Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Carne de caza e chumbo

Reábrese o debate sobre a idoneidade do consumo de carne de caza, sobre todo entre certos grupos, e os métodos utilizados para a súa captura

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 23deMaiode2012
Img perdigones Imaxe: Andrew Ratto

O Comité Científico da Autoridade Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (AESAN) pon no punto de mira o consumo de carne de caza silvestre polo seu excesivo contido en chumbo, así como pola munición empregada, un dos factores determinantes desta contaminación. Este é, sen dúbida, un punto moi polémico, xa que o uso de munición de chumbo está moi cuestionado entre determinados sectores por ser contaminante, mentres que os cazadores deféndeno por considerar que na actualidade non hai unha alternativa razoable.

Img
Imaxe: Andrew Ratto

A Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA), homólogo da AESAN en Europa, publicou hai pouco unha opinión sobre a presenza de chumbo en alimentos. No grupo de carne, produtos cárnicos e refugallos, destacaban os elevados contidos deste metal pesado na carne de caza. As pezas de caza maior e menor silvestre analizadas en España mostran un contido medio de chumbo superior aos límites máximos establecidos na UE para carnes e refugallos en xeral, aínda que nesta normativa non se especifica a carne de caza. Este contido en chumbo é similar ao atopado noutros países de Europa, segundo a última avaliación da EFSA en 2010.

Consumo de carne de caza

O consumo de carne de caza silvestre é un feito demostrado en España e, aínda que é máis frecuente entre os cazadores e as súas familias e en tempada de caza, non se descarta o seu consumo noutros ámbitos e épocas do ano. Hai que ter en consideración o seu consumo en restaurantes por parte da poboación en xeral, así como o dos seus produtos derivados (embutidos, patés, etc.) e o das pezas cobradas e conxeladas que poden consumirse ao longo de todo o ano.

Entre persoas que sigan unha dieta rica en carne de caza, non se poden descartar efectos negativos

Un dato relevante para estimar o consumo de carne silvestre é o número de licenzas de caza en España, que en 2009 roldaban o millón e situaban ao país como o segundo da UE con maior número, por detrás de Francia. A situación é case idéntica á descrita pola EFSA para o conxunto da poboación europea e non se poden descartar efectos negativos entre persoas que sigan unha dieta rica en carne de caza.

Non é a primeira vez que organismos internacionais e autores de credibilidade contrastada vinculados coa saúde e a seguridade alimentaria formulan recomendacións relativas ao consumo deste tipo de carne. Respecto da controversia que suscitaron estas recomendacións, hai que lembrar que a AESAN emitiu ata o momento consellos de consumo sobre máis dunha ducia de alimentos relacionados con riscos químicos debido á presenza de sustancias potencialmente tóxicas para a saúde.

Menos risco por chumbo

As recomendacións, segundo apuntan desde a AESAN, son importantes para protexer a saúde dos consumidores de carne de caza silvestre, debido ao seu elevado contido en chumbo. Os fragmentos de chumbo non poden eliminarse con total seguridade, polo que o achegue deste contaminante pode levar a cabo a través deste tipo de alimentos. O chumbo exerce numerosos efectos tóxicos sobre o organismo e é o Sistema Nervioso Central (SNC) o principal afectado, aínda que tamén é crítica a súa toxicidade no sistema cardiovascular e no ril. Algúns grupos de poboación, como nenos pequenos ou embarazadas, son máis sensibles para os efectos do chumbo e a súa inxesta, mesmo de cantidades pequenas, pode ser moi prexudicial.

Estas son as recomendacións de consumo:

  • Os nenos menores de seis anos, mulleres embarazadas, así como quen planeen estalo, non deberían consumir carne procedente de animais cazados con munición de chumbo.

  • En adultos, convén limitar o consumo de carne de caza silvestre a un máximo dunha ración (uns 150 gramos) por semana.

  • Débense promover campañas de información, dirixidas aos consumidores de carne de caza silvestre, sobre as precaucións que se han de ter en conta na preparación e cociñado destas carnes, co fin de diminuír ao máximo a exposición ao chumbo.

Respecto da maneira de manipular e cociñar este tipo de produtos, a AESAN recomenda:

  • Recortar e eliminar a carne danada pola munición, así como unha zona ao redor da canle de entrada, dado que os fragmentos de chumbo poden dispersarse ao redor da ferida visible. Débese eliminar tamén a carne danada, decoloreada ou que conteña pelo, sucidade, restos de herba, ósos visibles ou fragmentos de chumbo. En canto ao lavado, aínda que pode reducir o contido de chumbo en tecidos próximos á ferida de saída, estudos levados a cabo puxeron de manifesto que tamén pode estender a contaminación con chumbo desde as zonas moi contaminadas cara a outras zonas.

  • No caso da carne picada, hai que extremar as precaucións, xa que o chumbo é un metal brando que pode picarse xunto coa carne, de maneira que se estende a contaminación. Débese limpar a picadora de carne de maneira frecuente, sobre todo antes do seu uso con cada animal.

Posibles medidas de xestión e redución do risco

Fixar límites máximos específicos para a carne de caza non parece unha solución adecuada para a AESAN, debido ás grandes diferenzas no contido de chumbo (mesmo nun mesmo exemplar) e porque o control oficial destes alimentos sería pouco efectivo. Aínda que resaltan que deberían reforzarse na medida do posible, os controis resultarían ineficaces, xa que a maior parte desta carne consómena os cazadores e os seus familiares, sen pasar polas canles de distribución habituais de alimentos.

Segundo opina o Comité de AESAN, a medida máis adecuada pasaría por facer recomendacións concretas de consumo e preparación dos alimentos dirixidas aos grupos de poboación que consomen este tipo de carne. O obxectivo sería reducir ao máximo o risco de efectos tóxicos, así como promover a substitución ou prohibición da munición de chumbo a favor doutras alternativas.

Por outra banda, a regulamentación europea xa establece que, co fin de preservar determinadas tradicións cinexéticas sen prexudicar a inocuidad dos alimentos, convén prever unha formación (ambiental, sanitaria) destinada aos cazadores que poñan no mercado animais de caza silvestre para o consumo humano.

Por último, tal e como se apunta desde a AESAN, resulta fundamental obter máis información e realizar estudos o máis amplos posibles sobre contido de chumbo e consumo, que permitan unha correcta avaliación de risco para os consumidores de carne de caza silvestre.

ALTERNATIVAS EN CAZA Á MUNICIÓN DE CHUMBO

As posibles alternativas ao chumbo en munición de caza, segundo apuntan desde a AESAN, son sobre todo o aceiro, o bismuto, o cobre ou o tungsteno, materiais sobre os que desde diferentes contornas, incluídos o cinexético, realízanse estudos e probas. Aínda que o colectivo de cazadores ve impensable neste momento un cambio de material na munición utilizada, este paso xa se deu noutros ámbitos co fin de protexer o medio ambiente e a saúde pública, non sen dificultade, como é o caso da utilización de gasolina sen chumbo en automóbiles.

  • Os perdigones de aceiro son bastante máis lixeiros e duros que os de chumbo pero, polas súas características, poden incrementar o número de paxaros feridos no canto de mortos. Polo seu contido en cromo, o seu emprego tamén pode supor un risco potencial para o medio ambiente.

  • O bismuto necesita pola súa fraxilidade unha pequena cantidade de estaño. Os estudos toxicolóxicos mostran que os seus restos se detectan nos túbulos renais e no sistema nervioso de ratos, aínda que sen efectos negativos. Noutro estudo, a inxesta por vía oral de perdigones compostos de tungsteno, bismuto e estaño en patos de granxa mostrou como único efecto adverso a erosión da molleja.

  • O cobre é un micronutriente esencial, aínda que pode resultar tóxico en cantidades elevadas. A diferenza dos mamíferos que poden regular o seu contido, é moi tóxico en peces e noutros organismos acuáticos. Aínda que as balas de cobre expándense, non se fragmentan tras o impacto, o que reduce o seu potencial risco de contaminación.

  • Os perdigones de tungsteno , segundo demostra un recente estudo, revisten pouco risco desde o punto de vista ambiental. En EE.UU. está permitido o uso dunha aliaxe de tungsteno para a caza de patos. Mentres, en España, a munición de chumbo está prohibida en humidais protexidos polos seus efectos negativos.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións