Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Competencia desleal, presentación dos produtos e protección do consumidor

As normas que, na actualidade, regulan a competencia desleal non amparan exclusivamente os intereses privados dos empresarios fronte a aqueles que non respectan as “regras do xogo” senón tamén os intereses colectivos do consumo.

A participación máis activa do consumidor nas relacións comerciais ha determinado una nova regulación legal da competencia como instrumento de ordenación e control das condutas no mercado. A posibilidade de exercer accións xudiciais derivadas da presente normativa, xa sexa a título individual como colectivo, reforzou a posición do consumidor como parte máis débil da relación mercantil.

NON aos actos de confusión

Os actos de publicidade, de presentación ou de promoción de produtos variados que prexudiquen ou lesionen de forma grave a libre elección do consumidor están prohibidos. Considéranse desleais, entre outros, aqueles que xeran ou poidan xerar confusión.


A normativa prohibe todos aqueles actos que confundan ou poidan confundir ao consumidor na súa elección de diferentes produtos, actividades ou establecementos mediante a utilización de marcas, nomes comerciais ou rótulos, respectivamente.


A posibilidade ou o risco de que se poida producir una asociación, por parte do consumidor, respecto da procedencia de diferentes produtos, é suficiente paira fundamentar a deslealdade. A valoración dos actos confusos é complexa e ha de ter en conta certos elementos como son a similitude e o grao de implantación dos signos ou elementos obxecto da polémica e a atención que presta o consumidor medio ao signo imitado.


Competencia desleal e presentación do produto

Os Tribunais ocupáronse de casos de competencia desleal en múltiples ocasións e, entre outros, neste artigo citaremos o que enfrontou a dúas coñecidas empresas de embutidos do noso país. O citado caso iniciouse en 1997 coa presentación dunha demanda civil ante o Xulgado de 1ª Instancia de Totana (Murcia), en exercicio da acción declarativa da deslealdade da publicidade realizada pola sociedade demandada no que se refería á utilización das etiquetas e envolturas da pata dos xamóns, dos salchichones e chourizos, pola súa semellanza e imitación dos empregados pola demandante, así como da acción de cesación e prohibición dos actos desleais ao obxecto de evitar que a sociedade demandada poida continuar utilizando as etiquetas e envolturas referidas que resultan lesivas paira os intereses e a posición económica da demandante.


O Xulgado ditou sentenza desestimatoria da demanda, por canto consideraba que non se observaba, en ningún momento, infracción ao establecido na Lei de Competencia Desleal, respecto de actos de confusión, dado que dos propios documentos acompañados por unha e outra parte litigante, en concreto, envoltorios dos produtos de que se trata e fotografías dos mesmos, a primeira ollada, pode apreciarse que a composición do seu conxunto, en canto a cromatismo, debuxo, tipografía de letras, e mesmo tamaño dalgún de devanditos produtos, difire notoriamente, polo que ningún tipo de confusión puiden producir no consumidor medio, afeito por outra banda, polos seus gustos persoais, a diferenciar un produto doutro mediante a marca comercial do mesmo, buscando precisamente, no produto de que se trate, a inscrición de devandita marca. Sendo así que, no presente caso, é ben visible nos produtos de actora e demandada a marca comercial que os ampara, sen posibilidade de indución a dúbidas ou confusión, con independencia das características do formato envolvente de devanditos produtos que quedou acreditado que son dispares nunha e outra empresa, se se observan tanto os envoltorios como as respectivas bitolas de devanditos produtos.

O asunto dilucidouse en segunda instancia pola Audiencia Provincial de Murcia en setembro de 2001, con estimación parcial do recurso de apelación interposto pola denunciante, e con revogación da anterior sentenza. Esta institución, ao contrario que o Xulgado de 1ª Instancia, entendeu que a demandada incorrera en actos de competencia desleal pola utilización das envolturas de salchichones e chourizos semellantes ás que son de uso exclusivo da actora, condenando a dita demandada a cesar na utilización de tales envolturas, e absolvéndoa do resto das pretensións formuladas na demanda (envoltorio do xamón) sen especial declaración sobre costas de ambas as instancias.


O envoltorio resultou desleal

En canto ao envoltorio do salchichón e do chourizo, o primeiro que se determinou é se a empresa denunciante era titular dun dereito de exclusiva (marca rexistrada) en canto á utilización de devanditos elementos de presentación. A protección legal ampara aos signos distintivos, pois se consideran como instrumentos que serven paira dar a coñecer as prestacións e establecementos no mercado e, da mesma forma, son unha importante canle de comunicación cos consumidores, aos que se lles dirixe información sobre as características dos produtos.


No presente caso, as características do envoltorio, facendo figurar no mesmo a disposición de lonchas correspondentes ao produto en posición vertical e en columnas paralelas, formaba parte integrante en ambos os casos da marca rexistrada, que determina un dereito de utilización exclusiva paira a demandante.


A imitación do mesmo comportaba a existencia dun acto de competencia desleal. A infracción da marca constitúe no presente suposto un claro suposto de competencia desleal, segundo a Audiencia Provincial.

O envoltorio non estaba protexido


No caso dos xamóns non se estimou o feito como un acto de competencia desleal por canto no rexistro da marca non se fixo referencia ao envoltorio como signo distintivo propio da mesma e, por tanto, non existía un dereito de exclusiva a favor da demandante.


Da mesma forma, tampouco quedou acreditado que a “similitude” fose contraria á boa fe e resultase idónea paira xerar a asociación por parte dos consumidores respecto da prestación ou comportase un aproveitamento indebido da reputación ou o esforzo alleo. A similitude máis característica na presentación de ambos os produtos resultou ser o feito de envolver o extremo do xamón con papel.


Dita innovación, ao non estar amparada pola protección da marca, carecía da necesaria singularidade paira xerar un dereito de exclusiva en orde a impedir a utilización do mesmo procedemento por outros competidores cando, como se repetiu, existe una clara distinción entre ambas as marcas que exclúe o risco de confusión e mesmo de asociación.

Bibliografía

NORMATIVA

  • Lei 3/1991, de 10 de xaneiro, de Competencia Desleal. Modificada por Lei 52/1999, de 28 de decembro; e por Lei 1/2000, de 7 de xaneiro.
SENTENZA

  • Audiencia Provincial de Murcia, Sentencia número 315/2001,de 24 de setembro de 2001.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións