Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Condena por un caso de extorsión alimentaria

Condenado a un ano de prisión por introducir «submarinos» en produtos comestibles e extorsión

As situacións de extorsión alimentaria, aínda que non son frecuentes, constitúen una ameaza latente paira os que a xustiza non sempre dispón das mellores armas paira combatela. Este é o caso dunha sentenza recente á que tivo acceso consumaseguridad.com no que a condena a un ano de prisión ao delincuente parece pouco en relación co dano potencial causado.

A Sección Terceira da Audiencia Provincial de Barcelona ditou sentenza condenatoria paira a persoa que durante finais de 1996 e principios de 1997, baixo un plan preconcibido, e en compañía doutras persoas, dedicouse a extorsionar a unha coñecida empresa alimentaria, así como a introducir diferentes «submarinos» ou «agasallos» en forma de xiringas de plástico nalgúns iogures de diferentes establecementos alimentarios. O acusado foi condenado por senllos delitos, un de extorsión, e outro contra a saúde pública, que mereceron penas de prisión paira cada un deles, aínda que no grao mínimo previsto pola norma penal: un ano.

Así se desprende do contido da sentenza, feito público recentemente e ao que tivo acceso consumaseguridad.com. Os feitos, así como as penas solicitadas pola acusación, foron aceptados polo acusado no acto da vista, celebrado o pasado 29 de maio de 2003, polo que non se considerou necesaria a celebración de xuízo. E aínda que pareza contraditorio, o Tribunal, na mesma resolución que o condena, pono inmediatamente en liberdade, dado o período de prisión provisional ao que se viu sometido até a data do xuízo.

Os actos de extorsión
Os actos de «submarinismo alimentario» están considerados un delito contra a saúde pública

A Sentenza declara probado que existía un plan e que había uns colegas paira levalo a cabo. Os feitos inícianse a finais de novembro de 1996 cando o acusado, utilizando nome suposto, efectuou una chamada telefónica a unha coñecida empresa alimentaria «requirindo que fose entregada a cantidade de 100 millóns de pesetas». Paira forzar ao seu cumprimento ameazou con adulterar os seus produtos.

As chamadas continuaron durante dous días máis, momento a partir do cal os feitos foron postos en coñecemento da policía, establecendo un teléfono de contacto «especial» e un interlocutor profesional, un Inspector Xefe do Corpo Nacional de Policía que utiliza o nome suposto de «Rodolfo». Desta forma conséguese rexistrar o número polo que se realizan as chamadas, un móbil, do que se solicita xudicialmente a súa intervención, que é concedida. Xa a finais de decembro do mesmo ano realízase una nova chamada pola que se indica o lugar (una praia) e a forma de pago da cantidade reclamada (metida nunha bolsa). A primeira vez non acudiron.

A pesar de non acudir ao encontro, as chamadas sucedéronse, e en data 28 de xaneiro de 1997 fíxase o mesmo lugar paira entregar, esta vez, a cantidade de 200 millóns de pesetas. Á entrega, fixada ás 4,45 horas, ademais dos delincuentes, está presente un forte dispositivo policial, que observa como una vez deixada a bolsa co diñeiro, achéganse á mesma dous mergulladores que se penetran coa mesma no mar, lugar onde foi finalmente detido un deles, dándose á fuga o seu compañeiro, e o agora condenado, que era o que os conduciu no seu vehículo até o lugar da recepción.

Os feitos supuxeron una condena por un delito de extorsión, previsto no artigo 243 do Código Penal (introducido pouco antes dos feitos, concretamente en 1995), e una pena dun ano de prisión.

Actos de «submarinismo alimentario»
Os ideadores do plan levaron a cabo as súas ameazas, chegando a introducir en máis dunha ocasión o que se denominan «agasallos» ou «submarinos» nos alimentos que comercializaba a empresa extorsionada en diferentes puntos de venda, especialmente en supermercados, a través da introdución nuns iogures xiringas de plástico. Os actos de inmersión iniciáronse concretamente o 3 de xaneiro de 1997, e continuaron até o día 21 do mesmo mes e ano, poucos días antes da data fixada paira a entrega do diñeiro. O radio de acción non era excesivamente amplo: zona norte, e limitado a Pamplona, Vitoria, Burgos e Medina del Campo.

Estes actos foron considerados polos xuíces como un delito contra a saúde pública, previsto no artigo 364.1 do Código Penal, e polo que se impuxo una pena dun ano de prisión e una multa consistente en seis meses con cota diaria de seis euros (1080 euros en total).

Non é un caso illado
O suposto resolto polos tribunais españois non é un caso illado. Na mesma época, outra empresa alimentaria, neste caso Nestlé, foi vítima da extorsión na cidade alemá de Maguncia, capital do Land de Renania-Palatinado. Neste caso o criminal cumprira as súas ameazas de envenenar una das sopas da marca Maggi dun supermercado da cidade.

De forma inmediata, as autoridades decidiron retirar o produto en cuestión dos andeis de todos os supermercados, a fin de evitar un risco innecesario paira a poboación. O caso estendeuse rapidamente a outras cidades como Muenster e a outros produtos do fabricante.

A extorsión e o interese económico dos seus autores estaban detrás de todas estas accións, que dun modo particular e por axente externo, poden afectar á seguridade alimentaria.

As LIMITACIÓNS DA XUSTIZA

Img nevera

A condena que se estableceu no presente caso, e por uns feitos que puxeron en xogo a saúde dos consumidores, parece excesivamente branda paira uns feitos tan graves, nos que, amén do nome e prestixio dunha determinada marca ou fabricante, conflúen novos medos e temores externos que xeran un estado de confusión xeneralizada e desconfianza cara ao consumo dun determinado tipo de alimentos, aínda que sexa de forma pasaxeira. E que provocan, por outra banda, uns danos sociais e económicos de difícil cuantificación e reparación, de consecuencias, nalgúns casos devastadoras.

No presente caso, a insolvencia declarada xudicialmente do autor dos feitos, facía improsperable calquera petición neste sentido.

Iso non quita que casos como o que agora se axuizou merezan una especial atención en distintos países. Concretamente, o Consello Australiano do Alimento xa expuxo en abril de 1998 a necesidade de aumentar as penas paira este tipo de delitos, esixindo a pena de dez anos de cárcere paira a extorsión alimentaria. Avogábase por unha lexislación uniforme no castigo destes delitos a fin de salvagardar a seguridade dos consumidores australianos e disuadir condutas que puidesen chegar a contaminar os alimentos.

Desde o goberno australiano dicíase que a confianza do consumidor na seguridade dos alimentos debe preservarse por encima de todo, estando firmemente decidido a non permitir que os criminais puxesen aos consumidores en risco algún, nin a que se comprometese a calidade ou a seguridade alimentaria. A reflexión australiana non debe quedar en saco roto. A uniformidade das leis penais, naqueles mercados onde os produtos circulan libremente, debería ser un obxectivo de todos os Estados membros da UE a fin de que os delincuentes non puidesen beneficiarse das diferenzas de lexislación entre os Estados paira cometer os seus fechorías en territorios máis beneficiosos con respecto a produtos comercializados noutros.

Bibliografía

SENTENZA

  • Sentenza da Sección Terceira da Audiencia Provincial de Barcelona de data 29 de maio de 2003, Rolo número 10.116/1998, Procedemento Abreviado número 301/1998 do Xulgado de Instrución nº 7 de Barcelona.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións