Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Detección de biotoxinas mariñas

Un novo método utiliza biosensores capaces de detectar biotoxinas en moluscos bivalvos, como os mexillóns

As biotoxinas mariñas son uns compostos tóxicos producidos por un determinado grupo de algas que se acumulan nos moluscos bivalvos e causan importantes intoxicacións alimentarias tras o consumo de mariscos contaminados. Para evitar os seus efectos nocivos, hai que consumir produtos cuxo orixe sexa fiable e seguir unha serie de recomendacións en canto ao almacenamento e tratamento do peixe. Co fin de limitar a inxesta destas sustancias a través de mexillóns, recoiro ou ameixas, un grupo de profesionais do Instituto de Investigación e Tecnoloxía Agroalimentaria (IRTA) de Cataluña desenvolveu un método de detección para garantir a calidade das augas e a dos produtos de pesca e acuicultura.


Os moluscos acumulan nas súas interior toxinas termoestables, que sobreviven aos procesos de cocción, producidas por algas diatomeas tóxicas e dinoflagelados. Unha intoxicación por este motivo, pode ser de dous tipos: diarreicas, cunha sintomatología leve como vómitos e dor abdominal, e neurotóxicas, bastante máis graves xa que poden chegar a causar problemas neurológicos.

A concentración causante de intoxicación no consumidor varía segundo o tipo de tóxico e a sensibilidade de cada persoa. En termos xerais, os alimentos que se inxeren de maneira habitual, non levan ningún risco para a saúde.

A lexislación europea obriga a realizar exhaustos controis de seguridade nas zonas de produción de moluscos bivalvos e prohibe a comercialización de calquera alimento que non cumpra os requisitos establecidos ou que poida inducir a erro. A Unión Europea determina a concentración límite destas toxinas, que establece un contido tóxico non superior a 80 microgramos por 100 g de parte consumible de moluscos bivalvos.

Detección máis fiable
No suroeste europeo coexiste unha maior variedade de especies de microalgas produtoras de toxinas

As toxinas que se acumulan nos moluscos bivalvos denomínanse pectenotoxinas, do grupo PTX, detectadas sobre todo en Australia, Xapón, Nova Zelandia e Europa. O control deste tipo de sustancias conta agora cun novo método desenvolvido polo Instituto de Investigación e Tecnoloxía Agroalimentaria. Denominado Alarmtox, este sistema aumenta a rapidez e fiabilidade de detección e mellora a resposta ante a presenza de biotoxinas mariñas. A través de ensaios e biosensores, é posible detectar estas sustancias en augas mariñas e continentais. O obxectivo é que estes biosensores inhiban a actividade encimática das biotoxinas e aseguren a ausencia ou a mínima presenza nos alimentos.

Para poder levar a cabo o proxecto, englobado no programa científico INTERREG IVB – SUDOE (Suroeste Europeo) e no que participaron o Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC), o Bio-Industries de Toulouse (Francia) e o grupo BIOMEM-IMAGES da Universidade de Perpignan Via Domitia (Francia), diversos organismos proporcionan mostras de alimentos e augas contaminadas de biotoxinas que serven para validar o funcionamento desta nova tecnoloxía. O suroeste europeo é a zona onde coexiste unha maior variedade de especies de microalgas produtoras de toxinas, con importantes consecuencias negativas, tanto económicas como sanitarias.

As MAREAS VERMELLAS

A marea vermella, tamén coñecida como floraciones de algas acuáticas, fórmase a partir dunha gran cantidade de algas unicelulares dunha intensa cor vermella, que crecen en augas costeiras e provocan a coloración de toda a superficie acuática. Este fenómeno natural leva problemas, xa que os organismos xeran un produto tóxico que inxeren os animais mariños, entre eles os moluscos bivalvos, que acumulan grandes cantidades de tóxico porque no seu proceso de alimentación absorben as biotoxinas, fíltranas e consérvanas nos seus tecidos.

Unha rede de vixilancia continua garante a seguridade dos consumidores ao detectar o crecemento esaxerado do tóxico (dinoflagelados). No momento no que se localiza algunha anomalía ou se determina a presenza do tóxico nos alimentos, prohíbese a extracción e a comercialización dos moluscos. Para obter un produto de calidade, os moluscos vivos, unha vez extraídos da zona de produción, pasan por un proceso de depuración. Sométense a un tratamento para eliminar todos os posibles patógenos e convértense nun produto seguro. Despois, pasan a un centro de expedición, no que se lavan e se envasan vivos, listos para ser consumidos.

As zonas destinadas á produción destes moluscos clasifícanse na e B, segundo a cantidade de microorganismos que habiten nas augas onde se cultivan. Os moluscos procedentes das zonas A pódense destinar ao consumo humano sen pasar polo proceso de depuración, xa que a cantidade de microorganismos é menor, aínda que deben controlarse no centro de expedición para que se envasen de forma adecuada. Pola contra, os moluscos procedentes das zonas B non poden saltarse ningún paso ata a súa comercialización: desde o centro de depuración para eliminar os patógenos ata o de expedición para o envase e a etiquetaxe.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións