Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Cores prohibidas: cantaxantina

Leste colorante úsase sobre todo en pensos destinados á alimentación de peixes criados en catividade

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 25deFebreirode2003

Saltou á luz na prensa o mes de xaneiro: un colorante utilizado paira alimentación animal pode danar a retina humana, de modo que a Unión Europea prohibirá o seu emprego a partir do 1 de decembro do 2003. A cantaxantina, colorante utilizado en pensos destinados á alimentación de salmóns, troitas e mariscos criados en catividade, utilizouse tamén como suplemento oral paira conseguir un bronceado fácil e inocuo.

A Unión Europea (UE) busca reducir até un 75% a cantidade máxima do colorante, cuxa finalidade agroalimentaria era a de dotar ao salmón ou ao marisco de tons avermellados, amarelados ou alaranxados en función das doses empregadas e o tempo de administración. Outra finalidade era a de sacar un amarelo máis brillante á xema dos ovos, polo que devandito colorante incluíase así mesmo nas dietas de galiñas poñedeiras.

Medida restritiva

A cantaxantina é un colorante que achega tons avermellados e amarelados e que non engade ningún valor nutritivo nin á alimentación animal nin á humana

A cantaxantina, un colorante acompañado do código industrial E161G, é da familia dos betacarotenos, que dan cor tamén á zanahoria, o boniato ou a cabaza. O seu uso estendeuse tamén ás cremas bronceadoras e a comprimidos de administración oral cuxa finalidade era a de reforzar o bronceado. Trátase, por tanto, dunha subministración cosmética que non engade ningún valor nutritivo nin á alimentación animal nin á humana. No caso das xemas dos ovos, pretendíase co seu uso facilitar unha cor máis atractiva e próximo ao dos animais criados con millo natural (cuxo cor amarelo se fixa á xema por unha ruta metabólica idéntica).

A Comisión de Sanidade da UE á que se atribúe esta medida restritiva sostén que, a pesar de que a cantidade de colorante utilizado até agora (0,03 miligramos por quilogramo de masa corporal) non é perigosa paira a saúde humana, hai estudos que confirman una acumulación na retina humana e esgrimen un “risco paira a saúde que, a longo prazo, resulta imposible de cuantificar”.

Antecedentes

Estudos científicos puxeron de manifesto que una inxestión elevada de cantaxantina produce una acumulación de pigmentos na retina que pode afectar á visión. En consecuencia, subliñando que este aditivo só se utiliza paira dar cor e que non afecta nin ao gusto nin á calidade dos alimentos, a Comisión decidiu reducir no futuro os niveis autorizados deste aditivo (Directiva 2003/7/CE).

Si até hoxe o nivel autorizado é de 80 mg de cantaxantina por quilo de penso, a partir do 1 de decembro do 2003, esta cantidade reducirase a 25 mg/kg de penso paira salmóns e broilers, e a 8 mg/kg de penso paira galiñas poñedeiras.

A medida conta, ademais, cun precedente: En 1995, o Comité conxunto de Aditivos Alimentarios da FAO e a Organización Mundial da Saúde estableceron que a inxestión diaria aceptable deste pigmento sería de 0,03 mg por kg de peso corporal dunha persoa. Foi en 1997 que o Comité Científico de Alimentación da UE recoñeceu que existía una vinculación entre a inxestión de cantaxantina e determinados problemas coa retina e chegou á mesma conclusión en relación coa inxestión diaria aceptable.

A Comisión pediu entón ao Comité Científico de Alimentación Animal que revisase os niveis máximos de cantaxantina na alimentación de galiñas poñedeiras, pitos, salmóns e troitas a fin de garantir a seguridade
do consumidor. Por último, en abril do 2002, correspondeu ao citado comité a recomendación cos niveis que agora están recollidos na Directiva publicada.

Da planta ao animal

No reino vexetal abundan unhas sustancias chamadas carotenoides, que son os responsables da diversidade cromática de follas e froitos, desde o vermello cálido do pemento ou o amarelo do limón, ao pardo tenue das follas no outono. Dáse a circunstancia, con todo, de que os carotenoides non poden ser sintetizados polos organismos animais, obrigados a inxerilos na súa dieta.

Así, o jaldado de patas e cera das aves, as estridencias das súas plumas ou picos responde a unha inxestión de vexetais ricos en caroteno, ou ben (no caso das rapaces) de presas que consumiron regularmente vexetais ricos en carotenoides.

Estas sustancias acumúlanse logo en zonas concretas do animal, como poden ser os ollos, en forma de pigmentos metabolizados polo animal a partir de precursores de carotenoides. Os ollos amarelos do azor, por exemplo, ou a brillante tonalidade nas plumas do canario, demandan a cetreros ou a coleccionistas de aves canoras unha dieta complementada con carotenoides como cantaxantina. Polo demais, os carotenoides contan con varias sustancias receptivas no organismo animal e desempeñan un papel fundamental na síntese da vitamina A, por escisión da molécula de betacaroteno no fígado.

A cantaxantina é un carotenoide do grupo das xantofilas, utilizadas tanto en alimentación humana como animal. Os humanos acumulamos o 85% destes pigmentos na graxa subcutánea, e a parte restante sintetízase no fígado. O seu espectro de absorción inclúe aos raios UVA e a luz visible, protexendo á pel da radiación solar. A cantaxantina, en consecuencia, usouse tamén en forma de cápsulas e como potenciador do bronceado solar na pel.

En alimentación animal, á parte da forma sintética, utilízase a cantaxantina en fermentos do xénero Rhodatorula ou Phaffia rhodozyma, ademais de administrala xunto a algas como a Spirulina. No entanto, a experimentación demostrou que os carotenoides de síntese teñen un poder de coloración moito máis eficaz. Así mesmo hase visto que a absorción desta sustancia por parte do organismo animal increméntase cando se acompaña a dieta de aceites vexetais (aceite de oliva), que axudan a emulsionar as graxas e facilitan a dixestión. Nas rutas metabólicas de formación destes pigmentos intervén a tirosina (aminoácido) e, en humanos, a degradación da tirosina carrexa a formación de melanina (pigmento que dá cor a pel e cabelos, tendo en conta que protexe das radiacións solares). A tirosina, por último, forma as hormonas adrenalina (cortical) e tiroxina (tetrayodotironina) na glándula tiroides.

No reino animal e en estado natural, a cantaxantina pode aparecer na cuncha de determinados crustáceos cunha coloración azulada ou verdosa que, en condicións de calor, rompe o seu vínculo proteico e desfaise. Isto último explica o cambio de cor que experimentan algúns crustáceos ao cocelos.

A INDUSTRIA DEFÉNDESE

Os fabricantes de cantaxantina sintética insisten, á luz da nova directiva, en que o seu produto é un colorante seguro paira o emprego en alimentos. A Federación Europea de Fabricantes de Aditivos paira a Industria de Nutrición Animal (FEFANA) certifica nun comunicado inmediatamente posterior ao da anunciada directiva que se trata dun colorante “seguro” tanto si emprégase en alimentos paira humanos como en pensos.

Esta organización esgrime que durante os últimos 15 anos un gran número de comités científicos especializados en nutrición “confirmaron a seguridade de cantaxatina”, e que a redución de niveis aprobada na UE “é consecuencia da aparición de cristais do carotenoide na retina dun número reducido de persoas que consumira niveis moi altos dese produto en forma de pílulas artificiais fai máis de 20 anos”.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións