Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Controis oficiais de pensos e alimentos

As novas orientacións comunitarias integran os controis oficiais de pensos e alimentos en todas as etapas e sectores da produción alimentaria

Os controis oficiais de pensos e alimentos constitúen unha peza fundamental da revisión levada a cabo no ámbito da lexislación alimentaria que conforma o denominado «paquete de hixiene», cuxa aplicación se produciu o pasado 1 de xaneiro de 2006. O Regulamento en cuestión, aprobado en 2004, trata sobre os controis oficiais que garanten a verificación do cumprimento da lexislación en materia de pensos e alimentos e a normativa sobre saúde e benestar animal.

Desde unha perspectiva armonizadora, o Regulamento comunitario ten como finalidade cubrir as lagoas da lexislación vixente en materia de control oficial de pensos e alimentos. O lexislador comunitario instaura novas fórmulas de control que, mediante a verificación do cumprimento da lexislación de referencia, pretende previr ou eliminar os riscos que poidan ameazar ás persoas e os animais, ou ben reducilos ata un nivel aceptable. Ademais, pretende garantir unhas prácticas leais no comercio de pensos e alimentos que determinen unha maior protección aos intereses dos consumidores.

A norma en cuestión, que se enmarca dentro do principio fundamental da lexislación alimentaria da UE, impón a comercialización exclusiva de pensos e alimentos seguros e salubres en todas as fases da súa produción, transformación, distribución e comercialización. Con todo, a cuestión é tremendamente complexa, pois ás normas e principios básicos establecidos en seguridade alimentaria súmase unha lexislación sobre pensos e alimentos máis específica, que abarca ámbitos tan diversos como a nutrición animal, incluídos os pensos con medicamentos, hixiene dos pensos e os alimentos, zoonosis, subproductos animais, residuos e contaminantes, control e erradicación de enfermidades animais que afectan á saúde pública, etiquetaxe de pensos e alimentos, praguicidas, aditivos de pensos e alimentos, vitaminas, sales minerais, oligoelementos e outros aditivos, materiais en contacto cos alimentos, requisitos de calidade e composición, auga potable, ionización, alimentos novos e organismos modificados xeneticamente (OMG).

Os órganos competentes dos Estados membros deben verificar e garantir o cumprimento desta lexislación en calquera fase da produción, transformación e distribución. A organización dos controis oficiais deberá facerse en función dos riscos identificados, da experiencia e dos coñecementos adquiridos en controis anteriores e da fiabilidade dos controis xa realizados polos explotadores das empresas dos sectores afectados e das sospeitas de posibles incumprimentos. O Regulamento comunitario exclúe aos produtos agropecuarios (cultivos herbáceos, viño, aceite de oliva, froitas e hortalizas, lúpulo, leite e produtos lácteos, carne de vacún e tenreira, carne de ovino, carne de caprino e mel) para os que xa existe un sistema de control específico ben establecido.

Cumprir a norma
As novas normas unifican a prolija lexislación sobre pensos e alimentos e constitúen unha nova vía de protección para os consumidores

Unha das obrigacións esenciais ás que deben facer fronte os explotadores de empresas alimentarias e de pensos non é outra que a máis básica de todas, e que consiste en cumprir adecuadamente a lexislación vixente sobre pensos e alimentos. Non se trata dunha tarefa fácil, se atendemos á prolija lexislación que existe sobre a materia, e que abarca campos moi diversos e dispersos entre si.

Con todo, é conveniente advertir que a lexislación comunitaria sobre pensos e alimentos baséase no principio de que os explotadores de empresas alimentarias e de pensos deben asegurarse, en todas as etapas da produción, a transformación e a distribución, que os alimentos e os pensos cumpren os requisitos da lexislación sobre pensos e alimentos pertinentes para os efectos das súas actividades. Á fin e ao cabo, as normas que se establecen perseguen un obxectivo xeral de seguridade e de protección dos consumidores, destinatarios finais dos produtos alimenticios.

Doutra banda, tamén se considera importante cumprimentar outras normas directamente relacionadas, e que regulan a saúde animal e o benestar dos animais, por canto son factores importantes que contribúen á calidade e a seguridade dos alimentos, á prevención da diseminación de enfermidades dos animais e ao tratamento humano dos mesmos. Por tanto, un das primeiras formulacións que deben realizar as empresas alimentarias e de pensos é recompilar toda aquela normativa de aplicación á explotación do seu negocio, dunha forma integral, e que non só estará relacionada co produto que producen, transforman ou comercializan, senón tamén coa protección dos consumidores e, no seu caso, coa saúde e benestar dos animais que serven de base para os alimentos.

En caso contrario, poderíase incorrer nalgún tipo de incumprimento que detectarían as autoridades competentes dos diferentes Estados membros, responsables de velar por que se cumpra a lexislación sobre pensos e alimentos e a normativa sobre saúde e benestar dos animais. As autoridades competentes son responsables ademais de facer o seguimento e verificar que os explotadores de empresas cumpren os requisitos das normas en todas as etapas da cadea alimentaria.

Cando os controis oficiais detectan algunha infracción normativa, as autoridades competentes teñen a habilitación para tomar medidas administrativas, como a retirada do mercado ou destrución do produto, o peche do centro de produción ou retirada da autorización correspondente, ou ben sancións pecuniarias, que deben ser efectivas, disuasorias e proporcionadas. Nos casos máis graves poden mesmo enfrontarse a sancións penais.

Persoal adecuado
Os Estados membros son os que teñen a potestade de designar ás autoridades competentes para levar a cabo os controis oficiais. Con todo, é a regulamentación comunitaria a que se encarga de fixar os criterios operativos que garantan a súa imparcialidade e eficacia. Así, esíxese que conten con persoal suficiente que teña a cualificación e experiencia adecuadas, e con instalacións e equipos apropiados para desempeñar correctamente as súas funcións.

Os controis oficiais deben levar a cabo con técnicas apropiadas (como expón o Regulamento), que inclúen as actividades de vixilancia regulares e controis máis intensivos, como inspeccións, verificacións, auditorías, tomas de mostras e análises das mesmas, entre outras. Un dos aspectos esenciais da norma, en aras a unha execución eficaz dos controis oficiais, non é outro que a formación adecuada do persoal que deba aplicar as citadas técnicas. Ademais, consideran que a formación é necesaria para que as autoridades de control tomen decisións de maneira uniforme, en particular con respecto á aplicación dos principios da Análise de Perigos e Puntos de Control Crítico (APPCC).

A fin de asegurar que os controis levan a cabo dunha maneira uniforme e cunha calidade elevada constante, estes realizaranse mediante procedementos documentados. Poden efectuarse auditorías internas ou externas para asegurarse que as autoridades competentes alcanzan os obxectivos fixados polo Regulamento. Cando participen distintas unidades de control, as autoridades competentes deben garantir a existencia de procedementos de coordinación adecuados e a súa eficaz aplicación. Se se delega unha parte dos controis en entidades rexionais ou locais, deberá garantirse unha cooperación efectiva entre elas e a autoridade central.

Doutra banda, tamén se prevé que a autoridade competente poida delegar tarefas de control específicas en organismos non gobernamentais, a condición de que estes últimos cumpran con condicións estritas que se detallan no Regulamento. Por iso está previsto un procedemento para establecer unha lista das tarefas que poden ou non delegarse. O que parece claro é que funcións como a toma de medidas de execución, por exemplo, non poden delegarse; e que a autoridade competente poderá efectuar auditorías ou inspeccións nos organismos nos que delegou

O PRINCIPIO DE PRECAUCIÓN

Img inspeccion3

O Regulamento instaura o principio de cooperación entre as autoridades competentes dentro dos Estados membros e entre uns Estados e outros, especialmente naqueles casos en que os controis oficiais poñan de manifesto problemas relacionados con pensos ou alimentos que poidan afectar a máis dun territorio. Neste sentido, e para facilitar esa cooperación, os Estados membros terán que designar un ou varios organismos de ligazón encargados de coordinar a transmisión e recepción das peticións de asistencia.

Ademais, deberán elaborarse plans nos que se establezan medidas que se aplicarán en caso de emerxencia se un penso ou un alimento presenta un risco grave para as persoas ou os animais, xa sexa directamente ou a través do medio ambiente, e nos que se especifiquen as autoridades que han de intervir, así como os seus poderes e responsabilidades. Os Estados que posúan información relativa á existencia dun risco grave, directo ou indirecto, para a saúde humana derivado dun alimento ou un penso, deberán notificar inmediatamente esta información á Comisión.

No caso de que os controis oficiais requiran a actuación en máis dun Estado membro, as autoridades competentes afectadas están obrigadas a prestarse asistencia administrativa mutua. Como pon de relevo as autoridades comunitarias, esta asistencia pode transformarse nunha cooperación activa que inclúa controis sobre o terreo dos expertos dun Estado membro no territorio doutro, e aplícase ao intercambio de todo tipo de información, salvo aquela que sexa obxecto dun procedemento xudicial ou poida prexudicar os intereses comerciais de persoas físicas ou xurídicas. A norma impón o principio de transparencia para as situacións de risco para a saúde humana ou animal, e o de confidencialidade ao persoal das autoridades competentes, dado que teñen prohibido divulgar a información obtida no exercicio das súas funcións de control, protexida polo segredo profesional.

Bibliografía

NORMATIVA

  • Regulamento (CE) n° 882/2004 do Parlamento Europeo e do Consello, de 29 de abril de 2004, sobre os controis oficiais efectuados para garantir a verificación do cumprimento da lexislación en materia de pensos e alimentos e a normativa sobre saúde animal e benestar dos animais. Diario Oficial número L 165 de 30 de abril de 2004.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións