Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Efectos dos contaminantes químicos alimentarios

Estas sustancias, que chegan aos consumidores a través da dieta, teñen efectos prexudiciais no cerebro durante a xestación e os primeiros anos de vida
Por Maite Pelayo 8 de Abril de 2010
Img cultivos
Imagen: Lynne Lancaster

Os contaminantes químicos presentes nos alimentos son, a miúdo, consecuencia da contaminación ambiental. Chegan ata eles a través do chan, o aire ou a auga. Este feito agrávase co uso de sustancias pesticidas, farmacolóxicas, abonos e outros produtos químicos utilizados na industria. Entre os posibles efectos adversos sobre a saúde humana, destacan as consecuencias no cerebro durante a xestación e os primeiros anos de vida. Os contaminantes químicos que máis preocupan son os orgánicos persistentes (COP). Pola súa natureza acumulativa, tanto no medio ambiente como na cadea trófica, concéntranse na pirámide alimentaria ata chegar ás persoas. É o caso do metilmercurio ou os PCB (bifenilos policlorados), que se acumulan no medio mariño e de aí pasan aos peixes, que inxeren despois os seres humanos. Outros contaminantes, como os metais pesados (aluminio, mercurio, manganeso ou chumbo) tamén teñen un efecto neurotóxico no organismo. Os alimentos son a principal vía de exposición e, aínda que na actualidade o seu uso está regulado e moitos deles prohibíronse, non é posible eliminar por completo a súa presenza da contorna debida á súa persistencia e baixa degradación.

Un cerebro en desenvolvemento resulta moi vulnerable á exposición das sustancias químicas mariños, unido a unha dieta moi rica en peixes, demostran un elevado aumento deste tipo de alteracións entre a poboación infantil.

Zonas máis contaminadas

No caso dos países nórdicos ou Illas Feroe, onde se analizou o nivel de PCB, detectáronse concentracións significativas no pesticidas organoclorados, podían incrementarse a través da lactación materna. Con todo, constatouse que a lactación a longo prazo resulta beneficiosa para o desenvolvemento cognitivo e do comportamento, ademais de contrarrestar o potencial impacto da exposición a estas sustancias químicas a través do leite materno. Por último, este estudo, realizado en diversas zonas do noso país, determinou que niveis de exposición alta a pesticidas organoclorados antes do nacemento repercuten nun atraso no desenvolvemento mental e psicomotriz dos nenos.

CONTAMINACIÓN QUÍMICA

Os contaminantes que pon en perigo a salubridade dos alimentos son de distinta natureza. Destacan os contaminantes macroscópicos, que son visibles; os biolóxicos, como parásitos e microorganismos, que non ven pero poden estar presentes nos alimentos; e os contaminantes químicos, como pesticidas, metais pesados ou compostos orgánicos persistentes (COP). Cando se consome un alimento contaminado sófrense alteracións e desenvólvese unha enfermidade de orixe alimentaria. Outras veces, a exposición a contaminantes pode provocar trastornos e doenzas a longo prazo nas que, a miúdo, é difícil relacionar os síntomas coa fonte que a causa.

O CEREBRO

Este é o órgano principal do sistema nervioso. As súas células, moi especializadas, transmiten a través de impulsos eléctricos toda a información que o organismo necesita para vivir, desde repartir o gasto enerxético necesario en cada momento ata alertar cando hai un perigo. Verdadeiro computador do corpo, grazas a el téñense experiencias como pensar, emocionarse ou aprender. O seu complexo desenvolvemento embrionario é moi sensible a agresións debidas á exposición a determinados contaminantes químicos, para os que o cerebro actúa como un órgano diana.