturas.

Nun océano cada vez máis sobreexplotado, é a acuicultura o futuro dos recursos mariños para alimentación?

“A acuicultura ha de cubrir unha boa parte do mercado, dada a demanda cada vez maior de peixe”É un complemento necesario, sen dúbida. Confío en que os océanos estean cada vez menos sobreexplotados e máis racionalmente explotados, pero a pesar de todo, a acuicultura ha de cubrir unha boa parte do mercado, dada a demanda cada vez maior de peixe. Hoxe xa supón o 50% do consumo no mundo.

FACER FRONTE Á ESCASEZA


Imaxe: Instituto Español de Oceanografía

A necesidade de atopar novas especies mariñas cultivables é indiscutible. A escaseza de recursos pesqueiros naturais, así como a demanda de peixe, son cada vez maiores e fan imprescindible a investigación neste campo. Algunhas das especies comercializadas en España xa proceden deste tipo de produción. O rodaballo ou a robaliza son dous peixes moi apreciados cuxo elevado consumo se mantén grazas á acuicultura. Outros como a anchoa do Cantábrico, cuxa pesca está prohibida por decisión comunitaria debido á súa escaseza desde 2005, son agora obxecto de estudo.

A iniciativa parte cunha vantaxe: o centro que o Instituto Español de Oceanografía (IEO) ten en Santander conta xa con exemplares desta especie, capturados no mar, que viven en catividade e aliméntanse dun penso elaborado polo Instituto. Estes exemplares mantéñense con motivo do proxecto nacional que o IEO, o Instituto Vasco de Investigación Mariña (AZTI), o Acuario de San Sebastián e a Universidade de Oviedo levan a cabo para caracterizar xeneticamente esta especie.

A anchoa criada en catividade abastecería á industria conserveira, para asegurar a súa subministración, e empregaríase como cebo de pesca

O proxecto, que conta coa colaboración da Consellería de Gandaría, Pesca e Desenvolvemento Rural do Goberno de Cantabria, empréndese agora e desenvolverase durante tres anos baixo a dirección de Carlos Fernández Pato. O obxectivo é estudar a viabilidade de criar anchoa en catividade sen alterar a calidade organoléptica e nutricional da especie salvaxe. O estudo inclúe unha minuciosa analítica da composición bioquímica deste peixe en estado salvaxe para lograr os mesmos parámetros nos exemplares de cultivo.

Esta anchoa abastecería á industria conserveira, para asegurar a súa subministración, e empregaríase como cebo de pesca. Mesmo podería servir nun futuro non moi afastado, sempre que se garanta a súa variabilidade xenética, para repoboar a pesqueira do Cantábrico. A anchoa, boquerón ou bocarte (“Engraulis encrasicholus”) é, coa sardiña e o chicharro (xurelo), un do tres pescados azuis máis consumidos en España. Ademais de fresca, esta especie abastece a boa parte da industria conserveira.

A do Cantábrico é unha anchoa moi apreciada pola súa riqueza nutricional e a súa textura e sabor característicos. A súa subministración viuse ameazado por unha alarmante escaseza, a consecuencia dunha prolongada sobreexplotación nesta zona, que obrigou a prohibir a súa pesca fai catro anos. Agora, e aínda que os últimos datos apuntan unha recuperación da biomasa de exemplares novos, ata un 33% maior que cando se pechou a pesqueira en 2005, só unha futura explotación racional e unha produción complementaria, como a que se tenta conseguir desde o IEO, poden garantir a estabilidade da especie.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións