Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Clónicos no prato

Distintos grupos de animais de interese alimentario obtidos mediante técnicas de clonación poderían estar dispoñibles paira a súa comercialización en pouco máis dun ano. Un estudo da Academia Americana de Ciencias, filtrado recentemente por The Washington Post, sinala que gandeiros estadounidenses acumulan un pequeno arsenal de vacas e porcos clonados co obxectivo de colocalos no mercado axiña que como a FDA dea a súa visto e prace.

Trátase fundamentalmente de porcos e vacas cuxo destino final é a produción de carne ou de leite. Pero os seus prezos resultan hoxe tan desorbitados que sacalos xa ao mercado sería pouco menos que un sacrilegio. Deberían pagarse máis de 20.000 euros por cada un dos aproximadamente cen exemplares que actualmente conforman a cabana de animais clonados en Estados Unidos. Uns animais que se gardan como ouro en pano á espera de que a Axencia paira o Medicamento e a Alimentación (FDA) norteamericana aprobe os requisitos básicos de seguridade para que a súa carne ou o seu leite poida atoparse nos estantes dos supermercados. Iso podería ocorrer nun prazo non superior a un ano.

A noticia, longamente esperada, non representa ningunha novidade en si mesma. De feito, xa foi dada a coñecer en febreiro de 1997 cando se comunicou o nacemento da famosísima ovella Dolly, o primeiro mamífero obtido mediante a clonación por transferencia nuclear. Entón, Ian Wilmut, do Instituto Roslin de Edimburgo, e responsable das investigacións que levaran ao nacemento de Dolly en xuño de 1996, predixo que a clonación de campións, animais cunha excelente produtividade, acabaría sendo una realidade en pouco tempo.

Wilmut non se atreveu en 1997 a fixar prazos. Entre outras razóns, porque o foco da a atención mediática desprazouse inmediatamente á posibilidade de empregar a súa técnica paira clonar seres humanos e porque, como xa entón advertían científicos de todo o mundo, a tecnoloxía era tan pouco eficaz que dificilmente poderían lograrse animais de granxa con prezos alcanzables a curto e medio prazo.

A realidade parece ser hoxe, con todo, radicalmente distinta. As técnicas de clonación por transferencia nuclear, melloraron notablemente a súa eficacia. A proba é que só en EEUU hai xa máis dun centenar de animais clonados en poder de distintas compañías gandeiras, todos eles cunha aparente moi boa saúde. Do mesmo xeito, o número de embriones a implantar nun útero paira conseguir un embarazo, reduciuse drasticamente; as malformacións de fetos e os abortos espontáneos han reducido tamén a súa frecuencia; e, o que é máis importante, ampliouse o catálogo de animais aos que se conseguiu clonar: da pioneira Dolly, una ovella, transitouse a tenreiros, porcos e cabras, entre os de interese alimentario. Dos de interese científico, como o rato, conseguiuse a primeira camada fai xa máis de catro anos.

Transxénicos ou clónicos?


Mentres se resolven as cuestións puramente técnicas, nas que traballan polo menos medio centenar de empresas biotecnológicas en todo o mundo, empresarios do sector gandeiro e científicos se aprestan a preparar o que se prevé un duro debate ético marcado por unhas esixencias de bioseguridad que pouco ou nada teñen que ver coas actuais.

Segundo as previsións da Academia Nacional de Ciencias de EEUU, autora do informe agora revelado polo Post, a comercialización en serie dos primeiros animais clonados paira consumo alimenticio podería ser una realidade no horizonte de 2005. Antes desa data, a FDA debe dar a súa visto e prace a aspectos que en nada gardan relación coa calidade da carne ou o leite. Pola contra, deben elucidar si no proceso de clonación produciuse algunha alteración xenética que poida transferirse ás canles de carne ou ao leite. E, o máis importante, asegurarse que, en caso de transferirse algunhas desas alteracións, non ían provocar problemas de saúde nos consumidores. No que refire ás cuestións de carácter ambiental, o debate parece seguir outros camiños: ao tratarse de especies exclusivamente estabuladas, as posibilidades de diseminación no medio, a diferenza do que se cuestiona con vexetais e peces, é practicamente nula.

A pregunta que expoñen gandeiros tanto aos representantes da Academia como á FDA é: ‘Se o animal ao que se clona está listo paira consumo, como non o van a estar as súas fotocopias?’ A resposta, acreditada na experiencia acumulada e polas características da técnica empregada, é simple: as fotocopias non son perfectas.

Non o son porque a técnica de transferencia nuclear baséase na introdución do núcleo dunha célula adulta nun óvulo co obxectivo de xerar un embrión. Deste xeito, transfírese a carga xenética da célula adulta, extraída do animal que se pretende clonar. Pero non toda a carga xenética do embrión resultante é idéntica á do seu proxenitor. No óvulo mantense un orgánulo celular, a mitocondria, que almacena entre o 1% e o 5% do código xenético total. Esa pequena proporción, que os expertos denominan ADN materno por ser do óvulo, se recombina co ADN do núcleo. Desa recombinación depende o éxito da técnica una vez transferido o embrión resultante ao útero dunha portadora. Se o embrión implántase sen problemas e non hai alteracións xenéticas transcendentes, sairá un animal viable. O cociente descendeu dos case 500 intentos de Dolly até os algo máis dun centenar actuais.

A verificación de que este proceso, ademais de eficaz e rendible, é inocuo, é o principal cabalo de batalla. Moi probablemente, segundo os expertos, en poucos anos a cuestión estará resolta positivamente, polo que o debate dos transxénicos en gandaría paira carne ou consumo de leite quedará desprazado polo dos clónicos de campións cando o que se pretenda sexa perpetuar sementais ou grandes produtores de leite, as dúas principais aplicacións previstas. Outra cousa, prevista paira dentro dun decenio ou máis, vai ser comerse a carne dun campión. Una chuleta de clónico hoxe vale un ollo da cara. E continuará valéndoo outros 10 ou 15 anos.

O CONCEPTO DE PHARMING

A extensión das técnicas de clonación está a favorecer que se abra un novo campo, o denominado pharming, como xa se coñece en determinados ámbitos. En esencia, trátase de “deseñar” animais a fin de que sexan capaces de producir no seu organismo algún produto farmacéutico de interese humano paira logo crear rabaños. O termo xorde das palabras inglesas pharmaceutic (farmacéutico) e farming (actividade granxeira). A reunión de ambos é sumamente expresiva.

A tecnoloxía que está a tomar corpo paira conseguir o maior rendemento posible é a suma de transgénesis e clonación. Moitos son os expertos que apoian esta opción por considerar “lóxica”. Do que se trata, en esencia, é de introducir un xene -xeralmente humano- para que se exprese nun determinado tipo de animal. Una vez obtido o animal resultante, transxénico, do que se trata é de “fotocopiarlo, é dicir, obter copias xeneticamente idénticas. Dito doutro xeito, clonar aos transxénicos.

Do transxénico o que se pretende é obter da forma máis simple a expresión do xene introducido. As experiencias levadas a cabo até a data demostran que una das vías máis interesantes é provocar esa expresión, en forma de proteína, no leite. De aí é máis fácil extraela e purificarla. Isto é o que están a facer algunhas compañías biotecnológicas, que ensaian métodos paira a obtención a gran escala de proteínas humanas no leite de ovellas e vacas. É o caso da tripsina ou dun factor de coagulación básico na loita contra a hemofilia. Obtido o animal, un proceso longo e custoso, a súa clonación aseguraría maiores producións nuns termos de calidade contrastada no proxenitor.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións