Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Contaminantes en bebidas

As autoridades sanitarias estadounidenses e británicas avalían a presenza de benceno en bebidas

En abril de 2006, a Axencia de Calidade de Alimentos británica alertaba da presenza de niveis de benceno en bebidas suaves (sen cafeína) por encima dos que establece a Organización Mundial da Saúde (OMS) como seguras, durante unha sondaxe de 150 bebidas suaves que se comercializan no Reino Unido. En EEUU, a mesma alerta aparecía en novembro de 2005, cando a Axencia de Alimentos e Medicamentos de EEUU (FDA, nas súas siglas inglesas) recibía os resultados das análises realizadas nun pequeno número deste tipo de bebidas. A presenza desta sustancia parece pór en dúbida os controis aplicados ata agora para a detección desta sustancia.


A axencia estadounidense non tiña, a finais de 2005, ningunha regulación que establecese límites sobre o contido seguro de benceno en bebidas, exceptuando o caso da auga embotellada, para a que se utiliza o nivel máximo establecido pola Axencia de Protección do Medio Ambiente de EEUU (EPA) en 5 partes de benceno por millón de partes de aire (ppb), como estándar de calidade. Desde a confirmación da alerta en EEUU, e ata abril de 2006, a FDA realizou análise en mostras de bebidas recollidas en establecementos de Maryland, Virginia e Michigan. Só catro das mostras analizadas contiñan niveis de benceno superiores aos considerados seguros.

A principios de agosto, varios estados de India prohibían a comercialización de bebidas das multinacionais Pepsi e Coca-Cola tras considerar que contiñan niveis altos de pesticidas. A pesar de que as dúas empresas aseguraron que as súas bebidas son seguras, algúns medios de comunicación chineses publicaban informacións sobre a posible presenza de niveis excesivos de benceno en dúas marcas destas dúas compañías (Fanta de Coca-Cola e Mirinda de Pepsi).

O problema da presenza de bencenos en bebidas identificouse por primeira vez en 1990, e agora algúns expertos estadounidenses denuncian que aínda non se fixo nada, ou practicamente nada, para solucionar o problema ou, polo menos, para establecer contidos máximos seguros en todas as bebidas. O que si se puido determinar ata agora son os factores que contribúen á formación de benceno. Segundo recentes investigacións, a temperatura e a luz elevadas estimulan a formación da sustancia en presenza de sales do benzoato e do ácido ascórbico (vitamina C), que adoitan engadirse ás bebidas para inhibir o crecemento de bacterias. Os sales de benzoato están tamén presentes de forma natural en froitas e os seus zumes como o arándano. A FDA ten previsto continuar recollendo mostras e traballar coa industria para entender mellor como actúan as fontes que propician a formación de benceno en bebidas.

Exposición ao benceno
A Axencia Internacional para a Investigación do Cancro determina que o benceno é carcinógeno en seres humanos

O benceno, ou benzol, é un líquido incoloro de cheiro doce que se evapora ao aire rapidamente e é só soluble en auga. Segundo datos da Axencia de Protección do Medio Ambiente estadounidense, unha persoa pode empezar a detectar o cheiro do benceno no aire en concentracións de 1.5 a 4.7 partes de benceno por millón de partes de aire (ppm) e na auga en concentracións de 2 ppm. Producido a partir de alcatrán no século XIX, a maioría de benceno prodúcese actualmente a partir do petróleo, e é unha das 20 sustancias químicas máis producidas en EEUU.

A exposición ao benceno a través de alimentos é menor que a exposición a través do aire. Neste sentido, a auga potable contén menos de 0.1 ppb de benceno, e tamén se detectou a presenza en bebidas alcohólicas e auga embotellada. Esta contaminación pode producirse a consecuencia da fuga de gasolina desde tanques subterráneos ou desde vertedoiros que conteñen benceno e que pode contaminar a auga. Cando a exposición ao benceno prodúcese a través de alimentos, a maior parte da sustancia pasa a través do tubo dixestivo ao sangue.

Os síntomas tradúcense en vómitos, irritación do estómago, mareo, somnolencia ou convulsións, entre outros. Coincidindo coa Axencia Internacional para a Investigación do Cancro, o Departamento de Saúde e Servizos Humanos de EEUU (DHHS) determina que o benceno é un carcinógeno recoñecido. Non se coñecen aínda os efectos do consumo de alimentos ou líquidos con baixos niveis de benceno. En humanos, e tal e como recoñece a EPA, aínda non se coñecen os efectos que podería causar a exposición prolongada a alimentos ou auga contaminada con benceno. En animais si se demostrou que a exposición a través de alimentos contaminados pode alterar elementos do sangue e o sistema inmunitario e ademais pode producir cancro.

Estudo da dieta total
Como consecuencia de todo iso, a FDA iniciaba un Estudo da Dieta Total (TDS) para determinar os niveis de varios contaminantes nunha ampla variedade de alimentos. Os procedementos utilizados neste programa deséñanse para detectar residuos múltiples de pesticidas, produtos químicos industriais e elementos tóxicos, incluído o benceno en bebidas. Neste sentido, os expertos da FDA aseguran que «é fácil evitar o problema do benceno». Para Glen Lawrence, experto que achegou asesoramento á FDA, trátase de de evitar o uso de sales do benzoato e do ácido ascórbico á vez, considerados os responsables da formación de benceno en bebidas en condicións específicas.

A constante evolución do sector das bebidas, que exhibe cada vez máis novas achegas, implica unha adecuación constante por parte das industrias aos riscos que van aparecendo. «Se hai 15 anos o problema do benceno estaba baixo control, a incorporación de novas marcas obriga a actualizar as medidas de control», recoñece Kevin Keane, da Asociación Americana das Bebidas (ABA).

PROXECTO REACH

Img aguas1
A lexislación europea ha dado recentemente un paso importante para porse á beira da protección do medio ambiente e da saúde. O pasado 17 de novembro de 2005, o Parlamento Europeo aprobaba o Proxecto REACH (Rexistro, Avaliación e Autorización de Sustancias Químicas), que obriga ás industrias químicas á eliminación de sustancias nocivas. Actualmente, calcúlase que unhas 100.000 sustancias circulan pola Unión Europea sen que se coñezan os riscos que teñen sobre a saúde humana.

Un estudo realizado en 2003 pola Real Comisión Ambiental do Reino Unido, produtos como o DDT e pesticidas organoclorados como as dioxinas ou os furanos son algúns dos que máis vulneran a protección da saúde humana e o medio ambiente. Sobre un estudo realizado en máis de 30.000 produtos utilizados en ámbitos como a agricultura, a gandaría ou na fabricación de produtos de drogaría, os expertos expuñan que o problema está sobre todo na capacidade destas sustancias de acumularse nos organismos dos seres vivos a través da dieta.

O proxecto REACH substitúe unhas 40 leis existentes na UE, e converteuse en lexislación harmonizada e común para todos os estados membros europeos. Segundo datos da Comisión Europea, as sustancias existentes representan máis do 99% da cantidade total de sustancias comercializadas e non están suxeitas aos mesmos requisitos de ensaio. En 1981, as sustancias declaradas existentes ascendían a 100.106 e calcúlase que o número de sustancias existentes que se comercializan en volumes a partir dunha tonelada ascende actualmente ás 30.000.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións