Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Cultivos baixo o mar

As algas mariñas perfílanse cada vez máis como una nova opción no ámbito dos produtos listos paira o seu consumo

Img algas Imaxe: Chris Chen

O mar é una importante fonte de alimentación humana. Non só se aproveitan del os peixes ou mariscos, senón que ademais convértese nun novo “horto de vexetais” que compracen os padais máis exquisitos. Uno dos cultivos estrela é a leituga de mar (“Ulva lactuca”), una alga que crece de forma natural en zonas pouco profundas de mares como o Mediterráneo e o Atlántico. Cunha importante actividade en Galicia, de onde proceden boa parte das algas deshidratadas, en salmuera ou en po que se consumen en España, este alimento podería ser tamén un produto listo paira o consumo, dentro dos denominados de cuarta gama.

Ten una gran similitude coa leituga terrestre, por iso é polo que lla coñeza como “leituga de mar”. Esta alga comestible contén antioxidantes, ácidos grasos omega 3 e proteínas, entre outras sustancias interesantes desde o punto de vista nutritivo. Estas particularidades favoreceron o desenvolvemento dunha industria produtiva que aproveita o seu crecemento natural nos mares. Moi común en países asiáticos (sobre todo en Xapón e China), onde forma parte da dieta habitual dos consumidores, este alimento xa deu os primeiros pasos de produción e de consumo en España, aínda que aínda son tímidos.

O desexo dos consumidores por buscar novos sabores e texturas abriu as portas das cociñas españolas a este tipo de alimento, que se engade en ensaladas ou guisos paira reforzar o gusto salgado con menos achegue de sodio, ou en arroz e legumes como substitutas doutros vexetais. Da variedade de algas comestibles que existen, o tres máis comúns son as das especies Porphyra (nori), Laminaria (kombu) e Undaria (wakame). As formas nas que o consumidor pode atopalas son deshidratadas, liofilizadas, conxeladas ou en salgadura. A elas podería unirse una nova maneira, de acordo con una investigación almeriense que estuda as posibilidades de comercializalas frescas (cuarta gama) sen que se alteren as características organolépticas.

Recurso marítimo

Pensos paira animais, fertilizantes paira cultivos ou extracción de ficocoloides son algúns dos usos das algas mariñas, ademais do alimentario. Os ficocoloides, que aínda non contan cun equivalente sintético, son sustancias que só conteñen estes vexetais e que se utilizan como gelificantes ou espesantes en alimentos. O seu uso como aditivos concrétase en tres clases principais: agar e carragenatos (que se extraen das algas vermellas) e alginatos (procedentes das algas pardas).

Paira obter un quilo de algas secas necesítase extraer de tres a catro quilos de algas frescas

As algas colléitanse na primavera e no verán. Déixanse secar nuns ferros ao redor de 48 horas, en condicións térmicas e de presión específicas para que perdan un 80% do volume, e se trocean, empaquetan e almacenan en envases impermeables. Este proceso permite una conservación duradeira sen que se alteren as súas características.

Da mesma maneira que os vexetais cultivados en terra atoparon no mercado una forma de preparación que os ofrece listos paira o seu consumo (limpos, troceados, frescos e envasados), a versión fresca das algas podería ter oco. Una investigación iniciada por Jorge Érice do Castelo, enxeñeiro técnico agrícola, valora a rendibilidade de leste liquen como alimento listo paira o consumo. Até agora, se envasan así produtos vexetais como verduras e hortalizas mesturadas. É una opción moi esixente desde o punto de vista da seguridade xa que deben adquirirse o máis frescos posible paira ser consumidos de maneira case inmediata.

Formas de envasado
As algas deshidratadas comercialízanse en envases pequenos (de 50 a 100 gramos). Se se destinan a servizos de restauración, hostalaría ou empresas transformadoras, os envases son maiores, ao redor dun quilo. Estes deben conservarse nun lugar seco. Así se manteñen en bo estado uns tres anos.

Tamén poden atoparse en conserva, un formato menos estendido. Neste caso, as algas cócense en auga salgada, se envasan en latas, soas ou con outros alimentos, e se esterilizan. Produtos como a pasta (tallarines) con algas wakame, nori ou leitugas de mar en bolsas son outra opción paira enriquecer os alimentos.

Os riscos
Uno dos principais riscos asociados ás algas destinadas ao consumo humano é a súa capacidade paira acumular tóxicos, sobre todo, arsénico. A súa toxicidade, tras unha exposición por vía oral, maniféstase mediante síntomas como diarrea, dores gastrointestinales ou vómitos. O Informe do Comité Científico da Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (AESAN) sobre o risco asociado á posible presenza de arsénico en algas destinadas ao consumo humano determina que os efectos en adultos aparecen tras a inxesta de “3 miligramos diarios durante unhas semanas”. De acordo co informe, de maio de 2009, na actualidade ningunha normativa comunitaria fixa os contidos máximos paira arsénico que protexan ao consumidor. Antes, indica, deben coñecerse os contidos de arsénico en algas que poderían considerarse seguros.

As PLANTAS DO MAR

As algas son o primeiro elo da cadea trófica marítima. Estes organismos aparecen en augas superficiais porque necesitan luz paira crecer, polo que apenas nacen a máis de 200 metros de profundidade. En total, contabilizáronse unhas 200 especies de algas comestibles, en Xapón úsanse unhas 21, oito delas desde fai máis de mil anos. En Galicia, o banco de algas acolle unhas 60 especies. As cociñas poden gozar do sabor asardinado da alga nori ou o toque mariño do kombu. O sabor é similar ao do peixe e marisco, e a maioría pódense comer crúas.

As algas vermellas e marróns crecen sobre todo en augas salgadas, mentres que as verdes se crían tamén en augas docesAs algas son vermellas, marróns ou verdes. As dúas primeiras crecen sobre todo en augas salgadas, mentres que as verdes se crían tamén en augas doces (ríos e lagos) e son as consideradas “leitugas de mar”. Segundo datos do sector, no Atlántico crecen uns 120 tipos de algas mariñas, a maioría en Noruega, Gran Bretaña, Irlanda, Francia, España e Portugal. Este produto goza de importantes posibilidades de cultivo xa que pode realizarse tanto no seu hábitat natural como en piscifactorías ou en terra. O ritmo de crecemento nas dúas primeiras localizacións é duns 20 g ao día cos recursos mínimos, posto que os nutrientes que necesitan están de forma natural no medio acuático.

Hai que ter en conta, con todo, que non todas as algas das augas marítimas (unhas 25.000 coñecidas) son comestibles.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións