Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Estratexia comunitaria contra a obesidade

Un informe comunitario propón medidas para frear a obesidade e a súa consideración como enfermidade crónica

O pasado un de febreiro de 2007 o Parlamento Europeo aprobou unha Resolución sobre o Libro Verde Fomentar unha alimentación sa e a actividade física: unha dimensión europea para a prevención do exceso de peso, a obesidade e as enfermidades crónicas ante o constante aumento da obesidade na Unión Europea que, aínda que non é vinculante, empeza a albiscar posibles estratexias administrativas e lexislativas a seguir no ámbito da UE nos próximos anos. A situación, atendendo aos datos que expoñen, non é para menos. E é que nos 30 últimos anos, o número de persoas que padecen obesidade aumentou de maneira espectacular, considerándose a situación similar á padecida en EEUU nos anos 90.

Actualmente considérase que preto dun 27 % dos homes e un 38 % das mulleres en Europa ten exceso de peso ou padecen obesidade. Unha epidemia que afecta a máis de cinco millóns de nenos na UE dos 27, cunha taxa de progresión alarmante, con preto de 300.000 novos casos ao ano, segundo reflicte a primeira parte da citada Resolución.

A solución ao problema en ningún caso vai ser inmediata, aínda que require de solucións inmediatas e dunha perspectiva global para que as cifras non sigan aumentando de forma tan alarmante. De momento, o impacto socioeconómico parece situarse entre o 4% e o 7% dos gastos globais de saúde nos Estados membros; algo totalmente inaceptable para a nosa sociedade, que debe tender a aumentar o nivel de saúde da súa poboación mediante a adopción de medidas desde ámbitos de actuación ben distintos (como educativos, sociais, económicos, culturais, normativos, dietéticos, médicos, científicos, entre outros moitos).

A problemática da obesidade, que se considera institucionalmente como multifactorial, constitúe na actualidade, máis que nunca, unha prioridade política da UE e dos seus Estados membros. Nalgúns casos xa se empezaron a tomar medidas drásticas contra situacións de claro risco para cidadáns máis desprotexidos e sen poder de decisión pleno sobre a súa alimentación: os menores de idade. Así, saltou recentemente aos medios de comunicación o caso do neno británico afectado gravemente de obesidade, e para o que os servizos sociais propuñan retirar a custodia á nai por presunta neglixencia materna en cuestións de alimentación. As autoridades asturianas españolas actuaron recentemente para un caso similar, no que se evidencia que debe protexerse a saúde dos menores por parte de quen teñen a responsabilidade directa de coidalos en cuestións de alimentación, os seus proxenitores ou titores.

Con todo, tal e como se apunta desde diferentes perspectivas, a responsabilidade en cuestións de obesidade vai moito máis alá do círculo familiar, e debe estenderse a outros ámbitos, públicos e privados, a fin de adoptar solucións eficaces para reducir os seus efectos negativos.

Medidas de saúde pública
Para frear o problema da obesidade é necesario abordalo desde numerosas vertentes
O informe presentado polo Parlamento Europeo, elaborado pola eurodeputada liberal belga Frédérique Ries, e que constitúe a base da Resolución sobre a prevención do sobrepeso e da obesidade, recoñece que a obesidade afecta a unha parte da poboación en aumento constante, lanzando unha seria advertencia por se as cousas continúan baixo esta tendencia: consecuencias incalculables para a saúde pública.

No seu informe, a eurodeputada afirmou que para frear a epidemia europea da obesidade é necesario abordar o problema desde todas as súas vertentes, combinando educación, nutrición adecuada e exercicio desde idades temperás. Para iso reclamou unha maior coordinación das políticas europeas, especialmente as de agricultura e investigación. Do que se trata é de avanzar cara a unha Europa cunha poboación moito máis sa.

Unha das primeiras medidas que dita institución comunitaria aconsella aos Estados membros é que recoñezan oficialmente a obesidade como enfermidade crónica. A finalidade non é outra que a de evitar calquera fórmula de estigmatización e discriminación das persoas obesas. Da mesma forma, recomenda que estas persoas teñan acceso ao tratamento adecuado no marco dos seus réximes nacionais de seguridade social.

A nova tendencia, e mentres os resultados sexan satisfactorios e non prexudiquen seriamente a saúde dos consumidores, tende á autorregulación de sectores como o da alimentación; á creación de Plataformas mixtas (como a de acción da UE para a alimentación, a actividade física e a saúde, na que participan a DX Sanco, sectores industriais e ONG?s); ou ao impulso de Estratexias como as NAVES en España e o seu Código PAOS, entre outros métodos. Con todo, e ante posibles incumprimentos de certos principios ou regras voluntarias por quen se adhiren a estes métodos de regulación, ou ineficacia das medidas propostas, a Administración comunitaria ou a de calquera dos Estados membros, no seu caso, sempre pode volver a métodos menos consensuados, desenvolvendo e aprobando propostas lexislativas cando iso sexa necesario.

Así, o Parlamento Europeo ha visto con boas intencións a tendencia que prevalece en distintos sectores da industria alimentaria europea de actuar concretamente para reorientar a comercialización de produtos dirixidos aos menores e para implantar unha etiquetaxe nutricional dos alimentos e bebidas destinados a eles.

De momento, estamos á espera, probablemente en abril de leste mesmo ano, da publicación do Libro Branco por parte da Comisión, con obxecto de reducir o número de persoas que padecen exceso de peso e obesidade a partir de 2015, como moi tarde.

Protección do consumidor
A política de prevención e vixilancia da obesidade que pretende instaurarse atende a un concepto global de consumidor, é dicir, que deben desenvolverse ou ter en conta toda a súa existencia, a partir do período prenatal ata unha idade avanzada; aínda que considera que debe prestarse unha especial atención á infancia, como etapa da vida na que se adquire unha gran parte dos hábitos alimentarios.

Neste sentido, alenta aos Estados membros a que recoñezan que a educación en materia de nutrición e saúde, iniciada a unha idade moi temperá, é crucial para previr o sobrepeso e a obesidade. Ademais, considera crucial a educación dos nenos sobre hábitos alimentarios sans e a posta a disposición destes de alimentos de calidade baseados en normas nutricionais, avogando por alimentos recentemente preparados, preferentemente procedentes da agricultura ecolóxica ou rexional. De forma adicional, considera necesario que os espazos educativos conten con suficientes instalacións para as actividades deportivas e físicas, e que a súa localización tivese en conta o fomento dun estilo de vida san e activo.

Especial atención considera que merecen determinados grupos de consumidores, atendendo principalmente ás súas circunstancias. Así considera aos grupos desfavorecidos desde o punto de vista socioeconómico e de menor nivel de educación, que teñen unha maior tendencia a padecer este tipo de problemática, e onde as campañas informativas, recoñecen, non constitúen a mellor ferramenta para chegar a eles, propondo o contacto directo e a adaptación ás necesidades locais e ao perfil da colectividade de que se trate.

Outro dos sectores que está no punto de mira das accións públicas de prevención son as persoas de idade avanzada, das que interesa a avaliación sobre os efectos que poden producir factores como a malnutrición e a falta de mobilidade. E como novidade, aparecen referencias claras ás persoas con discapacidade, dado que se atopan en maior perigo de sufrir obesidade polas súas circunstancias fisiológicas ou patolóxicas, e pola súa falta de actividade física.

Non cabe dúbida que a Comunidade debe asumir un papel activo no marco das políticas comúns ou como complemento ás accións dos Estados membros no ámbito da información e a sensibilización do consumidores respecto ao problema da obesidade e de aprobación de actos lexislativos novos ou revisados con impacto real na saúde nutricional dos cidadáns europeos.

O CONCEPTO DE ALIMENTACIÓN SA

Img pastanaga
A Resolución adoptada polo Parlamento Europeo atrévese a conceptualizar o que debe entenderse por alimentación sa: aquela que teña determinadas características cualitativas e cuantitativas, como un contido enerxético adecuado ás necesidades de cada persoa, e que, en todo caso, respecte os principios dietéticos.

É evidente que a definición adoptada avoga por unha perspectiva individualizada no ámbito da alimentación saudable, e todo iso, a fin de que o consumidor teña acceso ás mellores fontes de nutrientes e outros compoñentes alimentarios beneficiosos que lle permitan elixir con liberdade en canto á maneira de lograr e manter o achegue nutricional óptimo, que mellor se adapte ao seu estilo de vida particular e á súa saúde. O Parlamento Europeo pide neste sentido á Comisión que propoña unha política e un marco regulamentario que asegure estes obxectivos.

E é que o consumidor debe atopar o equilibrio adecuado entre o consumo diario de calorías e o gasto de enerxía, e ter a garantía de que elixiu os alimentos que llo deben proporcionar de forma totalmente libre, sen manipulación informativa e sen indución ao engano que, nalgunhas ocasións, poden proceder de campañas publicitarias irregulares ou dunha información incorrecta. O Parlamento Europeo condena a frecuencia e a intensidade das campañas de publicidade e promoción en televisión de alimentos destinados exclusivamente aos nenos, unha práctica comercial que, manifesta, non fomentan uns hábitos alimentarios sans. En España, no que un de cada catro anuncios é de comida, na franxa de programación infantil, a porcentaxe de anuncios emitidos é do 56 %, sendo a maioría alimentos de consumo ocasional, como doces, pastelería, lambetadas, entre outros.

Un dos aspectos a destacar é o papel relevante que desempeñan os profesionais da saúde á hora de fomentar os beneficios para a saúde dunha dieta equilibrada e unha actividade física regular, así como de detectar calquera risco relacionado coa saúde de persoas predispostas a determinadas enfermidades. Da mesma forma, potencia neste ámbito da prevención da obesidade e o sobrepeso a profesión do nutricionista, da que solicita aos Estados membros o recoñecemento mutuo e de acceso á mesma, garantindo unha formación científica profesional.

Bibliografía

REFERENCIA LEGAL

  • Resolución do Parlamento Europeo sobre o Libro Verde ?Fomentar unha alimentación sa e a actividade física: unha dimensión europea para a prevención do exceso de peso, a obesidade e as enfermidades crónicas. (2006/2231 (INI). Aprobada en Bruxelas en data 1 de febreiro de 2007.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións