Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Riscos > Benestar animal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Control veterinario e sanidade pecuaria

As denominadas “guías de orixe e sanidade pecuaria” expedidas polos servizos veterinarios oficiais acreditan exclusivamente que os animais proceden de zona non infectada e que non padecen enfermidade infecto-contaxiosa ou parasitaria difusible. Así o deixou establecido una recente sentenza do Tribunal Supremo que emenda a doutrina errónea sustentada polo Tribunal Superior de Xustiza da Rioxa, considerada gravemente prexudicial paira o interese xeral.

O antecedente sobre o que se tivo que pronunciar o Tribunal Supremo (30 de outubro de 2001) proviña dunha resolución da Sala do Contencioso Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza da Rioxa, que estimaba o recurso duns gandeiros contra as resolucións da Consellería de Saúde, Consumo e Benestar Social. A citada resolución xudicial sentaba un “perigoso” antecedente paira a seguridade dos consumidores, pois anulaba una sanción imposta pola administración autonómica tras haberse acreditado a presenza de clembuterol nunha das mostras de gando bovino analizadas.

O Tribunal Superior de Xustiza da Rioxa aplicaba un “elemental” principio xeral do Dereito: o de non ir contra os actos propios ou contra os seus propios actos. No presente caso e, segundo a opinión do Tribunal, a administración autonómica non podía sancionar a uns gandeiros pola irregular subministración de produtos con clembuterol ao gañado si previamente expediulles a “guía de orixe e sanidade pecuaria”. Esta guía declaraba que o citado gando atopábase baixo control veterinario e que as reses eran aptas sanitariamente paira o consumo humano, e autorizara o traslado de bovinos ao matadoiro paira o seu sacrificio.

A doutrina que podía sentar este Tribunal resultaba gravemente dañosa paira os intereses dos consumidores. Así, en síntese, quedaba establecido xudicialmente que a administración que autoriza o sacrificio dun animal destinado paira o consumo humano non pode volverse contra si mesma declarando, posteriormente, aínda que estea acreditado, que se lle forneceu un produto que resulta nocivo. Prevalecía a presunción do bo actuar dos servizos veterinarios sobre a realidade das análises posteriores efectuados aos animais. A presunción era sinónimo de inexistencia de produto algún prexudicial paira a saúde das persoas nas reses que foran visadas.

Interese público e a saúde dos consumidores

A sentenza do Tribunal Supremo non modifica o resultado da resolución recorrida, en relación á nulidade da sanción imposta aos gandeiros, por canto o recurso de casación exposto o era dos denominados “en interese de Lei”. Esta canle procesual está dirixida exclusivamente, que non é pouco, a fixar doutrina legal ou jurisprudencial, coa intención de evitar a perpetuación de criterios interpretativos erróneos e prexudiciais paira o interese xeral.

A Doutrina que agora se impón protexe fundamentalmente o interese xeral e a saúde dos consumidores. Así, a Guía de Orixe e Sanidade Pecuaria ten por finalidade e obxecto acreditar que os animais proceden de zona non infectada e que non padecen enfermidades infecto-contaxiosas ou parasitarias difusibles. A expedición da “guía” non limita, de ningún xeito, os labores de inspección da administración en canto á posibilidade de realizar calquera tipo de proba aos animais paira determinar a súa aptitude e idoneidade paira o consumo, entre as que cabe enumerar a que se realice paira determinar a presenza ou non de clembuterol.

Neste sentido, e atendendo ao obxecto e finalidade da Guía de Orixe e Sanidade Pecuaria, a súa expedición non implica a necesidade de que antes da súa expedición realícense talles probas analíticas nin o feito de que, paira o caso da súa realización, estas estean exentas de erro no seu resultado. Aínda é máis, entre os defectos máis importantes da anterior doutrina, agora rectificada, está o feito de non ter en conta a diferenza de datas entre o momento de expedición da “guía” e a do sacrificio do animal e a posibilidade de que nese período puidésense fornecer sustancias non permitidas e nocivas paira a saúde humana ás reses con destino ao consumo humano. Por iso, os efectos do citado documento non poden estenderse máis aló da data da súa expedición.

O Tribunal Supremo, atendendo aos elementos analizados, declara como gravemente prexudicial paira o interese xeral a doutrina sentada pola sentenza do Tribunal Superior de Xustiza da Rioxa, por canto outorga á Guía de Orixe e Sanidade Pecuaria un alcance e valor que vai máis aló dos termos previstos pola norma reguladora e por un período posterior ao da data e momento da súa expedición. Indirectamente, con este posicionamento, estaba a impedirse que a Administración realizase calquera tipo de control posterior á expedición das “guías”, incluído o que se procede a realizar nos matadoiros.

O prexuízo que esta doutrina levaría paira o consumidor e paira a saúde pública en xeral resulta evidente: a falta de control administrativo do animal desde que se lle expide a “guía de orixe” ata que é sacrificado e a posibilidade de fraude por subministración de clembuterol ou calquera outra sustancia nociva. Afortunadamente, e paira casos posteriores, foi corrixida.

Bibliografía

NORMATIVA

  • Lei de Epizootias, de 20 de decembro de 1952
  • Decreto de 4 de febreiro de 1955, polo que se aproba o Regulamento de Epizootias

SENTENZA COMENTADA

- Sentenza do Tribunal Supremo, Salga 3ª, Sección 4ª, de 30 de outubro de 2001. Ver texto completo en Diario de Xurisprudencia "O Dereito" número 1518 de 10 de xaneiro de 2002.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións