Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Despexar as incógnitas xenéticas do trigo

Expertos estadounidenses investigan a composición xenética do trigo para mellorar a calidade das fariñas destinadas á elaboración de pan

A fariña de trigo é o ingrediente estrela na elaboración de pan. Dous das características máis valoradas deste ingrediente son a elasticidade e a resistencia. Para que poidan quedar garantidas, e con iso a elaboración de produtos de panadaría de calidade, expertos do Servizo de Investigación Agrícola (ARS, nas súas siglas inglesas) traballan para desentrañar os segredos xenéticos desta planta.


A produción de cereais alcanzou, en 2006, case 2.000 millóns de toneladas en todo o mundo. A pesar de que a cifra foi dun 2,7% inferior ao ano 2005, o trigo constitúe a quinta parte das calorías que consome a poboación en forma de produtos de panadaría e confeitaría, segundo datos da Organización das Nacións Unidas para a Agricultura e a Alimentación (FAO). As investigacións realizadas indican que o éxito do trigo está, fundamentalmente, nos seus xenes, un campo no que aínda queda moito por facer debido á súa complexidade, aseguran expertos do Servizo de Investigación Agrícola de EE.UU. (ARS). Froito da unión dos xenomas de tres plantas ancestrais, o xenoma do trigo é, admiten, «10 veces máis grande que o humano e 40 veces máis que o do arroz».
A clave, no minúsculo
Desentrañar os segredos do xenoma do trigo permitiría mellorar a nutrición, aseguran os expertos
O eixo da investigación é buscar as diferenzas que se producen de forma natural nos nucleótidos, unidades que compoñen os xenes. A pesar de ser estruturas minúsculas, no trigo constitúen unha parte fundamental posto que variacións nunha destas partes poden afectar os xenes que controlan trazos craves da planta, como a resistencia a enfermidades ou a períodos de seca. Tamén inflúe en que a planta teña ou non cantidades altas de proteínas esenciais para a fabricación de pan. Un primeiro paso dábao un grupo de expertos que identificaba un xene con capacidade para aumentar os niveis de proteína, ferro e zinc nos grans de trigo, tanto destinados á elaboración de pan como de pasta.

A través da técnica de interferencia de ARN, os expertos estadounidenses deron co xene Gpc-B1, cuxa presencia en niveis reducidos tradúcese nun 30% menos de proteína, zinc e ferro, o que vén indicar o papel do xene no control de todos estes nutrientes. Tal e como publicaba a revista Science trátase dun xene presente de forma natural no trigo, pero que foi «desactivado» coa evolución de variedades domésticas. Ademais de conseguir mellorar a presenza destes micronutrientes, «activar» o xene permitiría, segundo admitía Jorge Dubcovsky, da Universidade de California, unha «maduración máis rápida da planta».

Tolerancia ao frío
O lento avance en investigación sobre o xenoma do trigo radica sobre todo na súa complexidade e tamaño. Para avanzar cóntase con ferramentas como o Consorcio do Xenoma do Trigo, creado pola Universidade de Kansas, ou o Proxecto Internacional de Secuenciación do Xenoma do Arroz. Dentro das investigacións máis recentes está a dun grupo de biólogos da Universidade de Quebec, en Montreal, que identificaron uns 2.600 xenes do trigo responsables da tolerancia ao frío e á tensión abiótica, provocado por ondas de calor ou secas. A investigación partiu da análise das secuencias de ADN expresadas en condicións de tensións. Segundo publica a revista ‘BMC Genomics’, os expertos descubriron un total de 29.556 secuencias distintas do xenoma do trigo, das que só se coñecían unha quinta parte.

As ameazas dos cultivos de trigo non son só as condicións climatolóxicas. Leste mesmo ano, a Organización das Nacións Unidas para a Agricultura e a Alimentación (FAO) alertaba de que un novo fungo, moi violento, coñecido como ‘Puccinia graminis’, podía pór en perigo os cultivos dun amplo abanico de variedades de trigo na Península Arábiga. A praga chegou a pór en perigo ata un 80% dos cultivos en Asia e África. O alcance do problema podería chegar a afectar, segundo a FAO, «a produción mundial de trigo».

TRÍO DE ASES

Img trigo1
Xunto co arroz e o millo, o trigo proporciona o 60% das calorías e as proteínas na dieta das persoas. A diferenza dos dous cultivos, o trigo ten maior capacidade para adaptarse ás zonas tépedas, e ocupa actualmente o 17% de toda a área cultivada (en 2002 ocupaba 210 millóns de hectáreas fronte aos 147 millóns do arroz e os 139 do millo). Para cubrir as necesidades alimentarias previstas para o ano 2050, a produción debería aumentar un 2% cada ano. Para iso, cóntase cos avances en bioloxía das plantas. O tres cereais principais (arroz, millo e trigo) proceden dun antepasado, e proporcionan gran parte dos recursos alimenticios actuais.

Actualmente unhas 150 especies de plantas son as que aprovisionan de alimentos á poboación mundial, segundo a FAO. De todas elas, só 12 son as que proporcionan tres cuartas partes do alimento que se consome, e máis da metade procede dos denominados «megacultivos», é dicir, arroz, millo e trigo. Os cereais varían en canto a contido de ADN refírese; aínda que o arroz ten un dos xenomas máis reducidos, tal e como ha secuenciado o International Rice Genome Sequencing Project (IRGSP), o do trigo é moito máis complexo.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións