Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Damià Barceló, investigador do Instituto Investigacións Químicas e Ambientais de Barcelona

Se os ríos están contaminados, a auga de billa resultante terá una pobre calidade

A calidade da auga de boca procedente das redes de subministración pública depende de múltiples factores. Os esenciais son o tratamento das augas de orixe, en cuxa composición, ademais de contaminantes ben descritos, atópanse compostos “emerxentes” dos que se descoñece o seu impacto sobre a saúde ou os seus límites tolerables. A presenza de fármacos ou de derivados de xabóns industriais, advirte Damià Barceló, experto en Química Ambiental, constitúen o actual centro de interese. Profesor de investigación do CSIC, Damià Barceló coordina o Grupo europeo de augas residuais (Waste Water Cluster), que reúne varios centros de investigación de toda Europa dedicados ao desenvolvemento de proxectos comúns que perseguen a mellora do tratamento das augas residuais. Barceló, con quen falamos no seu laboratorio do Instituto de Investigacións Químicas e Ambientais de Barcelona (CSIC), ten claro que a mellor maneira de obter auga de bebida de calidade pasa por implementar medidas de mellora das augas residuais. Son extremos, asegura, dun mesmo ciclo, porque calquera contaminante acaba repercutindo na nosa billa e, eventualmente, na nosa saúde.

O consumo de auga embotellada disparouse fronte á auga de billa. Hai que mellorar o tratamento da auga potable?

Non. O que hai que mellorar é o tratamento das augas residuais que desembocan no río. Se se parte dunha auga de río con moita materia orgánica, e engádese cloro, a auga de billa resultante terá peor gusto e cheiro. O que hai que mellorar é a calidade da auga de partida do río.

Supoño que se refire a augas residuais industriais.

O río ten moitas entradas de contaminación. Hainas que proceden de industrias pero tamén hai una contaminación difusa, moi difícil de controlar porque non sabes de onde vén. É de orixe agrícola, gandeiro, veterinario e urbano. Na auga do Ebro, por exemplo, pódense achar pesticidas que se aplican nos cultivos da Rioxa. Outra das cousas que se poden achar nas augas son fármacos, como antiinflamatorios.

Fármacos?

“Desde un punto de vista sanitaria a auga da billa é, con moita seguridade, mellor que os embotellada”Analxésicos de uso común como ibuprofeno, naproxeno ou diclofenaco, que van parar ao río coas augas residuais. Tamén antibióticos. En EE.UU. hase visto que nalgúns lugares onde as augas teñen niveis altos de antibióticos hai persoas ás que a medicación con estes fármacos non lles fai efecto. Este é un aspecto que non se mirou aínda en España. E poderíase mirar, por exemplo, en zonas onde hai moitos nitratos por mor dos xurros, porque tamén poderían acharse residuos dos antibióticos que recibe a piara.

De verdade que o usuario non ten porqué preocuparse da auga de billa?

Desde un punto de vista sanitario, seguramente a auga de bebida da billa é mellor mesmo que a embotellada. Esta última non ten tantos controis como a primeira. Pero é certo que o gusto e o sabor non son o mellor. Tamén depende da zona. Nas cidades de Madrid e Lleida, por exemplo, a auga é mellor que en Barcelona. A que chega á Cidade Condal procedente do río Llobregat arrastra moito sal debido a que no curso do río atópanse as minas de sal de Súria.

Contrólanse todos os posibles contaminantes?

“En EE.UU. comprobouse que en zonas onde as augas teñen niveis altos de antibióticos hai persoas resistentes a estes fármacos”Hai un control completo desde o punto de vista microbiológico. Os contaminantes orgánicos persistentes contrólanse e os disruptores endocrinos están a empezarse a controlar. A finais de 2003, por exemplo, España fixo a transposición da directiva europea paira o control de 33 contaminantes novos, entre eles o nonilfenol, un disruptor endocrino. Nós empezamos a analizar nonilfenol no Ebro e achamos concentracións bastante altas. Pero aínda hai produtos que non están regulados, como os antibióticos. Non é fácil introducir un contaminante nas listas prioritarias. Hai que realizar moito traballo previo e polo na lista afecta a moitos intereses.

Que implican as directivas europeas como a que mencionou?

Obrigan á Administración, ao Ministerio de Medio Ambiente, a controlar determinados contaminantes e establecer uns límites de emisión paira as empresas. A partir desa directiva, hai que establecer un programa de vixilancia de varios anos e pór medidas paira chegar ao ano 2015 a nivel de contaminación cero.

Pódese chegar a niveis de contaminación cero?

Os obxectivos que se marcan adoitan ser bastante duros. Logo conséguese o que se pode.

TRATAMENTO TERCIARIO E XESTIÓN DE SEDIMENTOS

Img
A auga prístina escasea e a xestión adecuada dos recursos pasa por un uso responsable da auga e limpando aquela que se usa. Con todo, as plantas de tratamento de augas residuais “non acaban de depurar do todo”, afirma Damià Barceló. Nesa liña, uno dos resultados dos que se mostra máis satisfeito este investigador é o deseño de tres plantas piloto que incorporan un tratamento terciario paira extraer da auga os chamados contaminantes emerxentes, como fármacos ou contaminantes orgánicos. As plantas (una en España, dúas en Alemaña e outra en Bélxica) fixéronse no marco da rede europea Waste Water Cluster, da cal Barceló é coordinador.

Outro punto negro é o control dos sedimentos. Aínda que os ríos, explica Barceló, teñen un proceso de depuración, moi lento, os contaminantes deposítanse e concentran nos sedimentos do fondo, que chegan a converterse en auténticas “bombas de reloxaría”. Se os sedimentos remóvense (por chuvieiros, inundacións, construcións…) os contaminantes acumulados libéranse de novo á auga circulante e danse incrementos repentinos e moi elevados na contaminación da auga. Evitar iso é o obxectivo de SedNet, rede na que participa o equipo de Barceló. Creada pola Unión Europea, SedNet ten como obxectivo desenvolver prácticas viables de xestión de sedimentos en concas de ríos, deltas e portos.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións